--- title: United Fruit Company slug: united-fruit-company-84087 url: /detay/united-fruit-company-84087 type: article language: Türkçe entity: primary: United Fruit Company type: article disambiguation: United Fruit Company: ABD merkezli çokuluslu tarım şirketi. Muz üretimi ve Orta Amerika'daki siyasi etkisiyle tanınır. Chiquita'nın öncülü. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - muz cumhuriyeti - Chiquita - muz ihracatı - siyasi etkiler - Latin Amerika - United Fruit Company author: Muhammed Mesih Hanlı created_at: 2025-05-12T20:30:21.165257+03:00 updated_at: 2025-05-22T16:34:16.130791+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/12/ijHzNcIDlSD4VIPd1ypqqn8Co4lj5sVm.jpg --- # United Fruit Company ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: United Fruit Company ![service-pnp-npcc-19800-19887v.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/12/7PS5FD7dkQ2ippHeG8THE1CkKzVSuP1F.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Önce Gelen | Tropical Trading and Transport Company,Boston Fruit Company | | Varis | Chiquita,United Brands Company | | Çalışan | 20000 | | Endüstri | Tarım | ## Article Content [United Fruit Company](/tr/detay/united-fruit-company-0907b/llms.txt) (sonradan United Brand Company ve günümüzde Chiquita), [ABD](/tr/detay/amerika-2/llms.txt) merkezli çok uluslu bir tarım şirketidir. 1899 yılında, Minor Cooper Keith'in Tropical Trading and Transport Company’si ile Andrew Preston’ın Boston Fruit Company’si birleşerek United Fruit Company kuruldu. Şirket, Orta Amerika ve Karayipler'de tropikal meyve, özellikle [muz](/tr/detay/anamur-muzu-0aa75/llms.txt) üretimi ve ihracatı yaparak büyüdü. ### **Kuruluş ve Erken Dönem Genişleme** United Fruit Company'nin temelleri, Minor Cooper Keith'in, Andrew Preston ve Lorenzo Dow Baker'ın 1870'lerde başlattıkları ticari girişimlerinin 1899 yılında birleşmesiyle atıldı. Minor Cooper Keith, 1870'li yıllarda Costa Rika'da, kendine ait Tropical Trading and Transport Company şirketiyle bir demir yolu inşaatına başladı. Demir yollarını finanse etmekte zorlanan Keith, hat boyunca muz ağaçları dikerek aldığı ürünleri Amerikaya ihraç etti. Bu ticarette başarılı olan Keith şirketini hızlıca büyüttü[^1] . Balıkçı teknesiyle, Jameica'dan Amerikaya muz taşıyarak ticarete başlayan Kaptan Lorenzo Dow Baker 1885 yılında ortaklık kurduğu Andrew Preston ile Boston Fruit Company'i kurdu. 1899 Yılında Tropical Trading and Transport Company ve Boston Fruit Company birleşerek 30 Mart 1899'da United Fruit Company adını aldı[^2] . ### **Gelişim Dönemi ve Siyasi Etkileri** İkinci Dünya Savaşı öncesi dönemde hızlı bir şekilde büyüyen şirket, Latin Amerikada geniş plantasyonlar kurarak üretim kapasitesini artırdı. Aynı zamanda demiryolu, telegraf hatları, ev, hastane ve limanlar da üretim alanları içerisindeydi[^3] . Demiryolları ve deniz taşımacılığı filosu ile Amerikada geniş bir entegre tedarik zinciri kurdu. 1920'lerde ABD’ye ithal edilen muzların %80’inden fazlası UFC tarafından sağlanıyordu[^4] . ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/12/WCU95wLOzaMRBkl3Jb7JJ7OmQ6FfujB4.jpg) *Costa Rika'da Bir Muz Plantasyonu (loc.gov)* Kosta Rika, [Honduras](/tr/detay/honduras-secimleri-2025-be829/llms.txt), Guatemala ve [Panama](/tr/detay/panama-kanali-e1edd/llms.txt) gibi ülkelerde yaptığı altyapı yatırımları sayesinde bu ülkelerin otoriter rejimleri ile sıkı ilişkiler kurdu. İşçi hareketlerini bastırmak için yerel hükümetlerle işbirliği yaptığı iddia edildi. Honduras’ta Tiburcio Carías (1932-1949) ve Guatemala’da Jorge Ubico (1931-1944) gibi liderler, şirkete geniş toprak imtiyazları verirken işçi haklarını bastırdılar[^5] . Şirket, 1954’te Guatemala Devlet Başkanı Jacobo Arbenz’in toprak reformunu engellemek için ABD destekli bir darbe organize etti. Arbenz’in United Fruit Company’nin kullanılmayan arazilerini kamulaştırması, şirketin ABD hükümetine “komünist tehdit” algısı yaratmasına ve CIA’in müdahalesine yol açtı[^6] . 1970 sonrası yaşanan petrol krizi ile Latin Amerikada yükselişe geçen ekonomik milliyetçilik, ulusallaşmayı ve toprak reformunu beraberinde getirdi. Bazı Latin Amerika ülkelerinde şirketin faaliyetleri kısıtlandı ve devletleştirildi[^7] . Şirket Latin Amerikadaki imtiyazlarını kaybetmesiyle bazı iştiraklerini satarak ya da yerel hükümetlerle iş birliğine giderek yeniden yapılandı. Bu dönemde şirketin ismi United Brand Company olarak değişti. ### **Mirası ve Eleştiriler** United Brand Company, 1984 yılında yeniden isim değiştirerek günümüzde de varlığını sürdüren Chiquita adını aldı. 2014’te Fyffes ile birleşerek küresel muz pazarının %29’unu kontrol etmeye başladı[^8] . Şirket Latin Amerika edebiyatında (Gabriel García Márquez, Pablo Neruda, Eduardo Galeano gibi) ve sosyal bilimlerde, tekellik faliyetleri, siyasi müdahaleler ve darbeler nedeniyle, sıklıkla eleştirilmiştir. ## Academic Sources and References 1. Bucheli, Marcelo. “Multinational Corporations, Totalitarian Regimes and Economic Nationalism: United Fruit Company in Central America, 1899–1975.” Business History 50, no. 4 (2008): 433–454. 2. Chiquita. The Chiquita Story. Archived October 18, 2025. https://web.archive.org/web/20250418185243/https://www.chiquita.com/the-chiquita-story/. 3. Detroit Publishing Co. United Fruit Company banana conveyors, New Orleans, La. Lousiana. 1910 https://www.loc.gov/item/2016811156/ 4. Galeano, Eduardo. Open Veins of Latin America: Five Centuries of the Pillage of a Continent. New York: Monthly Review Press, 1997. 5. Irons, Oliver Eller. The History of the American Fruit Industry in the Caribbean. 1929. 6. Morey, Kevin. Blood for Bananas: United Fruit’s Central American Empire. Roots of Contemporary Issues Project. Washington State University, 2014. 7. National Photo Company Collection (Library of Congress). Banana plantation, Costa Rica. 1908 - 1919. https://www.loc.gov/item/2016821465/ 8. United Fruit Historical Society. Minor Cooper Keith. Archived October 30, 2008. https://web.archive.org/web/20081030011947/http://www.unitedfruit.org/keith.htm. 9. Washington State University. Blood for Bananas: United Fruit’s Central American Empire. Erişim tarihi 12.05.2025. https://history.wsu.edu/rci/sample-research-project/. ## Citations [^1]: https://web.archive.org/web/20081030011947/http://www.unitedfruit.org/keith.htm [^2]: https://web.archive.org/web/20250418185243/https://www.chiquita.com/the-chiquita-story/ [^3]: (Bucheli, 2008, s. 434). [^4]: Irons, Oliver Eller. The History of the American Fruit Industry in the Caribbean. 1929. [^5]: (Bucheli, 2008, s. 440-442). [^6]: (https://history.wsu.edu/rci/sample-research-project/ ; Bucheli, 2008, s. 445) [^7]: Bucheli, 2008, s. 448-449 [^8]: https://history.wsu.edu/rci/sample-research-project/ ## Related Articles - [AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ](//detay/amerika-birlesik-devletleri-2/llms.txt) - [Gabriel Garcia Marquez](//detay/gabriel-garcia-marquez-93cba/llms.txt)