---
title: Üstat
slug: ustat
url: /detay/ustat
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Üstat
  type: dictionary
  disambiguation: Üstat: Bilgi ve zanaat sahibi, öğretmen, sanatkar.  Kökeni, anlamı ve kullanım alanları.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - seslenme
    - söz sahibi
    - hoca
    - Üstat
    - Zanaat
    - Bilgi
author: Ahsen Buyurkan
created_at: 2025-03-28T12:49:21.177589+03:00
updated_at: 2025-04-17T10:22:34.748361+03:00
---

# Üstat

<!-- CONTEXT: Article Content for "Üstat" -->

## Article Content

### **Köken**

Farsça *ustād* veya *awstād* (اوستاد/اوستا) “[bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) ve [zanaat](/tr/detay/zanaat-9531a/llms.txt) sahibi, [öğretmen](/tr/detay/ogretmen-2/llms.txt), sanatkâr” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük, Orta Farsça aynı anlama gelen *avastād* sözcüğünden evrilmiştir. *Avestaca* *ava-stāta-* “başında duran, öncü, veli” anlamında kullanılmıştır. Bu [kök](/tr/detay/kok-2/llms.txt), Hintavrupa Anadili yazılı örneği bulunmayan *stoh₂-éi̯e-* (*stō-éi̯e-*) “duran” kökünden türetilmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Sanat ve Bilim:** Üstün bilgi ve yetenek gerektiren her alanda kullanılan bir unvan.
- **Eğitim:** Öğretmen veya hoca anlamında kullanılır.
- **Masonluk:** Üst dereceden pâye, Masonlukta başkan unvanı olarak kullanılır.
- **Günlük Konuşma:** Özellikle erkekler arasında daha samimi ve teklifsiz bir hitap olarak yer bulur.

#### **Eski Kullanımlar**

- Anonim, Mukaddimetü'l-Edeb Tercümesi, 1300: *"ustād ḳıldı anı"*
- Aşık Paşa, Garib-name, 1330: *"yine sordum ol göŋül ustādına."*

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Üstat" -->

## Academic Sources and References

1. "Üstat." Kubbealtı Lugatı. Erişim: 14 Mart 2025.
2. "Üstat." Nişanyan Sözlük. Erişim: 14 Mart 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/üstat
3. "Üstat." Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük. Erişim: 14 Mart 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C3%9Cstat