---
title: Uşak Tarhanası
slug: usak-tarhanasi-bc390
url: /detay/usak-tarhanasi-bc390
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Uşak Tarhanası
  type: article
  disambiguation: Uşak Tarhanası: Geleneksel yöntemlerle üretilen, coğrafi işaretli, lezzetli bir tarhana çeşidi.
  categories:
    - name: Gastronomi
      slug: gastronomi
      url: /kategori/gastronomi
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Laktik Asit Bakterileri
    - Sivaslı Biberi
    - Uşak Tarhanası
    - coğrafi işaret
    - Fermantasyon
author: Sinem Bostan
created_at: 2025-07-16T16:24:40.720555+03:00
updated_at: 2025-07-20T17:18:44.511017+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/16/RAWVI2zsutehIEgSjJrW4DQQ0SVF8dBu.jpg
---

# Uşak Tarhanası

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Uşak Tarhanası" -->

## KURE Information Cards

![MUTFAKUSAKILMDtarhana_20180807145905348.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/16/JS0lsHTHZ5ZXKcfTRPpAEktbu5reozRC.jpg)
*Uşak Tarhanası*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Coğrafi İşaret Türü(leri) | Menşe adı |
| Kuruma Şekli | Gölgede, aşamalı parçalama ile |
| Kullanım Biçimi | Kurutulmuş granül formda veya hamur halde |
| Üretim Zamanı | Ağustos sonu – Eylül sonu |
| Tescil Tarihi(Metin) | 21.03.2017 |
| Üretim Yeri | Uşak ili, özellikle Sivaslı ilçesi |
| Bileşen(ler) | Buğday unu,ekşi hamur,tuz,nane,soğan,domates,Sivaslı biberi (üç burun),kapya biber,tam yağlı yoğurt |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Uşak Tarhanası" -->

## Article Content

**Uşak tarhanası**, buğday unu, tam yağlı yoğurt, kırmızıbiber, soğan, domates ve nane gibi temel bileşenlerin karıştırılmasıyla elde edilen, uzun süre fermente edilerek gölgede kurutulan granül yapıda geleneksel bir tarhana çeşididir. Türkiye’nin birçok bölgesinde farklı varyasyonları bulunan tarhana, Uşak yöresinde kendine has üretim süreci ve bileşenleri ile öne çıkmaktadır. Coğrafi işaret tescili 2017 yılında alınmış olan ürün, yalnızca Uşak ili sınırları içinde üretilebilmektedir.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/16/7QOHinb7aol2yddHe0juUYa2yRaCnrVa.jpg)
*Uşak Tarhanası (Türk Patent Ve Marka Kurumu)*

### **Ayırt Edici Özellikler**

[Uşak tarhanasını](/tr/detay/usak-tarhanasi-31229/llms.txt) diğer bölge tarhanalarından ayıran en temel unsur, fermantasyon sürecinin uzunluğu ve doğal iklim koşullarına bağlı gelişen mikroorganizma çeşitliliğidir. Uşak ilinin yaz aylarına denk gelen düşük sıcaklık (ortalama 22 °C) ve %60 civarındaki bağıl nem oranı, fermantasyon süresini uzatmakta; bu da tarhanaya özgü lezzet profilinin gelişmesine katkı sunmaktadır. Üretim süreci genellikle **Ağustos sonu ile Eylül sonu** arasında gerçekleştirilir.

Fermantasyon süresi en az **21 gün** olup bu süre boyunca hamur, ortam sıcaklığında mayalanır. Halk arasında hamurun “iki kez kabarıp sönmesi” fermantasyonun tamamlandığına işaret eder. Bu süre zarfında **Lactobacillus plantarum, Lactobacillus brevis ve Lactobacillus alimentarius** gibi laktik asit bakterileri ile **Saccharomyces cerevisiae ve Pichia kudriavzevii** gibi mayalar gelişerek ekşimeden sorumlu organik asitleri ve tat-aroma bileşenlerini üretir.

### **Bileşim ve Üretim Yöntemi**

Uşak tarhanasının üretiminde sebze oranı %42 gibi yüksek bir düzeydedir. Bu oran, Türkiye’deki diğer tarhana çeşitlerine göre oldukça yüksektir ve fermantasyona katkı sağlayan mikroorganizmaların artmasını destekler. Üretimde **sebzelerin pişirilmeden** kullanılması da bu mikroorganizmaların korunmasına olanak tanır. Özellikle **Sivaslı ilçesinde yetişen “Sivaslı Biberi” (üç burun biber)**, kendine özgü hafif acılığı ve düşük su içeriğiyle Uşak tarhanasına karakteristik bir tat kazandırır.

Standart bir tarhana hamurunun bileşimi şöyledir:

- Buğday unu: %40
- Kapya biber: %17
- Sivaslı Biberi (üç burun): %3
- Tam yağlı yoğurt: %16
- Soğan: %12
- Domates: %10
- Tuz: %1
- Nane: %0,5
- Ekşi hamur: %0,5

Hazırlık aşamasında sebzeler kıyıldıktan sonra yoğurtla karıştırılarak “tarhana ezesi” elde edilir. Bu karışım bir gün bekletildikten sonra içine ekşi hamur ve buğday unu eklenir ve hamur yoğrulur. 21 gün boyunca oda sıcaklığında fermente edilen hamur, küçük parçalara ayrılarak gölgede kurutulur. Kuruma süresince parçalar küçültülür. Son aşamada ise ürün elenerek granül forma getirilir.

### **Üretim Standartları ve Denetim**

Uşak tarhanası, **TS 2282** no’lu standarda uygun olarak üretilmelidir. Tüm üretim süreci geleneksel yöntemlerle ve hijyenik koşullarda yürütülmelidir. Tarhananın asitlik ve nem oranı da bu standartlara göre kontrol edilir.

Denetimler, İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, Uşak Belediyesi ve Pamukkale Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü temsilcilerinden oluşan **3 kişilik Denetim Komisyonu** tarafından yılda en az iki kez yapılır. Üreticiler sisteme kayıtlı olmalı ve üretim sürecinin tüm aşamalarında denetime açık olmalıdır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Uşak Tarhanası" -->

## Academic Sources and References

1. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Uşak Tarhanası.” Türkiye Kültür Portalı. Erişim 16 Temmuz 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/portal/usak-tarhanasiTürk Patent ve Marka Kurumu. “Uşak Tarhanası.” Türk Patent ve Marka Kurumu. Erişim 16 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38156Türk Patent ve Marka Kurumu. Uşak Tarhanası. Türk Patent ve Marka Kurumu. Erişim 16 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/9f097be8-9c8d-4e2f-9afb-f4bdbf342ebf.pdf