--- title: Vaniköy Cami slug: vanikoy-cami url: /detay/vanikoy-cami type: article language: Türkçe entity: primary: Vaniköy Cami type: article disambiguation: Tarihi Vaniköy Camii, İstanbul'da. 1665 yapımı, Boğaz manzaralı. 2020 yangınından sonra restore edildi. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Vaniköy - istanbul - cami - Üsküdar author: Sümeyra Uzun created_at: 2025-01-17T12:23:19.574316+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:50:53.941993+03:00 --- # Vaniköy Cami ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Vaniköy Cami ![Image for "Vaniköy Cami"](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/01/17/VsiQ1TTnx6pSbjfCg0HAa7BpmIxR24L8.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Yapım Yılı(ları)(Metin) | 1665 | | Konum | Üsküdar,İstanbul | ## Article Content Vaniköy Camii, İstanbul Boğazı’nın [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) yakasında, [Üsküdar](/tr/detay/uskudar-2/llms.txt)’ın Vaniköy semtinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan tarihi bir yapıdır. 1665 yılında, [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) IV. Mehmed döneminde, döneminin tanınmış şeyhülislamı Vani Mehmed Efendi tarafından inşa ettirilmiştir. Caminin banisi olan Vani Mehmed Efendi, dini ilimler ve edebiyat alanlarında [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir şahsiyettir. Osmanlı matbaasında basılan ilk eserlerden biri olan "[Vankulu](/tr/detay/vankulu/llms.txt) Lügati" adlı çeviri eseriyle bilinir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/17/Rj5Aj30lEYiyT2UaXi7KZK05eUamP7KN.png) *Vankulu Lügati (Kaynak: NTV)* Caminin bulunduğu [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), Papaz Bahçesi olarak bilinirken Sultan IV. Mehmed tarafından Vani Mehmed Efendi’ye hediye edilmiştir. Bu olaydan sonra bölgeye "Vaniköy" adı verilmiştir. Sultan I. Mahmut döneminde camiye hünkar mahfili eklenerek yapıya yeni bir işlevsellik kazandırılmıştır. ### **Mimari Özellikleri** Vaniköy Camii, genelde Boğaziçi yılı camileri ile benzerlik gösteren bir mimariye sahiptir. [Dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) planlı olan [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), kâgir duvarlarla inşa edilmiş ve [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) karkas sistemiyle desteklenmiştir. Girişi [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) yönünde bulunan caminin ön cephesinde camekanlı bir bölüm yer alır. Bu alan, son [cemaat](/tr/detay/cemaat-4/llms.txt) yeri olarak kullanılmaktadır. Cami harimine altı adet [ağaç](/tr/detay/agac-4/llms.txt) direk ile desteklenmiş bir bölümdün içinden geçilerek ulaşılır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/17/F12Wj1EmIwSnXhLcDSrJqwyCsQsNM97H.jpeg) *Vaniköy Cami (Kaynak: Instagram/istanbulmosques)* Mihrabın altı ve üst kısımlarında pencereler bulunur. Alttaki pencereler dış yüzeyde yuvarlak kemerli, içeride ise [kare](/tr/detay/kare-748449/llms.txt) planlıdır. Üst pencereler ise hem dışça hem de içeride yuvarlak kemerli tasarlanmıştır. Tek minaresi kâgir bir zemine oturtulmuş, tek şerefeli bir yapıya sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/17/5EAnRM5n86xF0lrU7RujPrQ7HSrr9HHf.jpeg) *Vaniköy Cami (Kaynak: Instagram/istanbulmosques)* ### **2020 Yangını ve Restorasyon** 5 [Kasım](/tr/detay/kasim-748438/llms.txt) 2020 tarihinde Vaniköy Camii’nde büyük bir [yangın](/tr/detay/yangin-2/llms.txt) çıkmış ve yapının ahşap kısımları tamamen yanmıştır. Yangından sonra, caminin asıl yapısına uygun şekilde restore edilmesi kararlaştırılmış ve çalışmalar [Kalyon](/tr/detay/kalyon-3e74e/llms.txt) Vakfı, Vakıflar 2. Bölge Müdürlüğü ve Mehmet Vani Vakfı arasında imzalanan protokol çerçevesinde yürütülmüştür. Restorasyon çalışmalarında, caminin orijinal mimari özelliklerine [sadık](/tr/detay/sadik/llms.txt) kalınmış ve [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) malzemelerle desteklenen bir yenileme gerçekleştirilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/17/HfRoA5wZHw3NYoXdJegAMqEUiUGJX5pM.png) *Vaniköy Cami Yangını(Kaynak: GZT )* Yangın enkazından çıkan tahrip olmuş ahşaplar peyzaj alanında kullanılırken bazı parçalar Hünkar Kasrı’nda sergilenmek üzere muhafaza edilmiştir. Yeniden inşa edilen caminin üst katında, İstanbul ile ilgili nadide eserlerin bulunduğu 1600 kitaplık bir [kütüphane](/tr/detay/kutuphane-2/llms.txt) de hizmete açılmıştır. Cami, 16 [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt) 2023 tarihinde yeniden ibadete açılarak Boğazıçi’nin tarihi dokusuna katkı sağlamıştır. ### **Kültürel ve Tarihi Önemi** Vaniköy Camii, Osmanlı döneminin dini ve kültürel mirasını yansıtan önemli bir yapı olarak Boğaziçi’nin tarihi siluetine katkıda bulunmaktadır. Bulunduğu [konum](/tr/detay/konum/llms.txt) itibariyle hem mimari hem de estetik açıdan dikkat çeken cami, şehrin dinî ve sosyal hayatında önemli bir yere sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/17/a2XgToVRl6mULESc1es5kYHQ2l3aLCok.jpeg) *Vaniköy Cami (Kaynak: Instagram/istanbulmosques)* ## Academic Sources and References 1. "Restorasyonunun Yüzde 70’i Tamamlanan Vaniköy Camisi Küllerinden Doğuyor." Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/restorasyonunun-yuzde-70i-tamamlanan-vanikoy-camisi-kullerinden-doguyor/2705950. 2. "Tarihi Vaniköy Camii'nde Yangın." GZT. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://www.gzt.com/jurnalist/tarihi-vanikoy-camiinde-yangin-3563098. 3. "Tarihi Vaniköy Camii, Küllerinden Yeniden Doğmaya Hazırlanıyor." İletişim Başkanlığı. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/yerel\_basin/detay/tarihi-vanikoy-cami-kullerinden-yeniden-dogmaya-hazirlaniyor. 4. "Vaniköy Camii." Kültür Envanteri. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://kulturenvanteri.com/tr/yer/vanikoy-camii/#17.1/41.064121/29.055207. 5. "Vaniköy Camii." Tarihi.ist. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://www.tarihi.ist/vanikoy-cami/. 6. "Vaniköy Camii." Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/vanikoy-camii. 7. "Yenilenen Vaniköy Camisi, İstanbulluların Uğrak Yeri Oldu." Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/yenilenen-vanikoy-camisi-istanbullularin-ugrak-yeri-oldu/2987413 8. "Üsküdar Vaniköy Mehmet Paşa Camii." Turan Akıncı. Erişim tarihi: 17 Ocak 2025. https://www.turanakinci.com/uskudar-vanikoy-mehmet-pasa-camii.