--- title: Yelmaniye Camii (Medrese Camii) slug: yelmaniye-camii-medrese-camii-a0afc url: /detay/yelmaniye-camii-medrese-camii-a0afc type: article language: Türkçe entity: primary: Yelmaniye Camii (Medrese Camii) type: article disambiguation: Yelmaniye Camii (Medrese Camii): 14. yy. Selçuklu-Osmanlı mimarisi. Tunceli'de tarihi cami ve medrese. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - Selçuklu-Osmanlı - Yelmaniye Camii - Tunceli - medrese - Çemişgezek author: Yusuf İslam Tuğla created_at: 2025-07-15T19:01:45.689590+03:00 updated_at: 2025-07-16T09:38:08.819896+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/15/Iya1NrcPkIiewxI8WOlP68ajEWnGkhj0.jpg --- # Yelmaniye Camii (Medrese Camii) ## KURE Information Cards ![ae4b6b11-959d-496b-b050-5c77ee5071a1.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/15/xieUn2Rj1u5JgNs6fGTOcpxvBHvE6Uk3.jpg) *Yelmaniye Camii (Kültürportalı)* | Field | Value | |-------|-------| | Yapı Malzemesi(leri) | Kesme taş | | Kurucu(lar) | Emir Taceddin Yelman bin Keykubat bin Halit el-Kürdi | | Mimari Stil | Selçuklu – Osmanlı geçiş dönemi | | Taç Kapı | Eyvan biçimli, geometrik bezemeli, sekizgen sütunlu | | Sonraki Fonksiyon | Cami | | İlk Fonksiyon | Medrese (Eğitim yapısı) | | İnşa Dönemi | Hicri 800–809 / Miladi 1398–1406 | | Konum | Tepebaşı Mahallesi,Tunceli,Çemişgezek ilçesi | ## Article Content Yelmaniye Camii, Tunceli ilinin Çemişgezek ilçesine bağlı Tepebaşı (Medrese) Mahallesi’nde, ilçeye hâkim bir tepe üzerinde yer almaktadır. Konumu itibarıyla hem savunma hem de kamusal yapılaşma açısından önem arz eden bu cami, yerleşimin merkezî bir noktasında konumlandırılmıştır. ### **Tarihî Süreç ve Kuruluş** Yapının giriş cephesinde yer alan Arapça kitabe, Yelmaniye Camii'nin inşa tarihine ilişkin kesin bilgiler sunmaktadır. Buna göre cami, Hicri 800–809 (Miladi 1398–1406) yılları arasında, Timur devrinde Emir Taceddin Yelman bin Keykubat bin Halit el-Kürdi tarafından **medrese olarak inşa ettirilmiştir**. Bu nedenle yapı, yöre halkı arasında uzun yıllar **Medrese Camii** adıyla da anılmıştır. İlerleyen dönemlerde, asıl fonksiyonundan uzaklaşarak cami işlevi üstlenmiştir. Bu yönüyle yapı hem eğitim hem de ibadet alanı olarak hizmet vermiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/15/MTYWKdtqgrXAaZ0975LXvloFcfc4iFY2.jpg) *Yelmaniye Camii (Kültürportalı)* ### **Mimari Düzen ve Yapım Teknikleri** Yelmaniye Camii, eğimli bir arazi üzerine oturtulmuş ve tamamen kesme taştan inşa edilmiştir. Mimari planlamasında hem medrese hem de cami işlevi gözetilmiş; bu sebeple yapının kuzey ve güney kısımları farklı işlevlere hizmet edecek biçimde düzenlenmiştir: - **Güney kısmında**, medreseye ait derslikler, öğretici odaları ve ana ibadet bölümü yer alırken; - **Kuzey kısmında**, öğrenci odaları, mutfak (aşhane) ve imaret işlevi taşıyan birimler konumlandırılmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/15/5V44dbGlgZcw83W77bk0wePattKXqHe3.jpg) *Yelmaniye Camii (Kültürportalı)* ### **Giriş Kapısı ve Taç Kapı Detayları** Yapının **batı cephesinde yer alan eyvan biçimli taç kapı**, günümüze