--- title: Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlaması (DMP) slug: turkiyenin-deniz-mekansal-planlamasi-dmp-242bc url: /detay/turkiyenin-deniz-mekansal-planlamasi-dmp-242bc type: agenda language: Türkçe entity: primary: Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlaması (DMP) type: agenda disambiguation: Türkiye'nin Deniz Mekânsal Planlaması (DMP) haritası yayında! Sürdürülebilir deniz kullanımı için DEHUKAM araştırması. categories: - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 - name: Diğer Sosyal Bilimler slug: diger-sosyal-bilimler url: /kategori/diger-sosyal-bilimler tags: - AkademikÇalışma - DEHUKAM - DMP - Mekânsal - harita - Sinir - kıyı - deniz - Planlama author: Edanur Karakoç created_at: 2025-04-17T12:52:46.716700+03:00 updated_at: 2025-04-17T13:42:50.126939+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/17/5iohlredEgKMS3U6MxkcQhWYgdq8fJTF.png --- # Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlaması (DMP) > Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlaması (DMP), deniz ve kıyı alanlarındaki çok çeşitli faaliyetlerin bilimsel temellere dayalı, çok paydaşlı ve sürdürülebilir bir yaklaşımla mekânsal olarak düzenlenmesi... ## Chronological Agenda Topics ### Content ***Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlaması (DMP)***, [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) ve kıyı alanlarındaki çok çeşitli faaliyetlerin bilimsel temellere dayalı, çok paydaşlı ve sürdürülebilir bir yaklaşımla mekânsal olarak düzenlenmesini amaçlayan bir planlama sürecidir. Bu kapsamda, ***Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM)*** tarafından hazırlanan Türkiye’nin ilk akademik DMP haritası 16 [Nisan](/tr/detay/nisan-748390/llms.txt) 2025 tarihinde çevrim içi olarak erişime açılmıştır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/17/jPe37BzZNGvXUUghhiK7oSLuNl64zSEF.png) *Türkiye Deniz Mekânsal Planlaması Haritasi, 16 Nisan 2025 - DEHUKAM* #### **Planlamanın Tanımı ve Kapsamı** DMP, deniz alanlarında eş zamanlı olarak yürütülen faaliyetlerin mekânsal ve zamansal olarak uyum içinde organize edilmesini sağlayan bir süreçtir. Bu [süreç](/tr/detay/surec-2/llms.txt), faaliyetlerin çakışmadan yürütülmesini hedeflemekte ve mevcut doğal kaynakların verimli şekilde değerlendirilmesini esas almaktadır. Planlama, [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) alan tahsisini değil, aynı zamanda bu alanların hangi faaliyetler için, hangi dönemlerde ve hangi yoğunlukta kullanılacağını da kapsamaktadır​. DMP kapsamında dikkate alınan faaliyetler şunlardır: - Balıkçılık - Deniz taşımacılığı - Hidrokarbon arama ve üretimi - Yenilenebilir enerji çalışmaları - Deniz ve kıyı turizmi - Bilimsel araştırmalar - Su ürünleri yetiştiriciliği - Doğal koruma alanları - Liman ve tersane faaliyetleri - Kablo ve boru hatları - Su altı kültürel miras çalışmaları - Askerî eğitim ve tatbikat alanları Bu kapsamda, faaliyetler arası etkileşimlerin minimize edilmesi ve deniz alanlarının sürdürülebilir kullanımına imkân sağlayan stratejilerin geliştirilmesi hedeflenmektedir. #### **Coğrafi Kapsam** Türkiye’nin DMP haritası yalnızca karasularını değil, kıta sahanlığı, münhasır ekonomik [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) (MEB) ve geçiş alanları [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) farklı yetki bölgelerini de içermektedir. Ege Denizi’nde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan çizimler, Türkiye ile Yunanistan arasında deniz yetki alanlarına dair [henüz](/tr/detay/henuz/llms.txt) bir sınırlandırma anlaşması bulunmadığından, yalnızca [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) karalar arasındaki ortay hattı esas almaktadır. Bu gösterim, herhangi bir yargı yetkisi iddiası veya uluslararası sınır tanımı anlamına gelmemektedir​. [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Akdeniz’de 2011 yılında Türkiye ile KKTC arasında imzalanan kıta sahanlığı sınırlandırma anlaşması, [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) Akdeniz’de ise 2019 yılında Türkiye ile Libya arasında yapılan [mutabakat](/tr/detay/mutabakat/llms.txt) esas alınmıştır. Türkiye’nin bu bölgedeki dış sınırları, 18 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 2020 tarihinde Birleşmiş Milletler’e bildirilmiştir. Karadeniz’de ise SSCB ile 1978’de yapılan kıta sahanlığı anlaşması ve sonraki ikili mutabakatlar esas alınarak belirlenen MEB sınırları, planlamada dikkate alınan unsurlar arasında yer almaktadır. #### **Hukuki ve İdari Çerçeve** Türkiye’de henüz özel bir DMP yasası kabul edilmemiş olmakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), sürece zemin hazırlayan çeşitli [mevzuat](/tr/detay/mevzuat-2/llms.txt) düzenlemeleri mevcuttur. Bunlar arasında 3621 sayılı Kıyı Kanunu (1984), 2872 sayılı [Çevre](/tr/detay/cevre/llms.txt) Kanunu (1983), 1380 sayılı [Su](/tr/detay/su-4/llms.txt) Ürünleri Kanunu (1971), 2011 tarihli Ulusal İklim Değişikliği Uyum Stratejisi (2023 güncellemesiyle) ve 2025 yılına ait Sürdürülebilir Mavi Ekonomi [Eylem](/tr/detay/eylem-751765/llms.txt) Planı bulunmaktadır​. Türkiye, [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) Birliği üyesi olmamakla birlikte, AB’nin 2014 tarihli Deniz Mekânsal Planlama Direktifi’nde yer alan ilkelere paralel biçimde DMP sürecini yürütmektedir. Bu bağlamda, DMP çalışmaları Karadeniz, Ege Denizi, Akdeniz ve [Marmara Denizi](/tr/detay/marmara-denizi-4b16b/llms.txt)’ni kapsamaktadır. Planlamaya Kuzey Kıbrıs [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) Cumhuriyeti ile [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) projeler de dâhil edilmiştir. #### **DEHUKAM ve Türkiye DMP Platformu** DEHUKAM tarafından yürütülen ilk akademik DMP çalışması çerçevesinde Türkiye DMP Platformu kurulmuştur. Platform, Türkiye’de yürütülen deniz mekânsal planlama projelerini, ilgili [kurum](/tr/detay/kurum-2/llms.txt) ve mevzuat yapısıyla birlikte bir araya getirmekte ve açık kaynaklı verilerle desteklenen bir [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) altyapısı sunmaktadır. Platformun en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bileşeni, Türkiye’nin deniz yetki alanlarında [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) gösteren sektörlerin mekânsal temsiline [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) sağlayan çevrim içi harita sistemidir​. #### **Haritanın Bilimsel Temeli ve Uygulama Niteliği** DEHUKAM tarafından geliştirilen Türkiye DMP haritası, kamu kurumlarıyla yürütülen projeler ve [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) süreli akademik çalışmaların çıktısı olarak oluşturulmuştur. Harita, kamuya açık kaynaklardan elde edilen verilerin bilimsel yöntemlerle işlenmesiyle hazırlanmış, ancak Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî görüşünü temsil eden bir belge niteliği taşımamaktadır. Harita, yalnızca proje uygulama bölgelerini göstermekte olup, Türkiye’nin resmî sınırlarını veya deniz yetki iddialarını yansıtmamaktadır. DEHUKAM tarafından yapılan açıklamada, bu haritanın ihtiyaçlara göre geliştirilebilecek ve güncellenebilecek bir “yaşayan belge” niteliğinde olduğu belirtilmiştir. #### **Uluslararası İşbirliği ve KKTC ile Eşgüdüm** Türkiye DMP süreci, sınır ötesi iş birliklerini de içerecek şekilde kurgulanmıştır. DEHUKAM ile KKTC arasında DMP alanında eşgüdüm temelli çalışmalar yürütülmüş ve gelecekte bu iş birliğinin genişletilmesi yönünde planlamalar yapılmıştır. Bu bağlamda, Türkiye’nin deniz stratejileri bölgesel ölçekte kurumsal ve hukuki iş birliklerini de içermektedir. ### Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Türkiye’nin Deniz Mekânsal Planlamasına İlişkin İlk Çalışma Yayımlandı.” Anadolu Ajansı. Erişim 17 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/turkiyenin-deniz-mekansal-planlamasina-iliskin-ilk-calisma-yayimlandi/3539749# 2. DEHUKAM. Türkiye Deniz Mekânsal Planlaması Haritası. Erişim 17 Nisan 2025. https://dmpturkiye.dehukam.org/ 3. DEHUKAM. “Türkiye Deniz Mekânsal Planlaması Haritası Erişime Açıldı.” Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM). Erişim 17 Nisan 2025. https://www.dehukam.org/2025/04/16/turkiye-deniz-mekansal-planlamasi-haritasi-erisime-acildi/