--- title: Yeşim Asma (Strongylodon Macrobotrys) slug: yesim-asma-strongylodon-macrobotrys-90a1a url: /detay/yesim-asma-strongylodon-macrobotrys-90a1a type: article language: Türkçe entity: primary: Yeşim Asma (Strongylodon Macrobotrys) type: article disambiguation: Yeşim Asma (Strongylodon macrobotrys): Turkuaz çiçekleriyle büyüleyici bir tırmanıcı bitki. Tropikal iklimlere uygun. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Strongylodon Macrobotrys - Yeşim asma - Tropikal bitkiler author: Fatma Köroğlu created_at: 2025-06-17T12:13:25.744739+03:00 updated_at: 2025-06-23T11:41:54.878360+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/17/bM1E1bvD0XFmVqlOCkVo7lQfUywqAbSo.jpg --- # Yeşim Asma (Strongylodon Macrobotrys) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Yeşim Asma (Strongylodon macrobotrys) ![background-7025593_1280.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/17/MJI46t5v0ssZbUuJ0BC3rdAOUolmWkmH.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Kullanım(lar) | Peyzaj ve botanik bahçelerinde süs bitkisi olarak yetiştirilir | | Aile | Fabaceae | | Tür(ler) | Tropikal sarmaşık | | Yayılım | Filipinler ve Güneydoğu Asya tropikal ormanları | | Habitat | Nemli,gölgeli tropikal yağmur ormanları | | Özellik(ler) | Turkuaz-yeşil renkte pençe biçimli çiçekler,15-18 m’ye ulaşan odunsu gövde | ## Article Content ***Yeşim Asma (Strongylodon macrobotrys* A. Gray, Fabaceae) **[baklagiller](/tr/detay/broad-bean-vicia-faba-0ab54/llms.txt) familyasına ait, tropikal bölgelerde yetişen, odunsu yapılı, çok yıllık, sarılıcı bir bitkidir. Türkçede “[yeşim asması](/tr/detay/yesim-asma-strongylodon-macrobotrys-6f828/llms.txt)” veya “yeşim çiçeği” olarak bilinir. Tür, olağanüstü biçim ve renkteki sarkık çiçek salkımları ile ayırt edilir; çiçekleri turkuaz-yeşim tonlarında, pençemsi yapıda ve 3 metreyi bulabilen salkımlar halinde dizilidir. ### **Etimoloji** Cins adı Yunanca "strongylos" (yuvarlak) ve "odontos" (diş) kelimelerinden gelir ve çiçek çanaklarının yuvarlak dişli yapısına işaret eder. Tür adı olan *macrobotrys*, "büyük salkım" anlamındadır ve çiçeklenme şekline göndermede bulunur. ### **Doğal Yayılım ve Habitat** *Strongylodon macrobotrys*, yalnızca Filipinler'de doğal olarak bulunan (endemik) bir türdür. Özellikle Luzon, Catanduanes ve Mindoro adalarında, düşük ve orta rakımlı (300–1000 m) nemli tropikal ormanlarda, nehir kenarlarında ve vadilerde gelişim gösterir. Doğal habitatında hafif asidik pH’a sahip, humusça zengin ve iyi drene olan toprakları tercih eder. Yarı gölgeli alanlar ve ılıman tropik iklimler bitkinin optimal gelişimi için uygundur. ### **Morfolojik Özellikler** #### **Vejetatif Yapılar** - **Gövde:** Odunsu, sarılıcı yapıdadır; 20 metreye kadar uzayabilir. - **Yaprak:** Trifoliolat (üç yaprakçıklı) yapıdadır. Yaprakçıklar olgunluk sürecinde koyu morumsu renkten açık yeşile dönüşür. Her biri yaklaşık 25 cm uzunluğundadır. #### **Generatif Yapılar** - **Çiçek:** Çiçekler salkım halinde (sarkık