`bilimfelsefesi` ile İlgili Madde Sonuçları

İlhan Tekeli

İlhan Tekeli

(541 sözcük)
15 Mayıs 2026

İlhan Tekeli (11 Kasım 1937, İzmir), Türk şehir ve bölge plancısı, akademisyen, yazar ve düşünürdür. Türkiye’de şehircilik, yerel yönetimler, kent tarihi, planlama kuramı ve sosyal bilimler alanlarında yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır. Türkiye’de planlama disiplininin gelişimine katkı sağlayan akademisyenlerdendir. Erken Yaşam ve Eğitim İlhan Tekeli, 1937 yılında İzmir’de doğdu. İlk ve ortaöğrenimini İzmir’de tamamladı. İzmir Atatürk Lisesi’nden mezun olduktan sonra 1960 yılında İstanbul Tekni

TR
Berna Çamur

Berna Çamur

Sonsuz Maymun TeoremiSo

Sonsuz Maymun Teoremi

(752 sözcük)
5 Aralık 2025

Sonsuz Maymun Teoremi, sonsuz bir zaman aralığına veya sonsuz sayıda maymuna sahip olunması durumunda, bir daktilonun tuşlarına rastgele basan bir maymunun, William Shakespeare'in tüm eserleri gibi belirli ve anlamlı bir metni neredeyse kesin bir olasılıkla (olasılık 1) üreteceğini öne süren matematiksel bir düşünce deneyidir. Kökenleri kesin olmamakla birlikte, kavramsal temelleri Aristoteles'in Metafizik adlı eserine kadar dayandırılmakta; modern formülasyonu ise genellikle Émile Borel veya Th

TR
Yunus Emre Yüce

Yunus Emre Yüce

Dahice Hatalar (Kitap)

Dahice Hatalar (Kitap)

(330 sözcük)
19 Ekim 2025

Dâhice Hatalar (Brilliant Blunders), İsrailli astrofizikçi ve bilim iletişimcisi Mario Livio tarafından yazılmış, bilimin ilerleyişinde hataların yapıcı rolünü inceleyen bir popüler bilim eseridir. İlk olarak 2013 yılında yayımlanan kitap, Türkçeye Altın Kitaplar tarafından kazandırılmıştır. Eser, bilim tarihinin önde gelen beş ismini — Charles Darwin, William Thomson (Lord Kelvin), Linus Pauling, Fred Hoyle ve Albert Einstein — odağına alır. Konu ve Amacı Kitap, bilimsel hataların yalnızca yanl

TR
Ömer Said Aydın

Ömer Said Aydın

Osmanlı'da Sosyal Bilimler

Osmanlı'da Sosyal Bilimler

(1078 sözcük)
19 Eylül 2025

Osmanlı Devleti, yalnızca siyasi ve askerî kurumlarıyla değil, sosyal bilimlerde oluşturduğu güçlü gelenekle de dikkat çeker. Medreseler aracılığıyla gelişen bu bilgi sistemi, İslam düşünce mirasını devralarak felsefe, kelam, mantık, psikoloji ve hukuk alanlarında özgün katkılar üretmiştir. Osmanlı düşüncesinin temelinde, bu disiplinler arasında kopukluk değil, bütünlük vardır. Bu nedenle Osmanlı sosyal bilimleri hem teorik hem de pratik boyutlarıyla toplumsal düzeni şekillendiren önemli bir zem

TR
Nida Öztürkmen

Nida Öztürkmen

Muhtelif 2 - İslam'a İtiraz ve Cevapları (Kitap)

Muhtelif 2 - İslam'a İtiraz ve Cevapları (Kitap)

(228 sözcük)
16 Ağustos 2025

Altay Cem Meriç’in “Muhtelif” serisinin ikinci kitabı olan Muhtelif 2 – İslam’a İtirazlar ve Cevapları, modern dönemde İslam’a yöneltilen felsefi, tarihsel ve teolojik eleştirileri sistemli biçimde inceleyen ve bunlara delillere dayalı yanıtlar geliştirmeyi amaçlayan bir savunma eseridir. Konu ve İçerik Kitap, günümüzün küresel ve çok kültürlü ortamında ortaya çıkan İslam eleştirilerini ele alır. Yazar, özellikle seküler düşünce, bilimsel rasyonalizm, tarihsel eleştiriler ve sosyal adalet tartış

TR
Ömer Faruk Mamat

Ömer Faruk Mamat

Tıbbın Kimliği: Bilim mi Sanat mı?

