--- title: Uşak Haşhaş Ezmesi slug: usak-hashas-ezmesi-3ec92 url: /detay/usak-hashas-ezmesi-3ec92 type: article language: Türkçe entity: primary: Uşak Haşhaş Ezmesi type: article categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Gostronomi - Haşhaş Ezmesi - haşhaş - Uşak - Gıda author: Kasım Emre Anıl created_at: 2025-10-25T16:40:19.240657+03:00 updated_at: 2025-10-25T18:49:38.032874+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/25/pAiNClDZ8JyfZ2KNC4zJ8fmeEOqFwG8R.jpeg --- # Uşak Haşhaş Ezmesi ## KURE Information Cards ![24.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/25/p9durDJhwBLnfKcWoU4WKqO8UgYh6BaK.jpeg) *Uşak Haşhaş Ezmesi* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Diğer Ürünler | | İl(ler) | Uşak | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Tescil Numarası(Metin) | 1188 | | Tescil Tarihi(Metin) | 04.08.2022 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Uşak Ticaret ve Sanayi Odası | ## Article Content [Haşhaş](/tr/detay/hashas-2/llms.txt)* (Papaver somniferum)* türüne ait haşhaş tohumlarının hasat edilerek temizlenmesi, kavrulması, soğutulması ve taş değirmenlerde ezilmesi sonucu elde edilen bir üründür. Üretim sürecinde sarı ve mavi (coğrafi sınırda "siyah" olarak adlandırılır) olmak üzere iki farklı haşhaş türü kullanılmaktadır. **Uşak** ilinin mutfak kültüründe ve ekonomisinde önemli bir yere sahip olan bu ürün, bölge ile güçlü bir ün bağına sahiptir ve bu nedenle **mahreç işareti** olarak **04.08.2022** tarihinde tescil edilmiştir. Ürünün ayırt edici özelliklerinden biri, üretiminde haşhaş tohumu dışında herhangi bir katkı, dolgu veya koruyucu maddenin kullanılmamasıdır. ### **Ürün Özellikleri** **Uşak haşhaş ezmesi**, kullanılan haşhaş tohumunun türüne göre iki farklı şekilde üretilir. Sarı haşhaş tohumlarından elde edilen ezmede yağ oranı yaklaşık **% 35-40** civarındadır; bu sayede ezme, değirmende püre haline gelir. Bu tür ezme, hafif pürüzlü bir yüzeye ve kahverengi bir renge sahiptir. Genellikle pasta ve börek gibi unlu mamullerde çeşni verici olarak **% 1 ila % 5** oranında kullanılır. Mavi (siyah) haşhaş tohumundan üretilen ezme ise daha yüksek bir yağ oranına sahiptir; kütlece **% 40’ın üzerindedir**. Akışkanlığı sarı türe göre daha düşüktür. Rengi oldukça koyu olduğu için yörede **siyah haşhaş** olarak bilinir. Bu tür ezme genellikle kahvaltılık olarak tercih edilir ve bal veya pekmez ile karıştırılarak tüketilir. ### **Üretim Metodu** **Uşak haşhaş ezmesi**nin üretiminde; tercihen coğrafi sınırda yetiştirilen haşhaş tohumları kullanılır. Üretim süreci aşağıdaki aşamalardan oluşur: - Haşhaş tohumları; taş, yabancı madde ve farklı tohumlar gibi unsurlardan arındırılarak temizlenir. - Temizlenen tohumlar, ısıl işlem için bakır kavurma kazanlarına aktarılır; sarı ve mavi (siyah) haşhaş tohumları ayrı kazanlarda işlenir. - Sarı haşhaş tohumları **170-180 °C** sıcaklıkta, mavi (siyah) haşhaş tohumları ise **110-130 °C** sıcaklıkta, yaklaşık **1 saat** boyunca karıştırılarak kavrulur. Bu aşamada tohumların yanmamasına dikkat edilir ve renkleri değiştiğinde kavurma sonlandırılır. - Kavrulan haşhaş tohumları, **20-25 °C** sıcaklığındaki odalarda dinlendirilerek soğutulur. Soğutma süresi yaz aylarında **24 saat**, kış aylarında ise **4-6 saat**tir. - Dinlendirilen tohumlar, taş değirmenlere aktarılır ve püre haline gelene kadar ezilir. Değirmenin sıkma ayarları (valsler), kullanılacak değirmenin özelliğine göre deneme yanılma yoluyla ayarlanır; mavi (siyah) haşhaş ezmesinde valsler sarı haşhaş ezmesine göre daha az sıkılır. - Püre haline gelen ezme, gıdaya uygun teknelere alınır ve polietilen ve/veya polipropilen plastik torbalarda vakumlanarak ambalajlanır. Ambalaj üzerinde, ezmenin hangi tohumdan üretildiği belirtilir. Ürün, serin ve kuru ortamda **1 yıl** boyunca muhafaza edilebilir. ### **Coğrafi Sınır** **Uşak haşhaş ezmesi**nin coğrafi sınırı **Uşak ili**dir. Ürünün geçmişinin eskiye dayanması, yöre mutfak kültürü ve ekonomisindeki önemi nedeniyle oluşan ün bağı sebebiyle, ürünün tüm üretim aşamaları belirtilen bu coğrafi sınır içerisinde gerçekleşmelidir. ### **Denetim** **Uşak haşhaş ezmesi**nin denetimi, **Uşak Ticaret ve Sanayi Odası** koordinasyonunda oluşturulan **3** kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim merciinde, Uşak Üniversitesi Gıda Mühendisliği, Uşak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Uşak Ticaret ve Sanayi Odasından birer uzman kişi yer alır. Denetimler, düzenli olarak **yılda bir kez** ve gerekli görüldüğünde veya şikâyet durumunda ise her zaman yapılır. Denetlenen hususlar şunlardır: - Üretimde kullanılan haşhaş tohumlarının uygunluğu, - Üretim metodunun tescil belgesindeki şartlara uygunluğu, - Ambalajlama koşullarının uygunluğu, - **Uşak haşhaş ezmesi** ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, denetim süreçlerinde kamu veya özel kuruluşlardan veya bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir ya da hizmet satın alabilir. Tescil ettiren kurum, yasal hakların korunmasına yönelik süreçleri yürütmekle sorumludur. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Uşak Haşhaş Ezmesi." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 25 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3326Türk Patent ve Marka Kurumu. "Uşak Haşhaş Ezmesi Sicil Belgesi." Erişim tarihi: 25 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/a56d53f2-164c-4937-abdc-c178e3a15520.pdf