ulaşabilmiş en özgün mimari bölüm olarak öne çıkmaktadır. Kapının çevresi özenli taş işçiliğiyle işlenmiş olup, geometrik süsleme motifleriyle bezelidir. Yan kenarlarda bulunan sekizgen sütunlar, yapıya estetik bir denge kazandırmakta; taç kapı, dönemin Selçuklu ve erken Osmanlı taş işçiliğini yansıtan nitelikler taşımaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/15/0eCh4SaIPagViHuCmt4402jt6rih77Ey.jpg) *Yelmaniye Camii (Kültürportalı)* ### **İç Mekân Düzeni ve Sanatsal Özellikler** Yapı, **tek kubbeli** bir cami düzenine sahiptir ve herhangi bir minareye sahip değildir. İç mekânda yer alan **mihrabın çevresi yeşil renkli çinilerle** süslenmiş olup, görsel açıdan sadelik ile süsleme dengesi kurulmuştur. **Minber**, oldukça sade ve işlevsel bir anlayışla yapılmıştır. Bu unsurlar, yapının estetikten çok fonksiyona öncelik veren bir anlayışla inşa edildiğini göstermektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/15/8BJGasCnxYb9FoeBue53isO61CSKAuC8.jpg) *Yelmaniye Camii (Kültürportalı)* ### **Mimari Üslup ve Dönemsel Yorum** Yelmaniye Camii, mimari karakteri itibarıyla **Selçuklu–Osmanlı geçiş döneminin izlerini** taşımaktadır. Taş işçiliğinde Selçuklu detayları görülürken, yapı düzeni ve malzeme kullanımı Osmanlı’ya geçişin ipuçlarını barındırmaktadır. Eğitim ve ibadet işlevlerinin aynı yapı içinde yer alması, çok işlevli Anadolu yapılarının erken örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir. ### **Koruma ve Güncel Durum** Yapı, Tunceli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından koruma altına alınmıştır. Özellikle giriş cephesi ve ana taşıyıcı unsurlarının büyük ölçüde özgünlüğünü koruduğu görülmektedir. Çevresindeki temel kalıntıları, yapının bir dönem külliye veya yapı topluluğu şeklinde hizmet verdiğine işaret etmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/15/1xRQG4Z2hQSTucdd3eMFj9UantcSCU9K.jpg) *Yelmaniye Camii (Kültürportalı)* ## Academic Sources and References 1. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Yelmaniye Camii / Medrese Camii.” Kültür Portalı. Erişim 15 Temmuz 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/tunceli/gezilecekyer/yelmaniye-camii-medrese-camiiT.C. Tunceli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Yelmaniye Camii.” Erişim 15 Temmuz 2025. https://tunceli.ktb.gov.tr/TR-57306/yelmaniye-camii.htmlT.C. Tunceli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Cami ve Türbeler.” Erişim 15 Temmuz 2025. https://tunceli.ktb.gov.tr/TR-57264/cami-ve-turbeler.html ## Related Articles - [İn Delikleri / Derviş Hücreleri](//detay/in-delikleri-dervis-hucreleri-42cab/llms.txt) - [Tahar Köprüsü / Yusuf Ziya Paşa Köprüsü](//detay/tahar-koprusu-yusuf-ziya-pasa-koprusu-6514c/llms.txt) - [Sungur Bey Camii (Pertek – Tunceli) ](//detay/sungur-bey-camii-pertek-tunceli-6f1b5/llms.txt) - [Mazgirt Kalesi ](//detay/mazgirt-kalesi-adafe/llms.txt) - [Bağın Kalesi ](//detay/bagin-kalesi-53a00/llms.txt) - [Çelebi Ağa Camii](//detay/celebi-aga-camii-1b114/llms.txt) - [Gelin Odaları ve Mağaraları ](//detay/gelin-odalari-ve-magaralari-fa638/llms.txt)