--- title: Turunç slug: turunc-01739 url: /detay/turunc-01739 type: article language: Türkçe entity: primary: Turunç type: article disambiguation: Turunç: Türkiye'nin değerli turunçgilleri. Reçelden parfüme, anaçtan sanayiye kadar geniş kullanım alanı. categories: - name: Biyoloji slug: biyoloji url: /kategori/biyoloji - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji tags: - turunç - Turunçgil author: Güzide Uygun created_at: 2025-05-03T11:49:35.838651+03:00 updated_at: 2025-05-06T16:30:31.335087+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/03/2wpWUF8jcsFy0rwoo0VAVrED5NTOmc8y.jpg --- # Turunç ## KURE Information Cards ![009_2023_09_2023_27_Nisan_02_20230404_2_58090505_87565380.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/03/8wZg1RHI0waO1ndIqTQG285HytIojYeb.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | İklim(ler) | Subtropikal iklim koşullarında yetişir. | | Anaç Kullanımı | Mandalina,Limon,Portakal | | Aile | Turunçgiller | | Sanayi Kullanımı | İlaç Sanayi,Parfüm,Marmelat,Reçel | | Bölge(ler) | Doğu Karadeniz kıyıları.,Ege,Akdeniz | ## Article Content **Turunç (Citrus aurantium)**, turunçgiller ailesine ait, Türkiye'de hem tarımsal üretimi hem de sanayi kullanımıyla önemli bir meyvedir. Genellikle [portakal](/tr/detay/portakal-748895/llms.txt), [limon](/tr/detay/limon-citrus-limonum-95a26/llms.txt) ve [mandalina](/tr/detay/bodrum-mandarini-dd8f0/llms.txt) gibi türlerin anaçları olarak kullanılır. Ayrıca reçel, [marmelat](/tr/detay/antalya-turunc-kabugu-receli-4ea59/llms.txt), parfüm ve ilaç sanayisinde de değerlidir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/03/JwbllxFgv866U7b8adDiT0c0UQ8jAKC1.jpg) *Turunç - (Anadolu Ajansı)* ### **Tarımsal Özellikleri** [Turunç](/tr/detay/turunc-37d05/llms.txt), subtropikal iklim koşullarında yetişir. Düşük sıcaklıklara karşı hassastır; -4°C'nin altındaki sıcaklıklarda zarar görebilir. Bu nedenle, Türkiye'de Akdeniz ve Ege bölgeleri ile Doğu Karadeniz'in bazı kıyı kesimlerinde yetiştirilir . Toprak açısından, turunçlar iyi drene edilmiş, hafif asidik (pH 6 civarı) ve organik maddece zengin toprakları tercih eder. Kökleri 30-90 cm derinliğe ulaşabilir, bu nedenle toprak derinliği en az 1.5-2 metre olmalıdır . Esas üzerinde durulması gereken husus toprağın havalanan bir yapıya sahip olmasıdır. Çünkü turunç kökleri yüksek miktarda oksijen ister, havasızlığa çok duyarlıdır. Ağır ve havalanmayan topraklarda hemen boğulma tepkisi gösterirler.  Gelişme sıcaklıkları 18-20 dereceye kadar hızlanan bir eğilim gösterir. Büyüme 26-28 derecelerde tepe noktasına ulaşır. Bu nokta büyümenin en hızlı, fotosentez etkinliğinin en yüksek olduğu yerdir. 30- 32 derecelerde gelişme ve büyüme yavaşlar. 38-39 derecelerde ise büyüme ve gelişme neredeyse durur, en alt seviyeye iner. Büyüme 12.8 derecenin altında çok azdır, pratik olarak yoktur. ### **Kullanım Alanları** Turunç, özellikle [turunçgil](/tr/detay/narenciye-2/llms.txt) üretiminde anaç olarak kullanılır. Portakal, limon ve mandalina gibi ağaçların aşılanmasında tercih edilir. Ayrıca, meyvesi reçel ve marmelat yapımında kullanılırken, kabuğundan elde edilen uçucu yağlar parfüm ve kozmetik sanayisinde değerlidir . ### **Türkiye'de Yetiştirildiği Bölgeler** Türkiye'de turunçgil üretimi ağırlıklı olarak Akdeniz Bölgesi'nde yoğunlaşmıştır. **Mersin**, **Adana** ve **Hatay** illeri başta olmak üzere, **Antalya** ve **Muğla **gibi illerde de üretim yapılmaktadır. 2020 yılında Türkiye'de toplam 4.3 milyon ton turunçgil üretilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/03/aBK2IzgpohPmQX3HGuAHdkdtYnBeFp6b.jpg) *Turunç Ağacı (Anadolu Ajansı)* ### **Tarımsal Uygulamalar ve Bakım** Turunçgil yetiştiriciliğinde budama, gübreleme ve hastalıklarla mücadele önemlidir. Budama, ağaçların sağlıklı gelişimi ve verimliliği için gereklidir. Gübreleme ise toprak ve yaprak analizlerine göre yapılmalıdır . Hastalıklarla mücadelede, özellikle virüs hastalıklarına karşı sertifikalı fidan kullanımı önerilmektedir. Türkiye'de turunçgil virüs arındırma programları yürütülmekte ve sağlıklı üretim materyali elde edilmeye çalışılmaktadır . Turunç, Türkiye'de hem tarımsal üretimde hem de sanayi kullanımında önemli bir yere sahiptir. Uygun iklim ve toprak koşullarında yetiştirildiğinde, yüksek verim ve kalite elde edilebilir. Ayrıca, turunçgil üretiminde anaç olarak kullanılması, turunçun önemini daha da artırmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Turunç ve narenciye cenneti Adana'yı portakal çiçeği kokusu sardı." Son güncelleme 4 Nisan 2023. Erişim 5 Mayıs 2025. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/turunc-ve-narenciye-cenneti-adanayi-portakal-cicegi-kokusu-sardi/2863191. 2. BATEM (Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü). "Turunçgil Yetiştiriciliği." Yayın tarihi: 2022. Erişim 5 Mayıs 2025. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/Turun%C3%A7gilYeti%C5%9Ftiricili%C4%9Fi-OnurUYSAL.pdf. 3. Foodelphi. "Turunçgil Yetiştiriciliği." n.d. Erişim 5 Mayıs 2025. https://www.foodelphi.com/turuncgil-yetistiriciligi/. 4. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi. "Turunç." n.d. Erişim 5 Mayıs 2025. https://kahramanmaras.bel.tr/bitki-bilgi-katalogu/turunc. 5. Tarfin. "Turunçgil Çeşitleri Nelerdir? Turunçgil Yetiştiriciliği." n.d. Erişim 5 Mayıs 2025. https://tarfin.com/blog/turuncgil-cesitleri-nelerdir-turuncgil-yetistiriciligi. 6. Tarım Kütüphanesi. "Turunçgil Yetiştiriciliği." n.d. Erişim 5 Mayıs 2025. https://www.tarimkutuphanesi.com/turuncgil\_yetistiriciligi\_00467.html. 7. Ziraat Mühendisleri Odası. "Türkiye’de Turunçgil Üretimi, Dış Ticareti ve Sorunları." n.d. Erişim 5 Mayıs 2025. https://www.zmo.org.tr/icerik/turkiye-8217-de-turuncgil-uretimi-dis-ticareti-ve-sorunlari-19530.