--- title: Zospeum Tholussum Salyangozu slug: zospeum-tholussum-salyangozu-5dd6d url: /detay/zospeum-tholussum-salyangozu-5dd6d type: article language: Türkçe entity: primary: Zospeum Tholussum Salyangozu type: article disambiguation: Zospeum Tholussum: Hırvatistan'da keşfedilen, mikroskobik, mağara salyangozu. Nadir ve benzersiz! categories: - name: Biyoloji slug: biyoloji url: /kategori/biyoloji - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Mikroskobik salyangoz - Troglobiyotik tür - Mağara ortamı - Zospeum tholussum - Morfolojik özellikler author: Fatih Atalay created_at: 2025-05-15T16:37:35.622657+03:00 updated_at: 2025-05-25T11:11:41.249381+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/15/CqrazgeBkGUaO9kAX2xdyvePaKLErZKf.png --- # Zospeum Tholussum Salyangozu ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Zospeum Tholussum Salyangozu ![Gemini_Generated_Image_3l2sts3l2sts3l2s.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/15/MMNxnTvhngsc1cSJg0lCkB4C9COy8tpI.png) | Field | Value | |-------|-------| | Keşif Yılı(ları)(Metin) | 2010 (Resmi tanım: 2013) | | Dağılım(lar) | Lukina Jama–Trojama Mağarası | | Bilimsel Ad(lar) | Zospeum tholussum | | Aile | Carychiidae | | Kabuk Özelliği | Beş ila Altı Sarmal,Kubbemsi İkinci Sarmal,Şeffaf | | Hareket Kabiliyeti | Son Derece Yavaş; Haftada Birkaç Milimetre veya Santimetre | | Görme Yetisi | Yok | | Kabuk Genişliği | 0.38–0.46 mm | | Habitat | Hırvatistan,Velebit Dağları,Lukina Jama–Trojama Mağara Sistemi | | Kabuk Yüksekliği | 1.41–1.81 mm | | Derinlik (M) | 980 | | Cins | Zospeum | | Taksonomik Otorite | Alexander M. Weigand, 2013 | ## Article Content **Zospeum tholussum,** 2013 yılında tanımlanan ve yalnızca Hırvatistan'daki Lukina Jama–Trojama [mağara](/tr/detay/krubera-magarasi-3588d/llms.txt) sisteminde tespit edilen mikroskobik bir [kara salyangozu](/tr/detay/roman-snail-helix-pomatia-ff04a/llms.txt) türüdür. Bu tür, karasal hava soluyan [kara salyangozları](/tr/detay/dev-afrika-salyangozu-achatina-fulica-7c591/llms.txt) arasında, yalnızca [mağara](/tr/detay/toprak-altinda-yasayan-hayvanlar-7f85d/llms.txt) ortamlarında yaşayan ve troglobiyotik olarak sınıflandırılan nadir örneklerden biridir. 980 metre derinlikte bulunan tek bir canlı örnek üzerinden tanımlanmıştır. [Zospeum tholussum](/tr/detay/zospeum-tholussum-snail-736c5/llms.txt), şeffaf ve kubbemsi kabuk yapısı, görme yetisinin tamamen yokluğu ve son derece yavaş hareket kabiliyeti ile dikkat çeker. Bu özellikleri, onu hem morfolojik hem de ekolojik açıdan son derece özelleşmiş bir mağara organizması haline getirmiştir. ### **Morfolojik Tanım ve Özellikler** Kabuk, beş ila altı sarmaldan oluşur ve ikinci sarmal belirgin şekilde kubbemsi bir yapı sergiler. Bu kubbemsi yapı, türün adlandırılmasında da etkili olmuştur; "tholus" Latince'de "kubbe" anlamına gelir. Kabuk yüzeyi ince, kırılgan ve [şeffaftır](/tr/detay/seffaf-basli-balik-29c6c/llms.txt); canlı veya yeni ölmüş örneklerde bu şeffaflık belirgindir, ancak zamanla opaklaşarak süt beyazı bir renge dönüşebilir. Kabukta diş yapısı bulunmaz, kolumela kıvrımı zayıf ancak belirgindir. Morfolojik olarak Zospeum amoenum türüne benzerlik gösterse de, DNA barkod analizleri bu iki tür arasında %11,7–12,1 oranında genetik farklılık olduğunu ortaya koymuştur. #### **Kabuk Yapısı ve Boyut** Zospeum tholussum’un kabuğu yarı saydam, ince duvarlı ve renksizdir. Türün kabuk boyu yaklaşık 1,41 mm, genişliği ise ortalama 0,93 mm civarındadır. Kabuk, beş ila altı zayıf belirgin sarmaldan oluşur ve simetrik bir yapıya sahiptir. Kabuk ağız kısmı oval ve pürüzsüz kenarlıdır. İnce kabuk yapısı, düşük kalsiyum seviyeleri ve karanlık ortamın etkisiyle oluşmuştur. #### **Göz Yapısı ve Pigmentasyon** Zospeum tholussum, diğer troglobiyotik canlılar gibi pigmentten yoksundur. Renk eksikliği, ışığın