--- title: Turna Yemişi (Cranberry) slug: turna-yemisi-cranberry url: /detay/turna-yemisi-cranberry type: article language: Türkçe entity: primary: Turna Yemişi (Cranberry) type: article disambiguation: Turna yemişi (Cranberry): Faydaları, besin değerleri ve tüketim yöntemleri hakkında bilgi edinin. Sağlıklı yaşam için doğal çözüm! categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Turna Yemişi - cranberry author: Seray Bayraktar created_at: 2025-03-22T17:19:45.747914+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:42:23.259473+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/11/xEgU1vKcV4ig6CaMQwJx6JXj4Y4dJZGu.webp --- # Turna Yemişi (Cranberry) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Cranberry (Turna Yemişi) Besin Değeri (100 gram için yaklaşık) ![657daa6db95cff9413b737cf.webp](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/22/cTAKTigSH8hJ21S8THE2yGXRnjg9U5D0.webp) | Field | Value | |-------|-------| | C Vitamini | 14 mg | | Lif | 4.6 g | | Karbonhidrat | 12 g | | Kalori | 46 kcal | ## Article Content **Cranberry**, Türkçede **turna yemişi** veya **yaban mersini** olarak da bilinen, **Vaccinium** cinsine ait [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt), kırmızı meyveli bir bitkidir. Özellikle **Kuzey Amerika**'ya özgüdür ve bataklık bölgelerde yetişir. Ülkemizde de yetişen [kızılcık](/tr/detay/kizilcik-670a4/llms.txt), genel olarak sulu, bataklık ve asidik topraklarda bolca yetişir. Genellikle suyu, kurutulmuş [hali](/tr/detay/hali-2/llms.txt) veya takviye olarak tüketilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/22/cBCNmMNvdBcpEx4uIxeiCPSGqSLqF4ns.webp) *Cranberry* [^1] ### **Temel Özellikleri** **Bilimsel Adı:** *Vaccinium macrocarpon* (Amerikan turna yemişi) **Aile:** Ericaceae (Fundagiller) **Yetişme Alanı:** [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt), [Kanada](/tr/detay/kanada-4/llms.txt) ve bazı [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) ülkelerinde [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) bitkisi olarak yetiştirilir. **Kullanım Alanları:** [Meyve](/tr/detay/meyve-751557/llms.txt) suyu, reçel, kurutulmuş meyve, sağlık takviyeleri ### **Turna Yemişi (Cranberry) – Besin Değerleri (100 g, çiğ)** Kalori: 46 kcal [Su](/tr/detay/su-4/llms.txt): 87.1 g [Karbonhidrat](/tr/detay/karbonhidrat-748194/llms.txt): 12.2 g [Şeker](/tr/detay/seker-751562/llms.txt): 4.3 g Lif: 4.6 g (Günlük ihtiyacın %16'sı) [Protein](/tr/detay/protein-748195/llms.txt): 0.4 g Yağ: 0.1 g C vitamini: 14 mg (Günlük ihtiyacın %24’ü) E vitamini: 1.2 mg (Günlük ihtiyacın %8’i) [K vitamini](/tr/detay/k-vitamini-750345/llms.txt): 5.1 $\mu$g (Günlük ihtiyacın %6’sı) [Manganez](/tr/detay/manganez-748081/llms.txt): 0.36 mg (Günlük ihtiyacın %18’i) Antioksidanlar: Proantosiyanidinler (özellikle A tipi) ### **Sağlığa Faydaları** 1. **İdrar Yolu Enfeksiyonlarına (İYE) Karşı Koruyucu: **Cranberry, özellikle **A tipi proantosiyanidinler (PACs)** adı verilen antioksidan bileşikler sayesinde, bakterilerin (özellikle *E. coli*) mesane duvarına tutunmasını engeller. Bu da idrar yolu enfeksiyonlarının oluşmasını önleyebilir. 2. **Antioksidan Etki ve Hücre Koruması: **Cranberry, güçlü antioksidanlar içerir: flavonoidler, antosiyaninler ve C vitamini gibi. Bu bileşikler serbest radikallerle savaşarak **oksidatif stresi** azaltır, böylece hücreleri ve DNA’yı hasardan koruyabilir. 3. **Kalp ve Damar Sağlığına Katkı:** 1. LDL (kötü kolesterol) seviyesini düşürebilir 2. HDL (iyi kolesterol) seviyesini artırabilir 3. Damar tıkanıklığını önleyici etki gösterebilir 4. **Bağışıklık Sistemi Güçlendirici Etki:** İçerdiği **C vitamini** ve fitokimyasallar, bağışıklık hücrelerinin aktivitesini artırabilir. Özellikle soğuk algınlığına karşı destekleyici olabilir. 