---
title: Vakfıkebir Külek Peyniri
slug: vakfikebir-kulek-peyniri-1832d
url: /detay/vakfikebir-kulek-peyniri-1832d
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Vakfıkebir Külek Peyniri
  type: article
  disambiguation: Vakfıkebir Külek Peyniri: Trabzon'un tescilli, geleneksel, lezzetli peynir.  Ahşap küleklerde olgunlaştırılır.
  categories:
    - name: Gastronomi
      slug: gastronomi
      url: /kategori/gastronomi
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Coğrafya
      slug: cografya-2
      url: /kategori/cografya-2
  tags:
    - Coğrafi Tescil
    - Vakfıkebir Külek Peyniri
    - Geleneksel Üretim
    - Trabzon
author: Yahya B. Keskin
created_at: 2025-05-20T10:13:35.872840+03:00
updated_at: 2025-05-20T11:46:10.799084+03:00
---

# Vakfıkebir Külek Peyniri

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Vakfıkebir Külek Peyniri" -->

## KURE Information Cards

### KURE Information Card: Vakfıkebir Külek Peyniri

![Firefly_VAKFIKEBİR KÜLEK PEYNİRİ  537282.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/20/zssICjk7U8lZpowVkJWzzrckn8rubVnf.jpg)
*Vakfıkebir Külek Cheese*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Ürün / Ürün Grubu(ları) | Peynirler |
| İl(ler) | Trabzon |
| Durum(lar) | Tescilli |
| Dosya Numarası(Metin) | C2018/129 |
| Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti |
| Tescil Numarası(Sayı) | 764 |
| Başvuru Tarihi(Tarih) | 2018-06-25 |
| Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Vakfıkebir Belediyesi |
| Tescil Tarihi(Tarih) | 2021-05-25 |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Vakfıkebir Külek Peyniri" -->

## Article Content

[Trabzon](/tr/detay/trabzon-kuymagi-22f4e/llms.txt) iline özgü, **mahreç işareti ile tescillenmiş**, uzun yıllardır geleneksel yöntemlerle üretilen ve coğrafi sınır ile ün bağı bulunan bir yöresel peynir çeşididir. Bu peynir, adını olgunlaştırma ve muhafaza sürecinde kullanılan **“külek”** adı verilen ahşap kaplardan alır. Külekler, peynire tat ve koku geçirmeyen **ladin ağacından** yapılır; etrafını saran bağlar ise **fındık ağacı sürgünlerinden** elde edilir. Üretimin her aşaması, **Trabzon ilinin coğrafi sınırları içerisinde** gerçekleştirilmek zorundadır. Ürün, yalnızca fiziksel olarak değil, kültürel ve tarihsel olarak da yöre ile güçlü bir bağa sahiptir.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/20/iObzoObqZ1kzcxcxfAv8nfMSb4sIMkU3.jpg)
*Külek Peyniri - (Yapay Zeka ile Oluşturuldu)*

#### **Üretim Metodu**

[Vakfıkebir Külek Peyniri](/tr/detay/vakfikebir-kulek-peyniri-cb282/llms.txt)’nin üretim süreci geleneksel bilgiye dayanır ve aşamalı bir şekilde gerçekleştirilir. Genellikle **koyun sütü** tercih edilmekle birlikte, yaygın bulunabilirliği nedeniyle **inek sütü** ya da karışık süt de kullanılmaktadır. Yaklaşık **1 kg peynir üretmek için 10,5 kg süt** gerekir.

### **Üretim Aşamaları**

Sütün yağ miktarının istenen tipe göre ayarlanır. Süt 70-75°C'ye ısıtılıp 10 dakika tutulur, sonra 37°C'ye soğutulur. Doğal kursak mayası (şırdan) veya endüstriyel peynir mayası (rennet) ile mayalanır. 1-1,5 saat sonra oluşan pıhtı kırılır, peynir bezlerinde süzülür ve ağırlıkla baskılanır. Bu sırada kazana ısıl işlem uygulanarak (42-43°C) pıhtının sertleşmesi sağlanır. Peynir altı suyu ayrılır. Bezlerden ayrılan peynirler tuzlanır. Çökelek, ayrandan tereyağı elde edildikten sonra kalan kısmın kaynatılmasıyla elde edilir ve tuzlanır. Hazırlanan peynirler ve çökelek, yuvarlak veya oval küleklerin içine bir sıra peynir, bir sıra çökelek olacak şekilde katmanlar halinde basılır. Küleğin ağzı bezle kapatılır ve sert, kumlu olmayan toprağa ya da fındık kabuklarının içine 3-6 ay süreyle gömülerek olgunlaşmaya bırakılır. Olgunlaşma sonunda çıkarılır, yüzeyi kazınarak tüketime hazır hale getirilir. Üretimde kullanılan külekler, peynire koku ve tat geçişine neden olmayan ladin ağaçlarından yapılır. Külek parçaları ladin ağacından, etrafını saran bağlar ise fındık ağacı sürgünlerinden elde edilir.

#### **Saklama ve Raf Ömrü**

Vakfıkebir Külek Peyniri, olgunlaştırıldıktan sonra **+4°C**’de saklanır:

- **Vakumlu ambalajda**: Raf ömrü 6 aydır.
- **Vakumsuz açık satışta**: Raf ömrü 30 gündür.

#### **Coğrafi ve Kültürel Önemi**

Vakfıkebir Külek Peyniri’nin üretimi, **Trabzon’un iklimi**, **hayvancılık geleneği**, **yerel malzemelerle yapılan külekleri** ve **bölge halkının ustalığı** ile birebir bağlıdır. Küleklerin toprağa gömülmesi, bölgenin serin ve nemli iklim koşullarıyla birleşerek peynire özgün aromasını verir. Bu nedenlerle, ürün **mahreç işareti** ile tescillenmiş ve yalnızca bu bölgede özgün şekilde üretilebileceği yasal olarak belirlenmiştir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Vakfıkebir Külek Peyniri" -->

## Academic Sources and References

1. Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye Geleneksel Peynir Envanteri: Vakfıkebir Külek Peyniri, erişim 20 Mayıs 2025, https://gelenekselpeynirler.tarimorman.gov.tr/Peynir/Detay/1164
2. Tarım ve Orman Bakanlığı, Vakfıkebir Külek Peyniri, Türkiye Geleneksel Peynir Envanteri, erişim 20 Mayıs 2025, https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38584
3. Türk Patent ve Marka Kurumu. No: 764 – Mahreç İşareti: Vakfıkebir Külek Peyniri. Ankara: Türk Patent ve Marka Kurumu, 2021. Erişim 20 Mayıs 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/5775b7aa-56fd-4aaa-ab75-5b8d9a05fa00.pdf