---
title: Zonguldak Zılbıt Yemeği
slug: zonguldak-zilbit-yemegi-aa48f
url: /detay/zonguldak-zilbit-yemegi-aa48f
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Zonguldak Zılbıt Yemeği
  type: article
  categories:
    - name: Gastronomi
      slug: gastronomi
      url: /kategori/gastronomi
  tags:
    - Zılbıt
    - yemek
    - Zonguldak
author: Kasım Emre Anıl
created_at: 2025-10-26T15:47:48.047822+03:00
updated_at: 2025-10-27T20:30:52.359734+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/26/vtEXMaMx8dIFybzg7VhXJHSQDB5tL06D.png
---

# Zonguldak Zılbıt Yemeği

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Zonguldak Zılbıt Yemeği" -->

## KURE Information Cards

![resim_2025-10-26_154950017.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/26/vuysIZgNjjueYCdH0blsYRWbCfZq6h6L.png)
*Zonguldak Zılbıt Yemeği*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Ürün / Ürün Grubu(ları) | Yemekler ve Çorbalar |
| İl(ler) | Zonguldak |
| Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti |
| Tescil Numarası(Metin) | 1444 |
| Tescil Tarihi(Metin) | 07.08.2023 |
| Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Zonguldak Zılbıt Yemeği" -->

## Article Content

**Türk Patent ve Marka Kurumu** tarafından **mahreç işareti** olarak tescil edilmiş, **Zonguldak** iline özgü bir yemektir. Tescil süreci **14.11.2022** tarihinde başlamış ve **07.08.2023** tarihinde **1444** tescil numarası ile tamamlanmıştır. Ürünün ayırt edici özelliği, coğrafi sınırda **"zılbıt otu" olarak bilinen&#32;*Trachystemon orientalis*&#32;bitkisi&#32;**kullanılarak üretilmesidir. Bu yemek, bölgenin mutfak kültüründe önemli bir yer tutar ve geçmişi eskiye dayanır.

### **Ürün Özellikleri**

**Zonguldak zılbıt yemeği**nin temel bileşeni *Trachystemon orientalis* türü bitkidir. Bu bitki yöresel olarak [zılbıt otu](/tr/detay/zonguldak-zilbit-meal-12b1d/llms.txt) adıyla anılmakla birlikte; **hodan, ıspıt, kaldırık, mancar** gibi farklı isimlerle de bilinir. Yemek hazırlanırken zılbıt bitkisinin yalnızca yaprakları ve çiçekleri değerlendirilir. Diğer bileşenler arasında yağsız dana kıyma, kuru soğan, ayçiçek yağı, zeytinyağı, **Taşköprü sarımsağı** (tescilli coğrafi işaret), yumurta, karabiber, kırmızı pul biber, kekik ve tuz bulunur. İsteğe bağlı olarak dana kıyma yerine, tereyağında pişirilmiş [pastırma](/tr/detay/kastamonu-pastirma-5d622/llms.txt) da kullanılabilir. Ürünün servisi sıcak olarak yapılır ve üzerine kırmızı pul biber serpilir. Zılbıt otu, nisan ve mayıs aylarında yetişir; bu mevsimin dışında dondurulmuş veya salamura edilmiş hali de üretimde kullanılabilir.

### **Üretim Metodu**

Yemeğin üretiminde kullanılan zılbıt otunun, tercihen coğrafi sınırdan temin edilmesi beklenir.

Üretim aşamaları aşağıdaki gibidir:

- Zılbıt otunun kökleri ayıklanır; sadece yaprakları ve çiçekleri toplanır, yıkanır.
- İsteğe bağlı olarak, ayıklanan zılbıt otu sirkeli suda kısa bir süre bekletilip tekrar yıkanır.
- Temizlenen zılbıt otu 2-4 cm uzunluğunda doğranır. Tuz ilavesiyle suda kaynatılır, ardından suyu sıkılarak yemeğin yapımına hazırlanır. Bu aşamada bitki, dondurularak ya da salamura edilerek daha sonra kullanılmak üzere muhafaza edilebilir.
- Bir tencerede ayçiçek yağı ve zeytinyağı ısıtılır, küçük doğranmış soğan ve ince kıyılmış **Taşköprü sarımsağı** kavrulur.
- Ardından yağsız kıyma eklenir; karabiber, kırmızı pul biber ve kekik karışımı ilave edilerek bir süre daha kavurma işlemine devam edilir.
- Hazırlanan zılbıt otu tencereye eklenir ve 10-15 dakika pişirilir.
- Yemek orta kıvama ulaştığında tuz ve yumurtalar eklenir, karıştırılarak pişirme işlemi tamamlanır.
- Kıyma yerine pastırma kullanılacak ise, pastırma dilimleri tereyağında kısa süre pişirilerek yemeğe ilave edilir.
- **Zonguldak zılbıt yemeği** sıcak olarak servis edilir ve sunumdan önce üzerine kırmızı pul biber serpilir.

### **Coğrafi Sınır ve Denetim**

**Zonguldak zılbıt yemeği**nin coğrafi sınırı **Zonguldak** ilidir. Ürünün ünü ve geçmişten gelen mutfak kültürü bağı nedeniyle tüm üretim aşamalarının bu coğrafi sınırda gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Ürünün tescil özelliklerine uygunluğunun denetimi, **Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası** koordinatörlüğünde oluşturulan bir denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim merciinde; **Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası**, **Zonguldak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü** ve **Zonguldak Kahveciler ve Lokantacılar Esnaf Odası**'ndan konuda uzman kişiler yer alır. Denetimler, yılda en az bir defa düzenli olarak, gerekli görülen veya şikâyet edilen durumlarda ise her zaman gerçekleştirilebilir.

Denetimlerin odak noktaları:

- Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu (özellikle **Taşköprü sarımsağı**),
- Belirtilen üretim metoduna uyulması,
- "**Zonguldak Zılbıt Yemeği**" ibaresi ve "**Mahreç İşareti**" ambleminin kullanımının uygunluğudur.

Denetim mercii, denetim süreçlerinde kamu veya özel kuruluşlardan uzman desteği alabilir veya hizmet satın alabilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Zonguldak Zılbıt Yemeği" -->

## Academic Sources and References

1. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Zonguldak Zılbıt Yemeği." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 26 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/7962Türk Patent ve Marka Kurumu. "Zonguldak Zılbıt Yemeği Mahreç İşareti Sicil Belgesi." Erişim tarihi: 26 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/0237bc05-93dc-4135-ae78-5c41c457e834.pdf