---
title: Zade
slug: zade-b180b
url: /detay/zade-b180b
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Zade
  type: dictionary
  disambiguation: Zade: Türkçede "evlat" anlamına gelen, kökeni Farsçaya dayanan bir kelime. Soy belirtme ve ünvan olarak kullanılır.
  categories:
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
    - name: Tarih
      slug: tarih
      url: /kategori/tarih
  tags:
    - Zade
author: İbrahim Filiz
created_at: 2025-07-19T17:06:20.639751+03:00
updated_at: 2025-07-22T16:41:38.609686+03:00
---

# Zade

<!-- CONTEXT: Article Content for "Zade" -->

## Article Content

### **Köken**

*Zade* kelimesi, Türkçeye Farsçadan geçmiş olup "evlat" anlamında kullanılır; özellikle erkek çocukları için tercih edilmiştir. Bu sözcük, Farsça ve Orta Farsçada “[doğmak](/tr/detay/dogmak-2ebbe/llms.txt)” ya da “dünyaya getirmek” anlamına gelen *zādan* veya *zāy-* fiilinden türetilmiştir ve +*a* ekiyle oluşturulmuş bir fiil-sıfat yapısıdır. Daha eski bir katmanda, Avestaca’da *zāta-* ve *zan-* biçimleriyle benzer anlamda yer alırken, bu kökler daha da geriye giderek Hint-Avrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan ama “doğurmak” anlamını taşıdığı kabul edilen *ǵenh-* köküne bağlanır. Zade, bu tarihsel kökeniyle birlikte soy bağı ya da ailevi kökeni vurgulayan anlamlar kazanmıştır.

### **Kullanım Alanarı**

- **Soy Belirtme:** Kişinin babasını veya ailesini belirtmek amacıyla özel adların sonuna eklenerek kullanılır (örneğin, “Ahmedzade” = Ahmed’in oğlu).
- **Tarihsel Ünvan:** Osmanlı ve İran kültürlerinde, özellikle üst sınıfa mensup kişilerin adlarında saygınlık ifadesi olarak yer alır.
- **Edebiyat ve Biyografi:** Klasik metinlerde soya dayalı kimlik oluşturmanın bir parçası olarak sıkça kullanılır.
- **Geleneksel Soyadları:** Bazı modern soyadlarının kökeninde bu ek bulunabilir ve kökensel bağlamda hâlâ tanınır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Zade" -->

## Academic Sources and References

1. ''Zade''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/Zade.''Zade''. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/zade.''Zade''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Zade.