`aruzvezni` ile İlgili Madde Sonuçları

Tavil (Sözlük)Ta

Tavil (Sözlük)

(98 sözcük)
10 Ocak 2025

Tanım (ṭavīl طويل) Uzun. Türk edebiyatında kullanılmış olan bir aruz bahri. Köken Tavil kelimesi, Arapça ṭvl kökünden gelen ṭavīl (طويل) “uzun” anlamındaki sözcükten türetilmiştir. Ṭavīl, Arapça ṭāla (طال) “uzadı” fiilinin sıfatıdır. Başlangıçta fiziksel uzunluğu ifade ederken, edebi bağlamda bir aruz vezni olarak da kullanılmıştır. Kullanım Alanları Gündelik Dil: Fiziksel uzunluğu tanımlamak için. Edebiyat: Aruz vezinlerinden biri olarak. Mecaz: Zamanın uzunluğu veya bir sürecin uzaması anlamın

TR
Meryem Şentürk Çoban

Meryem Şentürk Çoban

ARÛZ

ARÛZ

(8872 sözcük)
20 Kasım 2024

Nazımda uzun veya kısa, kapalı veya açık hecelerin âhenkli dizilerine dayanan bir vezin sistemi olup Arap edebiyatında doğmuş, dil yapısına, edebî an‘aneye ve zevke göre değişikliklere uğrayarak, başta Fars ve Türk edebiyatları olmak üzere, İslâm medeniyeti çevresine giren diğer milletlerin kendi dillerindeki edebiyatlarına da geçmiştir. Arûz aynı zamanda, tarif edilen vezin sistemiyle nazmedilmiş Arapça manzumelerde beytin ilk yarısının son tef‘ilesine de denir. Arûz kelimesinin çeşitli lugat m

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

MUZÂRİ

MUZÂRİ

(567 sözcük)
20 Kasım 2024

Halîl b. Ahmed’in aruz sisteminde “müştebihe” diye anılan dördüncü dairede dördüncü, klasik genel sıralamada ise on ikinci bahir olarak yer alır (DİA, III, 428; IV, 484). Bahrin adı, “benzemek” anlamındaki muzâraat masdarından türeyen bir sıfat olup “benzeyen” mânasına gelir. İki tef‘ilesinden birinin mecmû‘, diğerinin mefrûk vetid olması bakımından Halîl b. Ahmed’e göre hafîf bahrine veya mefrûk vetidinin ikinci tef‘ilesinde bulunması dolayısıyla münserih bahrine benzemesi ya da bu bahir için b

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

MUKTEDAB

MUKTEDAB

(507 sözcük)
20 Kasım 2024

Halîl b. Ahmed’in aruz sisteminde “müştebihe” diye adlandırılan dördüncü dairede beşinci, klasik genel sıralamada ise on üçüncü bahir olarak yer alır (DİA, III, 428; IV, 484). Bahrin adı “kesip koparmak, budamak” anlamındaki kaḍb kökünden “iftiâl” kalıbının sıfat şekli olup “kesilip koparılmış” demektir. Aslî vezni bir mısrada “müstef‘ilün mef‘ûlâtü müstef‘ilün” şeklinde olan münserih bahrinin her mısraının ilk tef‘ilesini teşkil eden “müstef‘ilün”ün kesilip atılması suretiyle elde edilmiş bir v

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

KUNTAY, Mithat Cemal

KUNTAY, Mithat Cemal

(705 sözcük)
20 Kasım 2024

İstanbul’da doğdu. Babası Selim Sırrı Bey İşkodralı, annesi Sâmiye Hanım Tırhalalı bir aileden gelmektedir. İlk ve orta öğrenimini Aksaray’da Mekteb-i Osmânî’de, liseyi Galata’da Saint Joseph ve Vefa İdâdîsi’nde tamamladı. Bu yıllarda babası ölünce aile geçim sıkıntısı içine düştü. Mekteb-i Hukuk’tan mezun olduktan sonra 1908’de Türkiye’de ilk defa hukuk doktoru unvanını aldı. Bir süre idare hukuku hocası Hakkı Paşa’nın yanında onun yardımcısı sıfatıyla hitabet dersleri okuttu. Adliye Nezâreti H

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

REDİF

REDİF

(582 sözcük)
20 Kasım 2024

Sözlükte “arkadan gelen, takip eden” anlamındaki redîf kelimesi divan edebiyatında kafiye düzeniyle ilgili bir terim olmuştur. Arap ve Fars edebiyatlarında kafiyeyi teşkil eden kelimenin son harfine revî adı verilir. Arap edebiyatında kafiyenin revî harfinden önceki harfleri revîye yakınlık derecesine göre vasıl, hurûc, ridf, te’sîs ve dahîl şeklinde adlandırılmış, bu altı harfli kafiye düzenine Fars edebiyatında kayd, mezîd, nâire adıyla yeni kafiye harfleri eklenmiştir. Fars edebiyatında revî

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

MÜCTES

MÜCTES

(486 sözcük)
20 Kasım 2024

Halîl b. Ahmed’in ortaya koyduğu vezinlerden olup onun aruz sisteminde “müştebihe” denilen dördüncü dâirede altıncı ve klasik genel sıralamada on dördüncü bahir olarak yer alır (DİA, III, 428; IV, 484). Sözlükte “kesmek, koparmak” anlamındaki ces̱s̱ kökünün “iftiâl” kalıbından türetilen müctes “kesilip koparılmış” demektir. Hafif bahrini oluşturan “fâilâtün müstef‘ilün fâilâtün”ün ilk tef‘ilesinin kesilip atılmasıyla meydana gelen bir vezin olduğu veya hafif bahrinde ikinci tef‘ile olan “müstef‘

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi