--- title: Türkiye'de İnsansız Su Altı Araçlarının Savunma Sanayine Girişi ve Gelişimi slug: turkiyede-insansiz-su-alti-araclarinin-savunma-s-2 url: /detay/turkiyede-insansiz-su-alti-araclarinin-savunma-s-2 type: article language: Türkçe entity: primary: Türkiye'de İnsansız Su Altı Araçlarının Savunma Sanayine Girişi ve Gelişimi type: article disambiguation: Türkiye'de insansız su altı araçlarının savunma sanayine girişi ve gelişimi. Yerli AUV projeleri ve STM NETA 300 gibi son teknoloji araçlar. categories: - name: Makine, Robotik Ve Mekatronik slug: makine-robotik-ve-mekatronik url: /kategori/makine-robotik-ve-mekatronik - name: Savunma Sanayi Teknolojileri slug: savunma-sanayi-teknolojileri url: /kategori/savunma-sanayi-teknolojileri tags: - Su Altı Araştırmaları - Türkiye İHA Projeleri - İNSANSIZ SU ALTI ARAÇLARI - Askerî teknoloji - Otonom Sistemler author: Umut Zaif created_at: 2025-02-08T18:10:16.270934+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:16:28.154444+03:00 --- # Türkiye'de İnsansız Su Altı Araçlarının Savunma Sanayine Girişi ve Gelişimi ## Article Content ### **İnsansız Su Altı Araçlarının İlk Evreleri** İlk [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) altı aracı Avusturyada 1864 yılında Luppis-Whitehead Automobile tarafından geliştirildi. Bu [araç](/tr/detay/arac-3/llms.txt) torpido şeklinde uzaktan kumandalı bir su altı aracıydı. Günümüz araçlarına benzeyen ilk model ise 1953 yılında Dimitri Rebikoff tarafından tasarlanan Poodle isimli araçtır. İnsansız su altı araçlarındaki ilk ciddi ilerlemeleri Britanya Kraliyet Donanması ve [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) Donanması gerçekleştirmiştir. İlk etapta bu araçların otonom [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) yetenekleri yoktu. Uzaktan kumanda ile kontrol ediliyorlardı. Amaçları [mayın](/tr/detay/mayin-749264/llms.txt) temizleme, patlayıcıları imha etme, [okyanus](/tr/detay/okyanus/llms.txt) tabanlarının haritasını çıkarma [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) askeri amaçlı kullanılıyorlardı. Dönemin enerji teknolojisi yeterince gelişmediği için bu araçlar [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) süreler görev yapamıyordu. Ayrıca pilotları tarafından kontrolleri de çok zordu. Sinyaller su içerisinde sağlıklı iletilemiyordu. [Fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) yinede ABD Donanması ve Britanya Kraliyet Donanması tarafından uzun [süre](/tr/detay/sure-750120/llms.txt) kullanıldılar. Hatta İran-[Irak](/tr/detay/irak-2/llms.txt) savaşında [Hürmüz](/tr/detay/hurmuz-3/llms.txt) Boğazı'nda mayınları tespit etmek amacıyla [etkin](/tr/detay/etkin/llms.txt) bir şekilde sahada da kullanıldılar. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/turkiyede-insansiz-su-alti-araclarinin-savunma-s-2-t_curv2-s.jpg) *ABD Donanmasına ait CURV II-Intelligence Resource Program* ### **İnsansız Su Araçlarının Türkiye'deki İlk Örnekleri** Türkiye'deki ilk ciddi [çalışma](/tr/detay/calisma/llms.txt) TÜBİTAK-1001 programı altında yapılan ULİSAR projesi olmuştur. Orta [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) [Teknik](/tr/detay/teknik-2/llms.txt) Üniversitesi bünyesinde geliştirilmiştir. Ülkenin askeri ihtiyaçlarına cevap vermek adına başlatılan proje hedeflenen amaçlarına [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) olarak ulaşamasa da görüntülü navigasyon yapabilen, üzerinde kameralar, projektörler, sonar, sonar modem, [akustik](/tr/detay/akustik-3/llms.txt) algılayıcılar ve benzeri cihazların yüklü olduğu, ilgili elektronik kartların tasarlanıp hazırlandığı, bu cihazlarla ilgili yazılımların hazırlandığı, kullanıcıya kolaylık sağlayacak şekilde bir operatör konsolunun bulunduğu bir [sistem](/tr/detay/sistem-2/llms.txt) ortaya çıkmıştır.  İlk otonom araç ise İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından başlatılan AUVTECH projesidir. Görüntü işleme ve [sinyal](/tr/detay/sinyal/llms.txt) işleme girdilerine dayanarak su altında otonom olarak gezinebilir. Daha önceden belirlenen görevleri otonom olarak yapabilir. Bir yapay zekaya sahiptir ve sudaki tepkilere cevap verebilir. torpido atma, işaretleyici bırakma, veya herhangi bir ek araç kullanmak gibi özel görevler için pnömatik bir sisteme sahiptir. İleri teknolojiye sahip [yerli](/tr/detay/yerli-2/llms.txt) araçların ilklerinden biri de Orta Doğu Teknik Üniversitesinin bir projesi olan SAGA'dır. SAGA mini-ROV sınıfında, tüm tasarım ve üretimi %100 yerli imkanlarla DESİSTEK tarafından gerçekleştirilmiş keşif ve [gözlem](/tr/detay/gozlem-2/llms.txt) aracıdır. İleri teknolojiye sahip olup su altında jeolojik, hidrografik, arkeolojik araştırmalar petrol-doğalgaz araştırmalarını yapabilmekte gemi-liman güvenliği gibi görevleri icra edebilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/turkiyede-insansiz-su-alti-araclarinin-savunma-s-2-15253.jpg) *ODTÜ SAGA- Vira Haber* ### **Günümüzdeki Araçlar** #### **STM NETA 300** STM Savunma tarafından geliştirilen NETA 300 [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) bir otonom su altı aracıdır. MKT harekatları, arama-kurtarma harekatları, askeri harekatlar ile sivil ve endüstriyel uygulamalar gibi geniş bir görev yelpazesine sahiptir. 300 metreye kadar dalış yapabilen bu araç 24 [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) kesintisiz çalışabilmektedir. Azami 5 [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) mili hıza sahiptir. İki kişi ile taşınabilecek kadar da hafiftir. Esnek ve modüler bir tasarıma sahiptir. ![Image](https://www.stm.com.tr/uploads/images/Neta/large/1729607705_art-4558.webp) *STM NETA 300-STM SAVUNMA* #### **ASELSAN DERİNGÖZ 100M/600** Aselsan tarafından geliştirilen Deringöz 600 metre derine dalabilme yeteneğine sahiptir. Tek [batarya](/tr/detay/batarya-748291/llms.txt) ile 5 saat görev yapabilen araç 5.5 knots maksimum hıza 3 knots tarama hızına sahiptir. Kablosuz çalışarak birçok görev senaryosunu yapabilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/turkiyede-insansiz-su-alti-araclarinin-savunma-s-2-dering%C3%B6z_100m_600.png) *Aselsan Deringöz 100M/600 - Aselsan* #### **ÇAKA** Daha çok [kamikaze](/tr/detay/kamikaze-3/llms.txt) bir sistem ÇAKA, HAVELSAN tarafından geliştirilmektedir. ÇAKA hem su altında hem su üstünde görev yapabilme kabiliyetine sahiptir. Su üstünde sürekli angajman, yüksek infilaklı patlayıcı taşıyabilme, su altında seyir-[sürpriz](/tr/detay/surpriz-749851/llms.txt) baskın etkisi, diğer insansız sistemlerle entegre harekat yapabilme yetenekleri ile caydırıcı bir görünüm sergilemektedir. ![Image](https://www.havelsan.com/uploads/images/urunler/otonom-sistemler/caka/hd/1711223641_caka-ida-g2.webp) *ÇAKA-HAVELSAN* ## Academic Sources and References 1. ASELSAN. “DERİNGÖZ 100M/600.” Son erişim 8 Şubat 2025. https://www.aselsan.com/tr/savunma/urun/3335/deringoz-100m600. 2. Avcı, Ahmet, ve diğerleri. “AUVTECH OPENROV’un Hibrit AUV’sinin Tanıtımı ve Konsept Tasarımı.” AUVSI & ONR'nin RoboSub Yarışması Dergisi Makalesi 17 (2014). 3. Avcı, Ahmet, ve diğerleri. “AUVTECH OPENROV’un Hibrit AUV’sinin Tanıtımı ve Konsept Tasarımı.” AUVSI & ONR'nin RoboSub Yarışması Dergisi Makalesi 17 (2014). 4. Canlı, G. A., İ. Kurtoğlu, M. O. Canlı, ve Ö. S. Tuna. Dünyada ve Ülkemizde İnsansız Sualtı Araçları: ISAA-AUV & ROV Tasarım ve Uygulamaları. GİDB Dergi 04 (2016): 43-75. 5. HAVELSAN. “ÇAKA: Dalış Yapabilen Kamikaze İDA.” Son erişim 8 Şubat 2025. https://www.havelsan.com/tr/urunler/caka-dalis-yapabilen-kamikaze-ida. 6. STM. “STM-NETA.” Son erişim 8 Şubat 2025. https://www.stm.com.tr/tr/cozumlerimiz/deniz-projeleri/stm-neta. 7. Star Gazetesi. “Yerli İnsansız Su Altı Gözlem Aracı SAĞA.” Son erişim 8 Şubat 2025. https://www.star.com.tr/teknoloji/yerli-insansiz-su-alti-gozlem-araci-saga-haber-1268006/.