`bilimtarihi` ile İlgili Madde Sonuçları

Toplumu Anlama Arayışı ve Sosyal Bilimlerin Doğuşu

Toplumu Anlama Arayışı ve Sosyal Bilimlerin Doğuşu

(937 sözcük)
1 Haziran 2026

İnsan topluluklarını, toplumsal ilişkileri ve bu ilişkilerin zaman içerisindeki değişimini anlama çabası insanlık tarihi kadar eskidir. Ancak günümüzde “sosyal bilimler” olarak adlandırılan disiplinlerin ortaya çıkışı ve kurumsallaşması uzun bir tarihsel sürecin sonucudur. Sosyal bilimlerin tarihi yazımı ise bu disiplinlerin doğuşunu, gelişimini, geçirdiği dönüşümleri ve bilgi üretim süreçlerini inceleyen bir araştırma alanıdır. Bu alan yalnızca sosyal bilimlerin geçmişini anlatmakla kalmaz; ayn

TR
Seher Yıldız Külünk

Seher Yıldız Külünk

Vigizm Vi

Vigizm

(459 sözcük)
25 Ekim 2025

Vigizm; tarih yazımında geçmişin, bugünün değer yargıları, kurumları ve dünya görüşü üzerinden yorumlanmasını ifade eden bir yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre sanki tarihteki tüm olaylar bugünkü durumu oluşturmak için özel oluşturulmuş gibidir. Bu bakış açısı, tarihteki bir olayı veya durumu, günümüzdeki bir kavramı vurgulamak ve ortaya çıkarmak amacıyla kullanılmaktadır.Vigizmin Tarihsel BağlamıVigizim (Whiggism) kelimesinin kökü olan Whig, İngiliz tarihindeki belirli bir siyasi kişiliği ifade ede

TR
Mustafa ARICAN

Mustafa ARICAN

OksidentalizmOk

Oksidentalizm

(589 sözcük)
21 Ekim 2024

Oksidentalizm (Occidentalism), kökenini Fransızca Occident (Batı) sözcüğünden alan ve Batı dünyasının algılanışı, yorumlanışı ve incelenişini konu edinen bir kavramdır. Terim, Batı’nın kültürel, düşünsel, tarihsel ve toplumsal yönlerinin bilimsel ya da bilimsel olmayan yöntemlerle ele alınmasını kapsayan bir inceleme alanını ifade eder. Oksidentalizm, Batı’ya ilişkin çeşitli perspektiflerin geliştirilmesini ve bu doğrultuda bilgi üretilmesini amaçlar. “-izm” eki taşımasına rağmen, belirli bir id

TR
Nihal Fırat Özdemir

Nihal Fırat Özdemir

Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun

Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun

(4297 sözcük)
5 Nisan 2025

Wernher von Braun, 20. yüzyılın en tartışmalı ve etkili mühendislik figürlerinden biri olarak, Nazi Almanyası’nda geliştirilen balistik füze teknolojilerinden başlayarak ABD’nin Ay’a insan gönderme sürecine uzanan bir kariyer inşa etmiş; teknik dehası ile etik sorumlulukları arasındaki gerilimli çizgide şekillenen çok katmanlı bir miras bırakmıştır.ÇocukluğuWernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun, 23 Mart 1912’de Almanya’nın Prusya bölgesinde, aristokrat bir ailede dünyaya geldi​. Babası Ba

TR
Zekeriya Aktaş

Zekeriya Aktaş

Ortaçağ’da Sinematografik AletlerOr

Ortaçağ’da Sinematografik Aletler

(502 sözcük)
15 Eylül 2024

Ortaçağ’da “sinematografik” aletler bugünkü anlamıyla gelişmiş olmasa da, gösteri ve eğlence amaçlı kullanılan bazı optik aletler mevcuttu. Bu aletler, bilim ve sanatı bir araya getiren, insanların görsel illüzyonlara olan ilgisini yansıtan teknolojilerdi. Orta Çağ’da ve daha sonra Rönesans döneminde, özellikle sihirli fener (laterna magica) ve sihirli kutular, ilgi çekici optik gösteri aletleri olarak öne çıktı. Bu aletler, ışığın ve görüntülerin oynatılması sayesinde erken dönem sinema etkisi

