`bilgikurami` ile İlgili Madde Sonuçları

Psikolojizm

Psikolojizm

(1052 sözcük)
14 Mart 2026

Psikolojizm temelde, mantıksal ve matematiksel doğruların psikolojik olgulara indirgenmesini ifade eden bir mantık felsefesi tutumudur. Sözgelimi psikolojizm tutumu, mantık yasalarının bizatihi herhangi bir anlam ifade etmediğini ve fakat bu yasaların yalnızca zihnin nasıl düşündüğüne dair psikolojik yasalar olduğunu ifade etmektedir. Bu sebeple de tarihte psikolojizmi bir fikir akımı olarak savunanlar, bu şekilde pozisyon almışlardır. Bu düşünce akımı, psikoloji derslerini felsefe profesörlerin

TR
M. Esad Çetin

M. Esad Çetin

Dünya Dışı Akıllı Yaşam Araştırması (SETI)

Dünya Dışı Akıllı Yaşam Araştırması (SETI)

(774 sözcük)
9 Aralık 2025

Dünya dışı akıllı yaşam araştırması (SETI, Search for ExtraTerrestrial Intelligence), Dünya dışı akıllı yaşamın izlerini elektromanyetik sinyaller üzerinden araştıran bilimsel bir çalışma alanıdır. Bu yaklaşım, evrende gelişmiş teknolojilerin var olması halinde bunların çevrelerine ölçülebilir izler bırakacağı varsayımına dayanır. Araştırma; astronomi, mühendislik, bilgisayar bilimi, sosyoloji ve iletişim teorisi gibi disiplinlerle ilişkilidir. SETI, yalnızca potansiyel sinyallerin aranması deği

TR
Ömer Said Aydın

Ömer Said Aydın

Kavanozdaki Beyin (Düşünce Deneyi)

Kavanozdaki Beyin (Düşünce Deneyi)

(486 sözcük)
8 Ağustos 2025

Kavanozdaki beyin (İngilizce: brain in a vat), felsefi şüphecilik, zihin felsefesi ve bilgi kuramı alanlarında kullanılan düşünce deneylerinden biridir. Bu senaryoya göre, bir insan beyni, biyolojik olarak canlı tutulduğu bir sıvı dolu kavanozun içinde, sinir uçlarına bağlanan gelişmiş bir bilgisayar aracılığıyla yapay duyusal verilerle beslenir. Beyin, deneyimlerinin dış dünyadan geldiğine inanır; oysa algıladığı her şey bilgisayar tarafından üretilen simülasyonlardır. Bu varsayım, duyularımızı

TR
Esra Can

Esra Can

TransandantalTr

Transandantal

(173 sözcük)
20 Mayıs 2025

Köken Transandantal kelimesi Türkçeye, İngilizce ve Fransızca transcendent biçiminden geçmiş olup, felsefi ve metafizik bağlamda “duyularla algılanabilen dünyanın ötesine ait olan, deneyimi aşan, üst-dünyevi” anlamında kullanılır. Bu sözcük, Latince transcendens (“aşkın”) sözcüğünden türetilmiştir. Transcendens, nitelik bildiren bir sıfat olup, “aşmak, öteye geçmek” anlamındaki Latince transcendere fiilinden +ent° ekiyle oluşturulmuştur. Transcendere fiili ise trans- (öteye, karşıya) ön eki ile

TR
Nida Öztürkmen

Nida Öztürkmen

YAKĪN

YAKĪN

(1753 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte “sabit olmak, durulmak, sükûnete kavuşmak” anlamındaki yakn kökünden türeyen yakīn, terim olarak “doğruluğunda şüphe bulunmayan, vâkıaya uygun bilgi, sabit ve kesin inanış, kanaat (itikad), şüphe ve tereddütten sonra ulaşılan kesinlik” anlamına gelir. Burada geçen “vâkıaya uygun” ifadesiyle cehalet, “sabit” ile taklit, “kesin” ile zan, “itikad” ile şüphe durumlarının tanım dışında bırakıldığı belirtilir (et-Taʿrîfât, “yaḳīn” md.; Tehânevî, II, 1547). Yakīni “önermenin ispatlanmasıyla zi

