--- title: Xanthos Antik Kenti slug: xanthos-antik-kenti url: /detay/xanthos-antik-kenti type: article language: Türkçe entity: primary: Xanthos Antik Kenti type: article disambiguation: Xanthos Antik Kenti: Likya'nın kalbi, tarihi kalıntılar ve görkemli mimarisiyle büyüleyici bir antik kent. categories: - name: Arkeoloji slug: arkeoloji url: /kategori/arkeoloji - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - letoon - Antik kent - UNESCO - Likya - Antalya - Xanthos - Roma author: Meryem Şentürk Çoban created_at: 2025-03-12T17:14:42.884924+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:13:28.033603+03:00 --- # Xanthos Antik Kenti ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Xanthos Antik Kenti ![20170505102654532_ANTALYA XANTOS GULCANACAR (17).jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/12/vYChCdw8oyzGWLyDHGGVHs25d3dQ1S1T.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Konum | Antalya/Kaş | | Tarih(Metin) | M.Ö. 8. yüzyıl | | UNESCO Durumu | Dünya Miras Listesi'ne dahildir | | Önemi | Likya’nın idari ve kültürel merkezi | | Önemli Yapı(lar) | Likya ve Roma Akropolü,Bizans surları ve kiliseleri,Nereidler Anıtı,Roma Agorası,Kherei Anıt Mezarı,Likya Lahitleri,Harpy Anıtı,Roma Tiyatrosu | ## Article Content [Xanthos](/tr/detay/xanthos/llms.txt), Türkiye’nin güneybatısında, Fethiye-Kaş karayolu üzerinde, Kınık Köyü sınırlarında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir antik kenttir. Likya’nın en büyük idari merkezi olan Xanthos, Eşen Çayı (antik adıyla Xanthos Nehri) kenarındaki ovaya hâkim iki tepe üzerinde kurulmuştur. Bunlardan biri Likya akropolü, diğeri ise Roma akropolüdür. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/12/sh0pl1rMn1DYjV4kW0xUfDx54agwVea6.jpg) *Xanthos Antik Kenti (ROMAN ODINTSOV, https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/mimari-kule-rock-kaya-6342319/)* ### **Xanthos'un Tarihçesi** Kentin tarihi M.Ö. 8. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Homeros’un anlatımlarına göre, Sarpedon’un yönetimindeki Xanthoslular, Troya Savaşı’na katılmıştır. Ancak arkeolojik kazılar, kentin bu dönemde bir yerleşim merkezi olup olmadığına dair kesin kanıtlar sunmamaktadır. Xanthos, tarih boyunca birçok kez saldırıya uğramış ve yıkıma maruz kalmıştır. M.Ö. 545–546 yıllarında Pers generali Harpagos’un kuşatması sırasında, Xanthoslular yoğun bir direniş göstermiş; ancak yenilgi kaçınılmaz hale geldiğinde kadın ve çocuklarını öldürerek, kenti ateşe verip topluca intihar etmişlerdir. Bu olaydan kurtulan az sayıdaki aile, şehri yeniden inşa etmiştir. Bunun dışında M.Ö. 475–450 yıllarında Xanthos, büyük bir [yangın](/tr/detay/yangin-2/llms.txt) felaketiyle de karşılaşmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/12/wk2DVYnpQegKiAm5HJ1OFHBgVYizKAMN.jpg) *Xanthos Antik Kenti (Gülcan Acar, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/antalya/gezilecekyer/xanthos)* Büyük İskender’in M.Ö. 334’te bölgeyi ele geçirmesiyle Xanthos, [Makedonya](/tr/detay/makedonya-2/llms.txt) egemenliği altına girmiştir. İskender’in ölümünden sonra [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt), M.Ö. 309’dan itibaren Ptolemaios Hanedanı’nın, ardından Suriye Kralı III. Antiokhos’un kontrolüne girmiştir. M.Ö. 2. yüzyılda Likya Birliği’nin başkenti olan Xanthos, M.Ö. 42’de Romalı [komutan](/tr/detay/komutan/llms.txt) Brutus tarafından yerle bir edilmiştir. Ancak [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) [süre](/tr/detay/sure-750120/llms.txt) sonra Marcus Antonius’un çabalarıyla yeniden inşa edilecektir. Roma İmparatorluğu döneminde [kent](/tr/detay/kent/llms.txt), önemli bir yerleşim merkezi olarak gelişmeye devam etmiştir. İmparator Vespasianus döneminde kente birçok yeni [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) eklenmiştir. Bizans döneminde piskoposluk merkezi olarak işlev gören Xanthos, 7. yüzyıldaki [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) akınlarının ardından önemini yitirmiştir. Kent, 1838 yılında Charles Fellows tarafından yeniden keşfedilmiş, bazı kalıntılar British Museum’a taşınmıştır. ### **Xanthos’un Mimari Yapıları** Xanthos; Likya, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait önemli mimari kalıntılar barındırmaktadır. Kentin dikkat çeken yapıları şunlardır: - **Likya Akropolü:** Kentin en eski yerleşim alanı olup M.