TeKökenArapça “aklına getirme, anma, düşünme” anlamına gelen teẕekkür (تذكّر) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Kök olarak Arapça ẕ-k-r (ẕikr — anma, hatırlama) kökünden türemiştir.Kullanım AlanlarıResmî ve İdari Metinler: Meclis, şûra, encümen veya komisyon gibi resmî kurullarda bir kanun tasarısının, önergenin veya idari meselenin oylanmadan önce görüşülmesi ve tartışılması süreçlerinde kullanılır. Hukuk Dili: Mahkeme heyetlerinin veya yargı mercilerinin bir hükme varmadan önce dosya üzerindeki d
TR
Hüseyin Durmuş
İzKöken Kelime, Arapça ʿizzet (değer, yücelik, onur) ve nefs (öz varlık, benlik) sözcüklerinin birleşmesinden oluşan bir isim tamlamasıdır. Kavramsal olarak kişinin kendi öz değerini ve haysiyetini korumasını ifade eder. Türkçedeki kullanımı, 19. yüzyıldan itibaren bireysel hak ve onur kavramlarının ön plana çıktığı edebî ve fikrî metinlerde yaygınlaşmaya başlamıştır.Kullanım AlanlarıEdebiyat: Roman ve hikâyelerde karakterlerin onurlarını, vakur duruşlarını ve psikolojik derinliklerini betimlemede
TRBeytullah Gümüş
MaKökenMâzur kelimesi, Arapça maʿẕūr (معذور) “affedilmiş, özrü kabul edilmiş” anlamında bir sıfattır. Bu sözcük, Arapça ˁaḏara (عذر) “özrü kabul etmek, bağışlamak” fiilinden türemiştir. ˁḏr kökü “özür, gerekçe, mazeret” anlamlarına gelir.Kullanım AlanlarıGünlük dil: Genellikle bir kimsenin geçerli sebebi olduğu için bir davranışından dolayı suçlanmaması gerektiğini ifade etmek üzere kullanılır.Resmî ve edebî dil: Klasik metinlerde ve modern edebiyatta, affedilebilirlik veya anlayışla karşılanma ba
TR
Tuğba Aygün
MeKökenArapça kökenli bir kelimedir. Meşrubat (ﻣﺸﺮﻭﺑﺎﺕ) kelimesi, Arapça meşrūb kelimesinin çoğul eki -āt almış halidir.Kullanım AlanlarıGünlük konuşmalarda: Özellikle ikram, sofra düzeni ya da alışveriş sırasında sıkça kullanılır.Market, restoran ve kafe menülerinde: Alkolsüz içecekler kategorisinde yer alır.Etiket ve ambalajlarda: Ürün tanımı olarak kullanılır (örneğin: “meşrubat üretim tarihi”).Reklam ve tanıtım içeriklerinde: Tüketimi teşvik eden görsellerde ve sloganlarda geçer.Gıda mevzuatı
TR
Ayşenur Bayraktar
SaKöken“Sabah” kelimesi, Arapça ṣabāḥ (صباح) sözcüğünden alıntıdır. Bu kelime, Arapça ṣbḥ kökünden türemiştir ve “gün doğumu, sabah vakti” anlamına gelir. Sözcük, aynı kökten gelen ṣabuḥa (صَبُحَ) fiiliyle ilişkilidir; bu fiil “ışımak, aydınlanmak, gün doğmak” anlamındadır. “Sabāḥ” kelimesi, faʿāl vezninde bir isim olup “aydınlık zaman” ya da “günün başlangıcı” anlamını taşır. Bu kökensel yapı, sabahın günün aydınlanan ve yeni başlayan vakti olduğunu yansıtır.Kullanım AlanlarıTemel AnlamlarıSabah:
TRAyşe İkbal Özsakın
MeKökenArapça myl kökünden gelen mayl ميل “eğilme, eğim” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça māla مال “eğildi” sözcüğünün faˁl vezninde mastarıdır.Kullanım AlanlarıFiziksel durumlar: Topografya, mimarlık ve günlük yaşamda cisimlerin veya yüzeylerin eğikliği veya yön değiştirmesi anlamında kullanılır.Duygusal ve zihinsel eğilimler: İnsanların ilgi, sevgi veya tercih yönelimlerini ifade etmek için kullanılır.Edebî anlatım: Şiirlerde ve edebî metinlerde insan duyguları veya doğa betimlemelerinde
TR
Tuğba Aygün
AnKökenArapça kökenli bir kelimedir. Arapça ʿanzerūt kelimesinden Türkçeye geçmiştir.Kullanım AlanlarıTıbbî bitkiler ve geleneksel şifacılık metinlerinde: Yara iyileştirici ve antiseptik özellikleriyle tanıtılan doğal reçineler arasında yer alır.Botanik kitaplarında: Tropik ve sıcak iklim bitkileri içinde, özellikle reçineli ağaç türleri anlatılırken geçer.Halk hekimliği ve alternatif tıp söyleminde: Yara, çıban, iltihap gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan doğal malzemeler arasında yer al
TR
Salih Gölcük
AmKökenArapça ʿamūdī (عمودي) kelimesinden alınmıştır. “Sütun, direk” anlamındaki ʿamūd (عمود) kelimesine nisbîlik eki -ī eklenerek “sütuna ait, sütun gibi” anlamında türetilmiştir. Türkçeye “dikey, düşey” anlamıyla yerleşmiştir.Kullanım AlanlarıMimarlık ve Yapı Terminolojisi: Binaların ya da yapı elemanlarının yönünü belirtmekte kullanılır.Grafik, Matematik ve Fizik Bağlamı: Koordinat sistemlerinde ya da hareket yönlerinde dikey ekseni ifade eder.Tipografi ve Baskı Teknolojisi: Metin ya da tablo d
TR
Salih Gölcük
HâKökenArapça kökenli bir kelimedir. Hâlâ (ﺣﺎﻻ) kelimesi, Arapça şimdiki zaman anlamına gelen ḥāl kelimesinin tenvinli şekli olan ḥālen kelimesinden türemiştir.Kullanım AlanlarıGünlük konuşmalarda: Bir olayın, durumun veya davranışın devam ettiğini belirtmek için sıkça kullanılır.Yazılı anlatımda (hikâye, roman, makale): Karakterin veya olayın zaman içindeki değişimsizliğini vurgulamak için geçer.Haber metinlerinde: Gelişmelerin sürdüğünü veya bir durumun sonuçlanmadığını belirtmek amacıyla kullan
TRAyşe İkbal Özsakın
KuKökenKurun kelimesi, Arapça ḳarn (قرن) “yüzyıl, çağ” sözcüğünün çoğul hâli olan ḳurūn (قرون) biçiminden Türkçeye geçmiştir. ḳarn, sözlükte hem “boynuz” hem de “aynı dönemde yaşayanlar” anlamlarını taşır; zamanla “çağ, dönem, asır” anlamında kullanılmış ve çoğul hâli “kurun” olmuştur.Kullanım AlanlarıTarihsel anlatım: Özellikle geçmişteki dönemleri nitelemek için kullanılır.Edebî anlatım: Şiir ve nesirde tarihsel çağları epik bir üslupla ifade etmek amacıyla kullanılır.Akademik metinler: Tarih, s
TR
Tuğba Aygün