TR
Nihal Fırat Özdemir

Nihal Fırat Özdemir

Yoksulluğun Susturduğu Bir Mucit: Antonio Meucci ve Kayıp Fikirler

Yoksulluğun Susturduğu Bir Mucit: Antonio Meucci ve Kayıp Fikirler

(452 sözcük)
3 Mayıs 2026

Bu yazı, zihninde dünyayı değiştirecek kıvılcımlar taşıyan ancak maddi imkânsızlıklar yüzünden fikirlerini bir prototipe, bir gerçeğe dönüştüremeyen; tarihin tozlu sayfalarında adı hiç duyulmamış tüm "sessiz mucitlere" adanmıştır.Tarih kitapları genellikle kazananları, patentleri elinde tutanları ve sahnede alkışlananları yazar. Ancak inovasyonun perde arkasında, dehası imkânsızlıklara yenik düşmüş insanların sessiz dramı yatar. Bu dramın en çarpıcı örneklerinden biri, bugün kullandığımız iletiş

TR
Cihan Abatay

Cihan Abatay

AbaküsAb

Abaküs

(799 sözcük)
18 Kasım 2024

Abaküs, sayıların toplanması, çıkarılması, çarpılması ve bölünmesi gibi aritmetik işlemleri yapmak amacıyla geliştirilmiş en eski hesap araçlarından biridir. Genellikle dikdörtgen biçimli bir çerçeve içine yerleştirilmiş, birbirine paralel çubuklar veya teller üzerine dizilmiş boncuklardan oluşur. Boncukların her biri, bulundukları sıraya göre birler, onlar, yüzler ve binler gibi farklı basamak değerlerini temsil eder. Boncukların çubuğun bir tarafına doğru çekilmesi, ilgili basamağın değerini g

TR
Nihal Fırat Özdemir

Nihal Fırat Özdemir

Ortaçağda Kilit ve AnahtarlarOr

Ortaçağda Kilit ve Anahtarlar

(565 sözcük)
15 Eylül 2024

Ortaçağda kullanılan kilit ve anahtarlar, hem güvenlik hem de prestij amaçlı önemli araçlardı. Bu dönemde güvenlik ihtiyacı, hırsızlık, istila ve saldırılardan korunma amacıyla önemli hale gelmişti. Kilitler, evler, kaleler, kiliseler, kasalar ve değerli eşyaların saklandığı sandıklar gibi çeşitli alanlarda yaygın şekilde kullanılmıştır. Orta Çağ’da kullanılan kilitler ve anahtarlar, modern güvenlik sistemlerinin temelini atmış ve büyük çeşitlilik göstermiştir.Orta Çağda Kullanılan Kilit ve Anah

TR
Nihal Fırat Özdemir

Nihal Fırat Özdemir

Fonograf Nedir?Fo

Fonograf Nedir?

(393 sözcük)
15 Eylül 2024

Fonograf, sesin kaydedilmesi ve yeniden üretilmesi amacıyla kullanılan ilk cihazlardan biridir. 1877 yılında Thomas Edison tarafından icat edilen bu cihaz, ses dalgalarını fiziksel bir yüzey üzerine kaydederek ve daha sonra bu kaydı geri çalarak çalışır. Başlangıçta silindir üzerine kayıt yapabilen fonograf, zamanla plaklar (diskler) üzerinde ses kaydeden ve çalabilen bir cihaz haline gelmiştir. Fonograf, evde kullanılan ilk ses çalma cihazı olarak tarihe geçmiştir ve 20. yüzyılın büyük bir bölü

TR
Nihal Fırat Özdemir

Nihal Fırat Özdemir

Optik Tarihi

Optik Tarihi

(889 sözcük)
15 Eylül 2024

Optik, Kubbealtılugatı Sözlüğü'ne göre "Fiziğin ışık ve ışıkla ilgili olayları inceleyen kolu"  olarak tanımlanır. İlk ışık kavramları, dini kökenlere dayanır. Örneğin, Antik Mısır’da ışık, güneş tanrısı Ra’nın gözünden yayılan ilahi bir güç olarak kabul edilirdi. Benzer şekilde, İncil’de de ışık, yaratılışın ilk gününde Tanrı tarafından yaratılmış bir varlık olarak tanımlanır. Bu kutsal metinlerde, ışık iyilikle, karanlık ise kötülükle ilişkilendirilir. Işığın ilahi bir varlık olarak görülmesi,

TR
Nihal Fırat Özdemir

Nihal Fırat Özdemir

KÜRE'ye Sor