infloresans), her biri 75’ten fazla çiçek taşıyabilen, 3 metreye kadar uzayabilen kümeler halinde düzenlenmiştir. Çiçekler 6–13 cm uzunluğunda olup yeşim taşı renginde, pençemsi ve kıvrımlı yapıya sahiptir. - **Meyve:** Bitki, her biri yaklaşık 15 cm uzunluğunda, çok tohumlu, etli yapıda baklalar üretir. Her meyvede 10–12 tohum bulunabilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/17/bGdfeWkw0nUPo2DpIPNiBvIl3JVnrKzV.jpg) *Yeşim Asma Çiçek Tomurcuk Görseli. (Pıxabay)* ### **Polinasyon ve Ekoloji** Bitki, başlıca meyve yarasaları tarafından tozlaştırılır. Çiçeklerin gece parlayan turkuaz rengi, bu hayvanları çeker. Yarasalar başlarını çiçeğe sokarak nektar emerken üzerlerine polen bulaşır ve bu polen bir sonraki çiçeğe taşınır. Ayrıca *Aethopyga bella* isimli sinek kuşları, bazı arı türleri ve *Papilio palinurus* kelebeği de polinasyona katkıda bulunur. Yarasaların bulunmadığı kültür ortamlarında el ile polinasyon gerekebilir. ### **Üreme ve Yetiştirme** - **Tohumla Üretim:** Tohumlar kısa ömürlüdür ve 1–2 hafta içinde çimlenme yetisini kaybeder. - **Çelikle Üretim:** Yarı odunsu çelikler, köklendirme ortamında çoğaltılabilir. - **Aşılama ve Daldırma:** Hızlı çoğaltma için uygundur. - Bitki genellikle üçüncü yılda çiçeklenmeye başlar ve budama uygulamaları çiçeklenmeyi artırabilir. ### **Peyzaj ve Kültürel Kullanım** Yeşim asması, özellikle tropik ve subtropik bölgelerde dekoratif amaçlı kullanılır. Pergola, kemer, çardak gibi yapıların sarılması için idealdir. - **Işık İsteği:** Yarı gölge ile güneşli ortamlar. - **Sıcaklık:** En az 15 °C; dona karşı hassastır. - **Toprak:** Asidik-nötr, organik maddece zengin ve iyi drene olan toprak. - **Budama:** Çiçeklenme sonrası budama yeni sürgün oluşumunu teşvik eder.[^1]  ### **Korunma Durumu** *Strongylodon macrobotrys*, habitat tahribatı ve ormansızlaşma nedeniyle IUCN kriterlerine göre “hassas” (vulnerable) bir türdür. Filipinler’e endemik olması, korunmasını daha da önemli kılmaktadır. Ex-situ (koruma altındaki üretim) ve in-situ (doğal yaşam alanında koruma) stratejileri türün sürdürülebilirliği açısından gereklidir ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/17/OVXk4wrKesdqNxzD9GX16atsTyalCHYm.jpg) *Yeşim Asması Çiçeği Görseli. (Pıxabay)* ***Yeşim Asma (Strongylodon macrobotrys)***, yalnızca estetik değeriyle değil; aynı zamanda ekolojik, taksonomik ve kimyasal özellikleriyle de dikkate değer bir türdür. Tropikal bitki örtüsünün önemli bir öğesi olan bu [sarmaşık](/tr/detay/sarmasik/llms.txt), yalnızca süs bitkisi olarak değil, aynı zamanda çevre dostu kimyasalların kaynağı olarak da değerlendirilmektedir. Sekonder metabolitlerinin yüksek korozyon önleyici etkinliği, bu türün yeşil kimya ve malzeme bilimi açısından potansiyelini ortaya koymaktadır. Ancak doğal yaşam alanlarının daralması, türün geleceğini tehdit etmektedir. ## Academic Sources and References 1. Garden Club of America. Strongylodon macrobotrys - Español. Erişim 17 Haziran 