tamamen yok olduğu mağara ortamına adaptasyonla ilişkilidir. Ayrıca bu türde göz bulunmaz. Gözsüzlük, tahminen karanlık ortamlarda görsel algının işlevsiz hale gelmesi nedeniyle evrimsel olarak ortadan kalkmıştır. #### **Hareket Kabiliyeti** Bu salyangozun hareket kabiliyeti oldukça sınırlıdır. Yapılan gözlemler, türün yalnızca birkaç milimetrelik alanı birkaç günde kat edebildiğini göstermektedir. Bu durum, türün düşük enerji tüketimi ve metabolik faaliyetlerle uyumlu bir yaşam biçimi sürdürdüğünü göstermektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/15/gIuJgEexrONscgmf0pdZRpxvpaAhIGtx.jpg) *Kabuk Yapısı (Yapay Zeka Tarafından Oluşturulmuştur)* ### **Habitat, Dağılım ve Ekolojik Özellikler** #### **Lukina Jama–Trojama Mağarası** Zospeum tholussum, yalnızca Hırvatistan’ın kuzeyinde bulunan **Lukina Jama–Trojama** mağara sisteminde tespit edilmiştir. Bu mağara, Dinarik Alpleri’nin karstik zonu içerisinde yer alır ve yaklaşık 1.431 metre derinliğiyle Avrupa’nın en derin mağaralarındandır. Tür, mağaranın 980 metre derinliğinde, nemli ve çamurlu ortamda tek bir birey olarak saptanmıştır. Bu durum, Zospeum tholussum’un mikroid endemik bir tür olduğunu ortaya koymaktadır. #### **Ekosistem Koşulları** Mağara ortamı tamamen karanlıktır ve sıcaklık genellikle 4 ila 6 °C arasında değişmektedir. Bu koşullar, metabolizması düşük, enerji tüketimi sınırlı canlılar için elverişlidir. Ayrıca mağarada çözünmüş oksijen miktarı sınırlıdır, bu nedenle tür, düşük oksijenli ortama da adaptasyon göstermiştir. #### **Beslenme ve Trofik İlişkiler** Zospeum tholussum’un beslenme şekli doğrudan gözlemlenmemiş olsa da, aynı cinse ait türlerin davranışları ve habitat koşulları göz önünde bulundurularak bu türün **detritivor** olduğu düşünülmektedir. Muhtemelen organik madde artıklarını, mantar hiflerini ve bakteriyel biyofilmleri tüketerek beslenir. Bu özelliğiyle mağara ekosistemlerinde **ayrıştırıcı (saprotrofik)** rol üstlenmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/15/HwVoXJ69F1dPOYluN8vbLXi2YRXmGR7e.png) *Beslenme ve Trofik İlişkiler (Yapay Zeka Tarafından Oluşturulmuştur)* ### **Keşif ve Bilimsel Önemi** Zospeum tholussum, 2010 yılında speleolog Jure Zagmajster tarafından mağara keşif çalışmaları sırasında fark edilmiştir. Bulunan birey, daha sonra Alexander M. Weigand ve çalışma arkadaşları tarafından detaylı olarak incelenmiş ve 2013 yılında yeni bir tür olarak tanımlanmıştır. Tür, "tholussum" adını Latince "kubbe" anlamına gelen "tholos" sözcüğünden alır. Bu adlandırma, kabuğun üst kısmındaki kubbemsi yapıya gönderme yapar. Keşif, mağara biyolojisi, ekstrem habitatlarda yaşam ve mikroendemik türlerin korunması açısından önemlidir. Ayrıca Zospeum tholussum, Arizona State University’nin 2013 yılı “En İlginç 10 Yeni Tür” listesinde de yer almıştır. ## Academic Sources and References 1. Inäbnit, Thomas, Adrienne Jochum, Moritz Kampschulte, Gregor Martels, Bernhard Ruthensteiner, Rudi Slapnik, Christian Nesselhauf, ve Eike Neubert. “An Integrative Taxonomic Study Reveals Carychiid Microsnails of the Troglobitic Genus Zospeum in the Eastern and Dinaric Alps (Gastropoda, Ellobioidea, Carychiinae).” Organisms Diversity & Evolution 19, no. 2 (2019): 135–177. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2025. https://doi.org/10.1007/s13127-019-00400-8.“Life Deep Down: A New Beautiful Translucent Snail from the Deepest Cave in Croatia.” EurekAlert!, 10 Eylül 2013. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2025. https://www.eurekalert.org/news-releases/508395.Weigand, Alexander M. “New Zospeum Species (Gastropoda, Ellobioidea, Carychiidae) from 980 m Depth in the Lukina Jama–Trojama Cave System (Velebit Mts., Croatia).” Subterranean Biology 11 (2013): 45–53. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2025. https://doi.org/10.3897/subtbiol.11.5966.