---
title: Usturlap
slug: usturlap-57b16
url: /detay/usturlap-57b16
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Usturlap
  type: dictionary
  categories:
    - name: Astronomi
      slug: astronomi
      url: /kategori/astronomi
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - usturlap
    - sekstant
    - sözlük
author: ZUŞAN ÖNER
created_at: 2026-04-14T22:44:50.104567+03:00
updated_at: 2026-04-15T11:13:22.546406+03:00
---

# Usturlap

<!-- CONTEXT: Article Content for "Usturlap" -->

## Article Content

### Köken

 Arapçada "[yıldızların](/tr/detay/yildiz-2/llms.txt) konumunu ölçerek yer belirleme aleti" manasına gelen *asṭurlāb (أَسْطُرْلَاب)* sözcüğünden dilimize aktarılmıştır. Bu terim, Eski Yunancada "yıldız tutan" veya doğrudan "[usturlap](/tr/detay/usturlap-2/llms.txt)" anlamlarını taşıyan *astrólabon (αστρόλαβον)* kelimesinden alıntıdır. Söz konusu Yunanca kelime; "yıldız" manasındaki *astḗr* veya *ástron (ἀστήρ)* sözcüğü ile "almak, tutmak" anlamındaki *lambánō, lab- (λαμβάνω, λαβ-)* fiillerinin birleşmesinden meydana gelmiştir.

### Kullanım Alanları

- **Astronomi Tarihi:** Gökbiliminde teleskop öncesi dönemde kullanılan temel gözlem araçlarını tanımlamak için kullanılır.
- **Vakit Tayini:** Güneşin ve yıldızların konumuna bağlı olarak yerel saati ve dini vakitleri belirtmek amacıyla kullanılır. 
- **Denizcilik:** Gemicilikte yön bulma ve enlem belirleme süreçlerindeki geleneksel yöntemleri nitelemek için kullanılır. 
- **Bilim Tarihi:** İslam dünyasında ve Orta Çağ Avrupa'sında mekanik saatlerin ve gelişmiş seyrüsefer cihazlarının öncüsü olan sistemleri ifade etmek amacıyla kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Usturlap" -->

## Academic Sources and References

1. “Usturlap.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 14 Nisan 2026. https://lugatim.com/s/USTURL%C3%82P
2. “Usturlap.” Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 14 Nisan 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/usturlap
3. “Usturlap.” Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 14 Nisan 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=usturlap