---
title: Tutsak
slug: tutsak-a6080
url: /detay/tutsak-a6080
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Tutsak
  type: dictionary
  disambiguation: Tutsak: Esir, alıkonmuş kimse anlamına gelen Türkçe kelime.  Kökeni, anlamı ve kullanım alanları hakkında bilgi edinin.
  categories:
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: İstihbarat, Güvenlik Ve Savunma
      slug: istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar
      url: /kategori/istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar
    - name: Tarih
      slug: tarih
      url: /kategori/tarih
  tags:
    - Tutsak
author: Tuğba Aygün
created_at: 2025-07-10T13:14:26.604158+03:00
updated_at: 2025-07-12T14:27:39.270139+03:00
---

# Tutsak

<!-- CONTEXT: Article Content for "Tutsak" -->

## Article Content

### **Köken**

*Tutsak,&#32;*Türkçeye Orta Türkçe döneminden miras kalan bir kelimedir ve temel anlamı “esir, alıkonmuş kimse”dir. Sözcük, Eski Türkçe tutuz- fiilinden türemiştir; bu fiil “birine bir şeyi tutması için vermek, teslim etmek” anlamına gelir. *Tutuz-* fiili ise, Eski Türkçe tut- ([yakalamak](/tr/detay/kavramak-18a18/llms.txt), [alıkoymak](/tr/detay/tutmak-d36dc/llms.txt)) fiiline +Uz- fiil türetme eki getirilerek oluşturulmuştur. Ardından, bu türev üzerine Türkiye Türkçesi'nin sıfat-fiil yapım eklerinden biri olan +(g)Ak ekinin gelmesiyle [tutsak](/tr/detay/esir-3/llms.txt) biçimi ortaya çıkmıştır. Bu yapı, eylemin nesne üzerindeki sonucunu niteleyen “alıkonmuş olan” anlamında bir sıfat-isim üretmiştir. Sözcük zamanla hem sıfat hem de isim olarak kullanıma girmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Tarih:** Eski savaş hukukunda düşman ordularından yakalanan bireyleri tanımlamak için “tutsak” terimi kullanılır.
- **Askeri Terminoloji:** Esir alınan asker veya sivil unsurlar için kullanılır. 
- **Sosyoloji ve Politika:** Özgürlüğü elinden alınmış birey ya da gruplar için metaforik anlamda kullanılır (örn. “düşünce tutsaklığı”).
- **Edebiyat ve Psikoloji:** Zihinsel, duygusal ya da ideolojik kısıtlılıkları ifade etmek için mecaz anlamda kullanılır (örn. “geçmişin tutsağı olmak”).
- **Ceza Hukuku:** Bazı bağlamlarda “mahkum” ya da “alıkonmuş kişi” anlamında geçici özgürlük kısıtlamasını belirtmek için kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Tutsak" -->

## Academic Sources and References

1. "Tutsak". Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/TUTSAK
2. "Tutsak". Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/tutsak
3. "Tutsak". Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=tutsak