---
title: Urgan (Sözlük)
slug: urgan-sozluk
url: /detay/urgan-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Urgan (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Urgan sözlük anlamı, kökeni ve kullanım alanları. Eski Türkçe'den günümüze gelen ip ve halat türü.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Sözcük
    - sözlük
author: Sümeyra Uzun
created_at: 2025-01-08T16:14:29.644582+03:00
updated_at: 2025-04-17T13:05:10.245513+03:00
---

# Urgan (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Urgan (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım**

İsim, Eski Türkçe *uruk* (< *ur-mak* “vurmak, dövmek”)

[Pamuk](/tr/detay/pamuk-2/llms.txt), keten, kenevir, jüt [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) elyaflarından yapılan ince halat: “Boynuma urganını taktı bu [aşk](/tr/detay/ask-3/llms.txt) ([Eşrefoğlu Rûmî](/tr/detay/esrefoglu-rumi/llms.txt)).”

### **Köken**

Urgan kelimesi, Eski Türkçe *örgen* (“[hayvan](/tr/detay/hayvan-2/llms.txt) [bağlama](/tr/detay/baglama-e3632/llms.txt) ipi”) sözcüğünden evrilmiştir.

- Eski Türkçe *örk*, *örgen* veya *örken*, hayvan bağlamada kullanılan ip anlamındadır ve Oğuz lehçesine özgüdür.
- Moğolca *uġurġa(n)* (“kement”) kelimesiyle eş kökenlidir.
- Anadolu ağızlarında *örk* ve *örken* biçimleri hâlâ kullanılmaktadır.
- *Uruk*, "vurmak, dövmek" anlamına gelen *ur-mak* kökünden türeyerek ip ve halat anlamını kazanmıştır.

### **Kullanım Alanları**

- **Günlük Hayat**: Hayvan bağlama, yük taşıma ve sabitleme gibi pratik işlerde yaygın olarak kullanılır.
- **Denizcilik ve Tarım**: Halat olarak gemilerde, çiftliklerde ve tarımsal faaliyetlerde önemli bir araçtır.
- **Edebiyat ve Halk Dili**: Özellikle halk şairleri tarafından aşk, bağlılık ve kader gibi mecazi anlamlarla sıkça kullanılmıştır.

### **Örnek Cümleler**

1. Rüzgârlar birer urgan olup boynuma dolanacakmış (Yusuf Z. Ortaç).
2. Kâmil, urganı sıkıca tutarak hayvanı kontrol etmeye çalıştı.
3. Ayağın kayınca urganın çeken, en iyi dostundan sakın (Pir Sultan Abdal).

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Urgan (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. URGAN. Lugatim. https://lugatim.com/s/URGAN. Erişim Tarihi: 4 Ocak 2025.
2. URGAN. Nişanyan Sözlük. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/urgan. Erişim Tarihi: 4 Ocak 2025.
3. URGAN. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. https://sozluk.gov.tr/. Erişim Tarihi: 4 Ocak 2025.