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

Descartes' Understanding of SkepticismDe

Descartes' Understanding of Skepticism

(1420 sözcük)
23 Aralık 2025

René Descartes (1596–1650) is widely regarded as the "Father of Modern Philosophy" due to his decisive break with the Scholastic-Aristotelian tradition and his development of a new philosophical and scientific frame. His methodological skepticism based on radical doubt aimed to establish a secure foundation for knowledge and culminated in the famous phrase "Cogito, ergo sum" ("I think, therefore I am"). This approach not only shaped the trajectory of modern epistemology but also laid the foundat

EN
Esra Can

Esra Can

TebellürTe

Tebellür

(184 sözcük)
7 Mayıs 2026

Köken Arapça "kristal, şeffaf ve değerli taş" manasına gelen billūr (بلّور) sözcüğünden, bu dilin morfolojik kurallarına göre türetilmiştir. Kelime, billūr isminin tafaˁˁul veznine (V. bab) aktarılmasıyla elde edilen taballur (تبلّر) masdarından alıntıdır. Bu vezinsel yapı, kelimeye "bir hale bürünme, bir süreci tamamlama veya bir nitelik kazanma" anlamı katar. Dolayısıyla tebellür, etimolojik olarak "billûrlaşma" yani katı bir maddenin berrak ve geometrik bir yapıya evrilerek görünürlük kazanma

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat

Doğruluğun Peşinde (Kitap)

Doğruluğun Peşinde (Kitap)

(197 sözcük)
26 Haziran 2025

Doğruluğun Peşinde, Amerikalı filozof W. V. O. Quine’in düşünsel birikimini sunan, felsefe alanına ait bir derleme çalışmasıdır. Eser; dil, bilgi, gerçeklik ve bilim ilişkisi gibi temel kavramları Quine’ın özgün yorumları çerçevesinde ele almaktadır. Türkçeye çevirisi Dergâh Yayınları tarafından gerçekleştirilmiştir. Eserin ciltsiz (karton kapak) olup, 13,5 × 21 cm boyutlarıyla cep boyuna yakın bir formata sahiptir. Kitap 136 sayfa uzunluğundadır. İlk Türkçe basımı 2025 yılının başlarında yapılm

TR
Muhammed Samed Acar

Muhammed Samed Acar

Eşik Bekçiliyi

Eşik Bekçiliyi

(366 sözcük)
26 Mart 2025

Eşik bekçiliyi, bir xəbər, informasiya və ya məzmunun istehsaldan yayım mərhələsinə qədər olan prosesdə nəşr olunub-olunmayacağına, necə təqdim ediləcəyinə və hansı çərçivədə çatdırılacağına qərar verən fərdlərin və ya mexanizmlərin tətbiq etdiyi nəzarəti ifadə edir. Eşik Bekçiliyi Rolunu Yerinə Yetirən Aktorlar Redaktorlar Xəbər müdirləri Jurnalistlər Nəşr siyasətləri (institusional) Sosial media platformalarında alqoritmlər Kavramın Mənşəyi Bu anlayış ilk dəfə 1940-cı illərdə sosial psixoloq K

AZ
Fatihhan Adana

Fatihhan Adana

Pursuit of Truth (Book)

Pursuit of Truth (Book)

(254 sözcük)
16 Ağustos 2025

Pursuit of Truth (Doğruluğun Peşinde) is a collection of philosophical essays by the American philosopher W. V. O. Quine. The work addresses fundamental concepts such as language, knowledge, reality, and the relationship between science and truth within the framework of Quine's distinct interpretations. The Turkish translation was published by Dergâh Publications. The paperback book is 136 pages in length and has a compact format measuring 13.5 x 21 cm. The first Turkish edition was published in

EN
Muhammed Samed Acar

Muhammed Samed Acar