--- title: Yerebatan Sarnıcı slug: yerebatan-sarnici-5 url: /detay/yerebatan-sarnici-5 type: article language: Türkçe entity: primary: Yerebatan Sarnıcı type: article disambiguation: Yerebatan Sarnıcı: Bizans döneminden kalma, gizemli Medusa başlarıyla ünlü tarihi su deposu. categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Su Depolama - Yerebatan Sarnıcı - Medusa - Bizans - Mitoloji author: Gökçe Aslan created_at: 2025-02-12T19:43:26.352921+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:07:22.335624+03:00 --- # Yerebatan Sarnıcı ## Article Content Yerebatan Sarnıcı, Bizans döneminden günümüze ulaşan yapılardan biridir. [Ayasofya](/tr/detay/ayasofya-2/llms.txt)’nın güneybatısında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan bu [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), İmparator I. Justinianus (527-565) tarafından [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) ihtiyacını [karşılamak](/tr/detay/karsilamak/llms.txt) amacıyla inşa edilmiştir. Suyun içinden yükselen [mermer](/tr/detay/mermer-2/llms.txt) sütunları nedeniyle [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) arasında "Yerebatan Sarayı" olarak adlandırılmıştır. ### **Mimari Yapısı ve Özellikleri** Sarnıç, 140 metre uzunluğa ve 70 metre genişliğe sahip [dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) biçiminde bir yapıdır. İçerisinde her biri 9 metre yüksekliğinde olan 336 [sütun](/tr/detay/sutun/llms.txt) bulunmaktadır. Bu sütunlar, 12 [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) halinde dizilmiş olup her sırada 28 sütun yer almaktadır. Tavan ağırlığı, sütunlar arasındaki kemerler aracılığıyla dağıtılmıştır. Çoğunluğu eski yapılardan alınarak kullanılan sütunların bazıları tek parçadan, bazıları ise iki parçadan oluşmaktadır. Sarnıcın duvarları 4.80 metre kalınlığında tuğladan örülmüş ve [Horasan](/tr/detay/horasan-2/llms.txt) harcı ile sıvanarak su geçirmez hale getirilmiştir. Toplam 9.800 m² alanı kaplayan yapı, yaklaşık 100.000 ton su [depolama](/tr/detay/depolama-1df92/llms.txt) kapasitesine sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/12/9ZDBPUYDHSwX2qdm5R2V4K9vGwtHdEaM.jpeg) *Yerebatan Sarnıcı-Wikipedia* ### **Medusa Başı ve Mitolojik Efsaneler** Sarnıcın yapılarından biri, kuzeybatı köşesinde yer alan iki Medusa başıdır. Roma Dönemi [heykel](/tr/detay/heykel-2/llms.txt) sanatının [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) eserleri arasında gösterilen bu başların hangi yapıdan alındığı kesin olarak bilinmemektedir. Bazı araştırmacılar, sütun kaidesi olarak kullanılmak amacıyla buraya yerleştirildiklerini düşünmektedir. Ancak Medusa ile ilgili pek çok mitolojik efsane bulunmaktadır. Yunan mitolojisine göre Medusa, üç Gorgona kız kardeşten biridir ve kendisine bakanları taşa çevirme gücüne sahiptir. Bir diğer efsaneye göre, [Athena](/tr/detay/athena-751377/llms.txt) tarafından saçları yılanlara çevrilen Medusa, Perseus tarafından öldürülmüş ve başı kesilerek savaşlarda bir silah olarak kullanılmıştır. Bizans döneminde kötü ruhları uzak tutmak amacıyla bu tür sembollerin kullanıldığı bilinmektedir. Bu nedenle Medusa başlarının da sarnıca bu amaçla yerleştirildiği düşünülmektedir. ### **Tarih Boyunca Yerebatan Sarnıcı** Bizans döneminde şehrin su ihtiyacını karşılayan sarnıç, İstanbul’un Osmanlılar tarafından fethedilmesinden sonra da bir [süre](/tr/detay/sure-750120/llms.txt) kullanılmıştır. Ancak Osmanlılar, durgun su yerine akan suyu tercih ettikleri için zamanla kendi su sistemlerini kurarak sarnıcın kullanımını azaltmışlardır. 16. yüzyılın ortalarına kadar [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) dünyası tarafından [fark](/tr/detay/fark-2/llms.txt) edilmeyen Yerebatan Sarnıcı, 1544-1550 yılları arasında İstanbul’a gelen Hollandalı [gezgin](/tr/detay/gezgin/llms.txt) P. Gyllius tarafından keşfedilmiş ve Batılı araştırmacılara tanıtılmıştır. Gyllius, Ayasofya yakınlarındaki evlerin zemin katlarında bulunan kuyulardan halkın su çektiğini ve balık tuttuğunu öğrenmiş, bunun [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) bir [araştırma](/tr/detay/arastirma-751311/llms.txt) yaparak sarnıcı keşfetmiştir. Meşaleyle sarnıcın içine giren gezgin, ölçümler yaparak buradaki sütunları tespit etmiş ve bu bilgileri seyahatnamesinde yayımlamıştır. Osmanlı döneminde sarnıç, III. Ahmet (1723) ve II. Abdülhamid (1876-1909) dönemlerinde iki büyük onarımdan geçirilmiştir. Cumhuriyet döneminde ise 1987 yılında İstanbul Belediyesi tarafından temizlenerek gezi platformu eklenmiş ve ziyaretçilere açılmıştır. 1994 yılında yeniden bir bakım sürecinden geçirilmiştir. ### **Günümüzde Yerebatan Sarnıcı** Yerebatan Sarnıcı, yalnızca bir [müze](/tr/detay/muze-2/llms.txt) olarak değil, aynı zamanda ulusal ve uluslararası birçok etkinliğe [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapan bir kültürel alan olarak varlığını sürdürmektedir. [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) eski Başkanı Bill Clinton, [Hollanda](/tr/detay/hollanda-2/llms.txt) Başbakanı Wim Kok ve İtalya eski Dışişleri Bakanı Lamberto Dini [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) pek çok [ünlü](/tr/detay/unlu-749478/llms.txt) isim sarnıcı ziyaret etmiştir. ## Academic Sources and References 1. Kültür Portalı. "Yerebatan Sarnıcı - İstanbul." Kültür Portalı. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/istanbul/gezilecekyer/yerebatan-sarnici-Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. "Yerebatan Sarnıcı." Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. http://www.kulturvarliklari.gov.tr/yazdir?4BF61EBE7F3046A51718F9FCBE9BE4EDFatih Belediyesi. "Yerebatan Sarnıcı Müzesi." Fatih Belediyesi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. http://www.fatih.gov.tr/yerebatan-sarnici-muzesi