---
title: Yunuslama (Havacılık)
slug: yunuslama-havacilik-51731
url: /detay/yunuslama-havacilik-51731
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Yunuslama (Havacılık)
  type: article
  disambiguation: Yunuslama (Havacılık): Uçağın burun yukarı/aşağı hareketini, irtifa dümenleriyle kontrol edilen pitch hareketi.
  categories:
    - name: Havacılık Ve Uzay
      slug: havacilik-ve-uzay
      url: /kategori/havacilik-ve-uzay
    - name: Savunma Sanayi Teknolojileri
      slug: savunma-sanayi-teknolojileri
      url: /kategori/savunma-sanayi-teknolojileri
  tags:
    - Stabilatör
    - Yatay Stabilize
    - Yunuslama
    - Elevatör
    - Havacılık
author: Elyesa Köseoğlu
created_at: 2025-07-19T13:22:30.262606+03:00
updated_at: 2025-07-24T15:41:53.754404+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/19/nRCbLDGy4WZzPxCHtozykQYFjVa7jMyD.gif
---

# Yunuslama (Havacılık)

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Yunuslama (Havacılık)" -->

## KURE Information Cards

![aptch.gif](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/19/KteMbvMLeRW3rOPNyZKL0U9s3U7xRQ9r.gif)
*Yunuslama Hareketi*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Uygulama Alanı(ları) | Trim (denge) ayarı,Yükseklik kontrolü,Loop ve akrobasi manevraları,Tırmanış ve alçalma |
| Kontrol Mekanizması | Elevatorlar genellikle birlikte hareket eder (yukarı-aşağı).,Yatay stabilizeye bağlı irtifa dümenleri (elevator) ile kontrol edilir. |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Yunuslama (Havacılık)" -->

## Article Content

Havacılıkta **yunuslama (pitch)**, bir hava aracının ağırlık merkezi etrafındaki yatay eksende gerçekleştirdiği dönme hareketidir. Bu eksen, uçağın boylamasına eksenine (gövde ekseni) dik ve kanat düzleminde yer alır. [Yunuslama](/tr/detay/yunuslama-aviation-1f6b5/llms.txt) hareketi, uçağın burun kısmının yukarı veya aşağı yönelmesiyle tanımlanır.

### **Yunuslama Hareketinin Oluşumu**

Yunuslama hareketi, genellikle yatay stabilizeye (horizontal stabilizer) bağlı olarak menteşelenmiş **irtifa dümenleri (elevator)** yardımıyla kontrol edilir. Bu dümenler, dikey stabilizeye göre iki yana simetrik olarak yerleştirilmiş yüzeylerdir ve genellikle birlikte yukarı ya da aşağı yönelerek çalışırlar. Elevator yukarı saptırıldığında, hava akımı üzerinde aşağıya yönlü bir kaldırma kuvveti oluşur ve uçağın burnu yukarı kalkar. Tersine, elevator aşağı saptırıldığında yukarıya yönlü bir kuvvet doğar ve burun aşağıya yönelir. Bu kuvvet farkı, uçağın ağırlık merkezi etrafında dönmesine yol açar.

Pilot, yunuslama hareketini kullanarak uçağın yüksekliğini kontrol edebilir, tırmanış, alçalma veya manevra (örneğin loop hareketi) yapabilir. Bazı uçaklar yapısal olarak doğal bir şekilde burun yukarı veya aşağı eğilim gösterebilir; bu durumlarda elevator, uçağın trim edilmesi veya dengeye getirilmesi amacıyla da kullanılır.

Pek çok uçakta yatay stabilize ve irtifa dümeni, simetrik hava profiline sahiptir. Bu konfigürasyon, dümen nötr konumdayken net kaldırma kuvveti üretmez; ancak dümenin sapmasıyla pozitif veya negatif kaldırma kuvveti oluşabilir. Yüksek manevra kabiliyeti gerektiren savaş uçaklarında ise, yatay stabilize ve irtifa dümeni birleştirilerek tek bir hareketli yüzey olan **stabilatör&#160;**haline getirilir. Bu sistemde, tüm yüzeyin eğimi değiştirilerek kontrol sağlanır.

[YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=pQ24NtnaLl8)
*Airplane control - Roll, Pitch, Yaw (SoftwarePole)*

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Yunuslama (Havacılık)" -->

## Academic Sources and References

1. ITÜ. Aerodinamik Kuvvet ve Momentler. ITÜ Erişim 19 Temmuz 2025. https://web.itu.edu.tr/\~yukselen/Uck351/02-%20Aerodinamik%20kuvvet%20ve%20momentler.pdfNASA Glenn Research Center. “Aircraft Pitch Motion.” NASA. Erişim 19 Temmuz 2025. https://www.grc.nasa.gov/www/k-12/VirtualAero/BottleRocket/airplane/pitch.htmlSoftwarePole. “Airplane control - Roll, Pitch, Yaw.” YouTube. Erişim 19 Temmuz 2025. https://youtu.be/pQ24NtnaLl8

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Yunuslama (Havacılık)" -->

## Related Articles

- [Düşme Testi (Havacılık)](//detay/dusme-testi-havacilik-bfe61/llms.txt)
- [Dikey Kuyruk Testi (Havacılık)](//detay/dikey-kuyruk-testi-havacilik-953a4/llms.txt)
- [Kanat Testi (Havacılık)](//detay/kanat-testi-havacilik-86ee0/llms.txt)
- [Eylemsizlik Momenti Testi (Havacılık)](//detay/eylemsizlik-momenti-testi-havacilik-6c022/llms.txt)