---
title: Zelil
slug: zelil-83ad1
url: /detay/zelil-83ad1
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Zelil
  type: dictionary
  disambiguation: Zelil: Arapçadan gelen, aşağılanmış, hor görülmüş anlamına gelen güçlü bir kelime. Edebiyattan hukuk tarihine kullanım alanları geniş.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
  tags:
    - Zelil
author: İbrahim Filiz
created_at: 2025-07-10T22:36:30.396614+03:00
updated_at: 2025-07-11T16:23:40.786002+03:00
---

# Zelil

<!-- CONTEXT: Article Content for "Zelil" -->

## Article Content

### **Köken**

*Zelil* kelimesi, Türkçeye Arapçadaki *ḏalīl* (ذليل) sözcüğünden geçmiştir. Arapçada bu kelime, “aşağılanmış, hor görülmüş, düşkün duruma düşmüş” anlamlarına gelir ve *ḏalla* (ذلّ) fiilinden türetilmiş bir sıfattır. *ḏalla* fiili, “[zelil olmak](/tr/detay/zillet/llms.txt), [küçük düşmek](/tr/detay/tereddi-5ec57/llms.txt), [hakir duruma gelmek](/tr/detay/tahkir-1c615/llms.txt)” gibi anlamlar taşır. Bu kökten türeyen *ḏalīl*, edilginlik ve aşağılanmışlık halini niteler. Türkçede ise *zelil*, hem fiziksel hem de manevi anlamda düşkünlük, küçük düşürülmüşlük veya değersizlik ifade eden güçlü bir niteleme sözcüğüdür.

### **Kullanım Alanları**

- **Edebiyat ve hitabet:** Özellikle klasik şiir ve Osmanlı nesrinde “zelil olmak”, “zelil etmek” gibi kalıplarla sıkça kullanılır.
- **Gündelik ve mecazi dil:** Aşağılanma, alçalma ya da onur kırılması durumlarını ifade etmek için kullanılır.
- **Ahlaki ve dini metinler:** Dünyevi ya da uhrevi cezalara uğramış, Allah katında küçülmüş kimseleri tanımlamada yer alabilir.
- **Hukuki/tarihsel bağlamlar:** Eski metinlerde mağlup edilmiş ya da teslim olmuş tarafların sıfatı olarak da kullanılabilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Zelil" -->

## Academic Sources and References

1. ''Zelil''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/Zelil.''Zelil''. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/zelil.''Zelil''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Zelil.