2025. https://gardenclub.org/sites/default/files/2024-03/strongylodon%20macrobotrys-espan%CC%83ol.pdf 2. Hadsall, Annalee S., Michelle D. R. Alejado, Ariel R. Larona ve Ivy Amor F. Lambio. “Strongylodon juangonzalezii, a Remarkable New Species of Strongylodon (Fabaceae) from Mulanay, Quezon Province, Philippines.” PhytoKeys 73 (2016): 1–12. Erişim 17 Haziran 2025. https://pdfs.semanticscholar.org/90b4/78cd46294018dedbfdd0ac2b34702f7abfdd.pdf 3. Missouri Botanical Garden. “Strongylodon macrobotrys.” Plant Finder. Erişim 17 Haziran 2025. https://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?taxonid=280642 4. Pixabay. “Arka Fon.” Fotoğraf. Erişim 17 Haziran 2025. https://pixabay.com/tr/photos/arka-fon-7025593/ 5. Pixabay. “Yeşim Asması Çiçek Bitki Örtüsü.” Fotoğraf. Erişim 17 Haziran 2025. https://pixabay.com/tr/photos/ye%C5%9Fim-asmas%C4%B1-%C3%A7i%C3%A7ek-bitki-%C3%B6rt%C3%BCs%C3%BC-8365038/ 6. Pixabay. “Yeşim Asması Çiçekler Çiğ Bitki.” Fotoğraf. Erişim 17 Haziran 2025. https://pixabay.com/tr/photos/ye%C5%9Fim-asmas%C4%B1-%C3%A7i%C3%A7ekler-%C3%A7i%C4%9F-bitki-7385863/ 7. Pixabay. “Çiçek Tomurcukları Yeşim Asması.” Fotoğraf. Erişim 17 Haziran 2025. https://pixabay.com/tr/photos/%C3%A7i%C3%A7ek-tomurcuklar%C4%B1-ye%C5%9Fim-asmas%C4%B1-8609062/ 8. Plant Pono. “Strongylodon macrobotrys.” Pono Plants Database. Erişim 17 Haziran 2025. https://plantpono.org/pono-plants/strongylodon-macrobotrys/ 9. Tarım ve Orman Bakanlığı Samsun İl Müdürlüğü. Süs Bitkileri Hastalık ve Zararlıları. Samsun: İl Tarım Müdürlüğü Yayınları, 2021. Erişim 17 Haziran 2025. https://samsun.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Yayinlar/Kitaplarimiz/sus\_bitkileri\_hastalik\_ve\_zararlilari.pdf 10. Tarım ve Orman Bakanlığı. Süs Bitkileri Sektör Politika Belgesi 2020–2024. Ankara: TAGEM Yayınları, 2020. Erişim 17 Haziran 2025. https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/SU%CC%88S%20BI%CC%87TKI%CC%87LERI%CC%87sekto%CC%88rpolitika%20.pdf 11. Ugi, Benedict U., Victoria M. Bassey, Mbang E. Obeten, Stephen A. Adalikwu ve Desmond O. Nandi. “Secondary Plant Metabolites of Natural Product Origin—Strongylodon macrobotrys as Pitting Corrosion Inhibitors of Steel around Heavy Salt Deposits in Gabu, Nigeria.” Journal of Materials Science and Chemical Engineering 8, no. 5 (2020): 38–60. Erişim 17 Haziran 2025. https://www.scirp.org/pdf/msce\_2020052716093821.pdf ## Citations [^1]: Endüstriyel ve Bilimsel Önemi2020 tarihli bilimsel bir çalışmada, S. macrobotrys’in yapraklarından elde edilen üç sekonder metabolit (alkaloit, saponin ve flavonoid) ile çelik yüzeylerde korozyon önleme etkisi araştırılmıştır.Yöntemler: Gravimetrik analiz, gazometrik ölçüm, elektrokimyasal empedans spektroskopisi (EIS) ve potansiyodinamik polarizasyon.Bulgular:Alkaloit ekstraktı (AESML): %99.2 inhibisyonSaponin ekstraktı (SESML): %92.6 inhibisyonFlavonoid ekstraktı (FESML): %84.7 inhibisyon Bu sonuçlar, bitkinin biyolojik temelli korozyon önleyici ajan olarak sanayide kullanılabileceğini göstermektedir.