5. **Kan Şekeri ve Diyabet Üzerine Etkiler: **Şeker ilavesiz cranberry ürünleri, insülin hassasiyetini artırarak tip 2 diyabetli bireylerde kan şekerinin kontrolüne yardımcı olabilir. 6. **Ağız ve Diş Sağlığı: **Cranberry özleri, diş çürümesine neden olan bakterilerin (örneğin *Streptococcus mutans*) diş yüzeyine yapışmasını önleyebilir. ### **Turna Yemişi (Cranberry) Nasıl Tüketilir?** Cranberry, hem taze hem de işlenmiş formlarda **gıda**, **içecek** ve **takviye** olarak tüketilebilen çok yönlü bir meyvedir. İşte en [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) tüketim yöntemleri: #### **Taze veya Dondurulmuş Cranberry** - Taze cranberry sonbaharda kısa bir dönem bulunur. - Dondurulmuş hali yıl boyunca tüketilebilir. - Tatları ekşi ve buruk olduğu için genellikle reçel, komposto veya tatlılarda kullanılır. #### **Kurutulmuş Cranberry (Dried Cranberries)** - En popüler formlarından biridir. - Genellikle şekerle tatlandırılmıştır – bu nedenle **şeker ilavesiz** olanları tercih edilmelidir. - Salatalarda, granola ve yoğurt ile birlikte tüketilebilir. #### **Cranberry Suyu** - Genellikle ticari olarak şekerli satılır, bu yüzden **100% saf cranberry suyu** tercih edilmelidir. - İdrar yolu enfeksiyonlarına karşı koruyucu etkisi için yaygın olarak kullanılır. #### **Cranberry Takviyeleri (Kapsül / Tablet)** - Özellikle idrar yolu sağlığı için kullanılır. - Sabit dozda proantosiyanidin (PAC) içeriği sağladığı için daha kontrollü bir tüketim şeklidir. - Bazı ürünler farmasötik kalite standartlarına göre üretilmektedir. ### **Tüketirken Nelere Dikkat Edilmeli?** - **Şeker oranına** dikkat edin: Kurutulmuş ve meyve suyu formunda ilave şeker içeriği çok yüksek olabilir. - **Aşırı tüketim** bazı bireylerde mide rahatsızlığı veya taş oluşumu (oksalat içeriğinden dolayı) riski yaratabilir. - **Takviye kullanmadan önce** özellikle hamilelik, emzirme ya da ilaç kullanımı durumlarında doktora danışılmalıdır. ## Academic Sources and References 1. Basu, A., & Penugonda, K. (2009). "Nutrition and health benefits of dried fruits." Nutrition Reviews, 67(8), 411–425. 2. Howell, A. B. (2002). "Cranberry proanthocyanidins and the maintenance of urinary tract health." Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 42(S3), 273–278. 3. Ruel, G., et al. (2006). "Chronic low-calorie cranberry juice supplementation improves plasma antioxidant capacity and reduces oxidative stress in men." British Journal of Nutrition, 96(2), 357–364 4. Vinson, J. A., et al. (2001). "Phenol antioxidant quantity and quality in foods: fruits." Journal of Agricultural and Food Chemistry, 49(11), 5315–5321. 5. Wilson, T., et al. (2008). "Consumption of 100% cranberry juice reduces postprandial glycemic response compared to sweetened beverages." Nutrition Research, 28(10), 645–649. 6. Yamanaka, A., et al. (2004). "Effect of cranberry polyphenol on cariogenic properties of Streptococcus mutans." Caries Research, 38(6), 436–445. 7. Zhang, Y., et al. (2016). "Cranberry juice and urinary tract infection prevention: a meta-analysis." Archives of Internal Medicine, 172(13), 988–996. 8. “Cranberries, Raw Nutrition Facts and Analysis.,” n.d. https://www.nutritionvalue.org/Cranberries%2C\_raw\_nutritional\_value.html. 9. “DEFAULT FoodData Central,” n.d. https://fdc.nal.usda.gov/. ## Citations [^1]: Sebboy. “Turna yemişinin faydaları nelerdir? Hangi hastalıklara iyi gelir? Nasıl yenir? - Sağlık Haberleri.” Mynet, October 30, 2024. https://haber.mynet.com/turna-yemisi-faydalari-nelerdir-110106539654.