Tıbbın Kimliği: Bilim mi Sanat mı?

(607 sözcük)
26 Aralık 2025

Tıp: Tedavi Eden Bir Bilim mi, Yoksa Yaşamı Koruyan Bir Sanat mıdır? İlk bakışta iki seçenek arasında yapılması gereken bir tercih gibi görünen bu soru, tıbbın doğası üzerine düşünüldükçe basitliğini kaybetmektedir. Çünkü tıp, bilimsel yöntemin nesnel çerçevesi içinde şekillenen bir disiplin olduğu kadar, insan deneyimiyle birebir temas eden bir uygulama alanıdır. Bu yönüyle tıp, yalnızca ölçülebilir verilerle ilerleyen teknik bir faaliyet değil; aynı zamanda yorum, ilişki ve bağlam gerektiren b

TR
Yeşim Can

Yeşim Can

Yüce Allah’ın Hikmeti: Atmosfer Olmasaydı Ne Olurdu?

Yüce Allah’ın Hikmeti: Atmosfer Olmasaydı Ne Olurdu?

(506 sözcük)
10 Ağustos 2025

Dünya’nın iklimi, farklı coğrafi bölgelerde oldukça değişken sıcaklık değerleri gösterir. Bugüne kadar ölçülen en düşük sıcaklık, Antarktika’nın doğusunda -89,2°C olarak kayıtlara geçti. Bu soğuk, insanın birkaç dakika bile dışarıda kalmasını imkânsız kılacak kadar tehlikelidir. Öte yandan, 2005 yılında İran’ın Lut Çölü’nde tespit edilen 70,7°C’lik aşırı sıcak, herhangi bir canlı türü için ölümcül bir çevre oluşturur. Bu uç değerler bile atmosferin koruyucu işlevi sayesinde sınırlı kalmaktadır.

TR
Mehmet Bağcı

Mehmet Bağcı

Kendini Gerçekleştiren Kehanet

Kendini Gerçekleştiren Kehanet

(698 sözcük)
28 Mart 2025

Kendini gerçekleştiren kehanet, bireylerin ya da toplumların belirli bir olayın gerçekleşeceğine dair beklentilerinin, bu beklentilere uygun davranışlar sergilemeleri sonucunda, söz konusu olayın gerçekten meydana gelmesine neden olan psikososyal bir olgudur. Kavram, ilk olarak 20. yüzyılın ortalarında Amerikalı sosyolog Robert K. Merton tarafından ortaya atılmıştır. Merton, bir kişinin ya da grubun beklentilerinin, davranışlarını farkında olmadan nasıl değiştirdiğini ve sonuçta bu beklentilerin

TR
Şule Bozkurt

Şule Bozkurt

DeterminizmDe

Determinizm

(98 sözcük)
26 Şubat 2025

Köken Latince determinare “belirlemek, sınırlamak” kelimesinden türetilmiştir. Felsefi bir terim olarak 18. yüzyılda özellikle bilim ve metafizik tartışmalarında öne çıkmıştır. Kullanım Alanları Felsefe: Özgür irade ve nedensellik üzerine tartışmalarda temel bir kavramdır. Bilim: Fizik, biyoloji ve psikoloji gibi alanlarda olayların belirli yasalar çerçevesinde geliştiği fikrini destekler. Psikoloji: İnsan davranışlarının çevresel ve genetik faktörler tarafından belirlendiğini savunan yaklaşımla

TR
İsmail Aykurt

İsmail Aykurt

Gulbenkian Komisyonu

Gulbenkian Komisyonu

(770 sözcük)
3 Ekim 2025

Gulbenkian Komisyonu, 20. yüzyılın son çeyreğinde sosyal bilimler alanının karşı karşıya olduğu yapısal, epistemolojik ve örgütsel sorunları tespit etmek ve bu sorunlara çözüm önerileri sunmak amacıyla kurulmuş uluslararası bir bilim insanı grubudur. Komisyon, Portekiz'in Lizbon kentinde bulunan Calouste Gulbenkian Vakfı bünyesinde, sosyolog Immanuel Wallerstein'ın başkanlığında, farklı disiplinlerden on bilim insanının katılımıyla 1993 yılında oluşturulmuştur. Yaklaşık iki yıl süren çalışmaları

TR
Nursena Şahin

Nursena Şahin