Ö. 4. yüzyılda inşa edilen poligonal örgü teknikli surlarla çevrilidir. - **Roma Akropolü:** Daha geniş bir alana yayılan bu akropol, Helenistik ve Roma dönemine ait yapıların bulunduğu bölgedir. - **Roma Tiyatrosu:** Akropolisin kuzeyinde yer alan tiyatro, Roma dönemine ait önemli yapılar arasındadır. - **Harpy Anıtı:** M.Ö. 5. yüzyıla tarihlenen anıt mezar, üzerindeki mitolojik figürleriyle dikkat çeker. Orijinal kabartmaları British Museum’da sergilenmektedir. - **Likya Lahitleri:** Tiyatro çevresinde birçok kaideli Likya lahdi bulunmaktadır. - **Kherei Anıt Mezarı:** Likya ve Grek dillerinde yazılmış en uzun kitabelerden birine sahiptir. - **Roma Agorası:** Roma dönemine ait ticaret ve sosyal hayatın merkezi konumundaki agoradır. - **Nereidler Anıtı:** M.Ö. 4. yüzyıla tarihlenen bu tapınak planlı anıt, British Museum’a taşınmıştır. - **Bizans Dönemi Yapıları:** Xanthos, Bizans döneminde piskoposluk merkezi olmuş ve birçok yeni yapı inşa edilmiştir. Kentin surları ve kiliseleri bu döneme aittir. ### **Xanthos'un UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne Girişi** Xanthos ve [Letoon](/tr/detay/letoon-750714/llms.txt), 1988 yılında UNESCO [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Mirası Listesi’ne alınmıştır. Kent, Likya Uygarlığı’nın [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt), kültürel ve mimari mirasını koruyan önemli bir alan olarak kabul edilmektedir. Özellikle Likya dilindeki en [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) kitabelerin burada bulunması, Xanthos’un yazılı tarih açısından büyük [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşıdığını göstermektedir. Ancak Xanthos’un korunmasıyla ilgili bazı sorunlar bulunmaktadır. Kentin içinden geçen [asfalt](/tr/detay/asfalt-751449/llms.txt) [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt), tarihi dokuyu olumsuz etkileyen unsurlardan biri olarak değerlendirilmiş ve 2010 yılında kapatılması kararlaştırılmıştır. Ayrıca, Letoon’daki [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) seviyesi yükselmeleri ve çevresindeki seraların oluşturduğu görsel kirlilik, kentin korunmasına yönelik alınması gereken ek önlemler arasında yer almaktadır. ## Academic Sources and References 1. Müze Kart. "Xanthos Örenyeri." Erişim tarihi: 12.03.2025. https://muze.gov.tr/muze-detay?DistId=MRK&SectionId=XAN01T.C. Antalya Valiliği. "Antik Kentler." Erişim tarihi: 12.03.2025. http://www.antalya.gov.tr/antik-kentlerT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. "Xanthos." Erişim tarihi: 12.03.2025. https://antalya.ktb.gov.tr/TR-310939/xanthos.htmlT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. "Xanthos-Letoon (Antalya - Muğla)." Erişim tarihi: 12.03.2025. https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44429/xanthos-letoon-antalya---mugla.htmlTürkiye Kültür Portalı. "Xanthos - Antalya." Erişim tarihi: 12.03.2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/antalya/gezilecekyer/xanthosUNESCO World Heritage Convention. "Xanthos-Letoon." Erişim tarihi: 12.03.2025. https://whc.unesco.org/en/list/484/FotoğraflarAcar, Gülcan. (https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/antalya/gezilecekyer/xanthos)Odintsov, Roman. (ROMAN ODINTSOV, https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/mimari-kule-rock-kaya-6342319/)