---
title: Uyuz
slug: uyuz-dd629
url: /detay/uyuz-dd629
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Uyuz
  type: dictionary
  disambiguation: Uyuz: Kökeni, anlamı ve kullanım alanları.  Deri hastalığı, argo ve mecazi anlamları.
  categories:
    - name: Biyoloji
      slug: biyoloji
      url: /kategori/biyoloji
    - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji
      slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji
      url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji
    - name: Sağlık Ve Tıp
      slug: saglik-ve-tip
      url: /kategori/saglik-ve-tip
  tags:
    - deri hastalığı
    - Uyuz
    - Parazitoloji
    - Argo
    - Tıp
author: Ayşenur Bayraktar
created_at: 2025-07-15T11:56:20.832576+03:00
updated_at: 2025-07-15T14:29:53.204119+03:00
---

# Uyuz

<!-- CONTEXT: Article Content for "Uyuz" -->

## Article Content

### **Köken**

**Uyuz** kelimesi, **Eski Türkçe "uduz"** sözcüğünden evrilmiştir. Bu Eski Türkçe sözcük, "uyuşuk, [kaşıntı](/tr/detay/tahris-e4d67/llms.txt) ve halsizliğe neden olan bulaşıcı hastalık" anlamlarını taşımaktaydı. "Uduz" kelimesi ise, **Eski Türkçe "udı-"** "uyumak" fiilinden **"+Uz"** ekiyle türetilmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Tıp ve Parazitoloji:** İnsanlarda ve hayvanlarda görülen, Sarcoptes scabiei adı verilen bir akarın (uyuz böceği) neden olduğu, deride şiddetli kaşıntı, kızarıklık ve döküntülerle seyreden bulaşıcı bir deri hastalığını tanımlamak için kullanılır.
- **Veteriner Hekimlik:** Hayvanlarda (özellikle evcil hayvanlarda ve çiftlik hayvanlarında) görülen benzer akar kaynaklı deri enfeksiyonlarını ifade eder.
- **Argo ve Halk Ağzı (Düşük Nitelik/Değersizlik):** Bir malın veya ürünün kalitesiz, işe yaramaz veya değersiz olduğunu belirtmek için kullanılır.
- **Argo ve Halk Ağzı (Sevimsiz Kişi):** Hoşlanılmayan, itici, sinir bozucu veya sevimsiz kişileri tanımlamak için kullanılır. Genellikle olumsuz bir çağrışım taşır.
- **Argo ve Halk Ağzı (Parası Olmayan/Züğürt):** Maddi durumu kötü olan, parası olmayan veya cimri kişileri ifade etmek için kullanılır.
- **Mecazi (Uyuşukluk/Miskinlik):** Fiziksel veya zihinsel olarak tembel, miskin, pısırık, cansız veya hareketli olmayan kişileri betimlemek için kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Uyuz" -->

## Academic Sources and References

1. “Uyuz”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim: 15 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/uyuz.“Uyuz”. Türk Dil Kurumu. Güncel. Erişim: 15 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=uyuz.