--- title: Yumurta slug: yumurta-f0628 url: /detay/yumurta-f0628 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Yumurta type: dictionary disambiguation: Yumurta: Kökeni, kullanım alanları ve besin değeri hakkında bilgi. Haşlama, omlet, deyimler... categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Diller Ve Dil Bilim slug: diller-ve-dilbilim url: /kategori/diller-ve-dilbilim tags: - Yumurta author: İbrahim Filiz created_at: 2025-07-06T11:16:31.200849+03:00 updated_at: 2025-07-10T18:48:01.172937+03:00 --- # Yumurta ## Article Content ### **Köken** *Yumurta *kelimesi, Eski Türkçedeki *yumurġa* ya da *yumurtġa* biçimlerinden evrilmiştir. Bu eski biçimler, doğrudan “[kuş](/tr/detay/kus-4d317/llms.txt) veya sürüngenlerin üreme hücresi” anlamında kullanılmıştır. Sözcüğün kökenine dair en yaygın görüş, *yum-* fiiline dayandığı yönündedir. *Yum-* fiili Eski Türkçede “top yapmak, yuvarlaklaştırmak, sarmak” gibi anlamlar taşır. Buna Eski Türkçede görülen *-u-*, *-r-*, *-t-* ve *-ġa* gibi çeşitli yapım ve ara eklerin eklenmesiyle *yumurtġa* biçimi oluşmuş olabilir. Ancak bu yapısal çözümleme kesinlik taşımaz; çünkü tüm biçimbilimsel aşamalar tarihsel olarak net belgelenmiş değildir. Bu nedenle *yumurta* kelimesinin tam olarak hangi sözcük türünden türediği tartışmalıdır, fakat biçimsel benzerlik ve anlam yakınlığı nedeniyle *yum-* kökü kuvvetli bir adaydır. ### **Kullanım Alanları** - **Gıda ve mutfak**: “Haşlanmış yumurta”, “omlet”, “yumurta akı” gibi ifadelerle beslenmenin temel kaynaklarından biri olarak tanımlanır. - **Zooloji**: Tavuk, kuş, sürüngen ve bazı omurgasızların üreme biçimiyle ilgili terimlerde kullanılır. - **Deyim ve mecazlar**: “Yumurta kapıya dayandı”, “yumurtlamak” (düşünmeden söz söylemek), “yumurta gibi” (kusursuz, düzgün) gibi deyimlerde yer alır. - **Sağlık ve besin değerleri bağlamı**: Protein ve vitamin içeriği nedeniyle diyetetik ve sağlık söyleminde sıkça geçer. ## Academic Sources and References 1. ''Yumurta''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/Yumurta.''Yumurta''. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/yumurta.''Yumurta''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=yumurta.