---
title: Türkçede Fosil Kelimeler (Kitap)
slug: turkcede-fosil-kelimeler-kitap-e9c24
url: /detay/turkcede-fosil-kelimeler-kitap-e9c24
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Türkçede Fosil Kelimeler (Kitap)
  type: article
  disambiguation: Türkçede kullanımdan kalkmış kelimelerin incelendiği kapsamlı bir çalışma.  Dil ve kültür severler için ideal!
  categories:
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
  tags:
    - Dil ve Kültür
    - Kalıplaşmış Söz Birlikleri
    - eski kelimeler
author: Elif Laçin
created_at: 2025-07-12T18:22:17.404045+03:00
updated_at: 2025-07-13T17:34:42.551663+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/12/iXBH5A5AlxkzytY6NAr9l3IPby4HICrU.jpeg
---

# Türkçede Fosil Kelimeler (Kitap)

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Türkçede Fosil Kelimeler (Kitap)" -->

## KURE Information Cards

![turkcede-fosil-kelimeler685a11f8d5d0e8218f1c7c4f46417bc3.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/13/oTcHbAm9fLMjfJ3GalXy6RseaAFOfPpr.jpg)
*Türkçede Fosil Kelimeler*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Yayın Yılı(Metin) | 2017 |
| Yayınevi | Bilge Kültür Sanat |
| Yazar(lar) | Gülcan Çolak |
| Sayfa Sayısı(Metin) | 256 |
| Dil(ler) | Türkçe |
| Tür(ler) | Dil Bilim,İnceleme |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Türkçede Fosil Kelimeler (Kitap)" -->

## Article Content

Türkçede [Fosil Kelimeler](/tr/detay/fossil-words-in-turkish-book-6c3f1/llms.txt), Gülcan Çolak tarafından yazılmış ve Türkiye Türkçesinde kullanımdan kalkmış ancak kalıplaşmış söz birliklerinde varlığını sürdüren kelimeleri inceleyen kapsamlı bir çalışmadır. Kitap, dil ve kültür aktarımında önemli yeri olan**&#32;**[atasözleri](/tr/detay/atasozu-64ebe/llms.txt), [tekerlemeler](/tr/detay/tekerleme-nedir-8bf58/llms.txt), [deyimler](/tr/detay/deyim-d24c6/llms.txt) gibi kalıplaşmış söz birliklerinde bulunan fosil kelimelerin dil içindeki "varlık direnişi"ne odaklanır.

### **Fosil Kelime ve Arkaik Kelime Kavramları**

Çolak, fosil kelimeleri yalnızca ses uyumu olan ancak anlamı unutulmuş kelimeler olarak değil, bağımsız kullanımını yitirmiş ama kalıplaşmış yapılar içinde yaşayan dil ögeleri olarak tanımlar. Kitapta, fosil kelimeler ile arkaik kelimeler arasındaki kavramsal farklar ayrıntılı biçimde açıklanır. Arkaik unsurlar, tarihsel karşılaştırmalarla tespit edilirken, fosil kelimeler günümüzde sadece kalıplaşmış söz birliklerinde bulunur.

### **Kitabın Bölümleri ve İçeriği**

Kitap iki ana bölümden oluşur:

- **Kuramsal Çerçeve:** Kalıplaşmış söz birlikleri tanımlanır, fosil ve arkaik kelimelerin farkları ortaya konur ve fosil kelimelerin anlamlandırılması üzerine yürütülen mülakatlı araştırmanın sonuçları sunulur.
- **Fosil Kelimeler Araştırması:** Türkçe Ulusal Derlemi temel alınarak 212 fosil kelimenin listesi hazırlanır, bu kelimelerin içinde bulundukları kalıplaşmış söz birliklerinin günümüzdeki kullanımları değerlendirilir. Söz birlikleri; atasözleri, tekerlemeler, ilişki sözleri, ikilemeler, deyimler ve birleşik sözler olarak sınıflandırılır.

### **Örnek Fosil Kelimeler**

Kitapta incelenen fosil kelimelerden bazıları şunlardır:

- **Afra-tafra:** Kendini üstün göstermek, böbürlenmek
- **Büğrü*:&#32;***Kambur, eğik
- **Çala:** Defa, fırsat
- **Çıngar:** Gürültü, kavga
- **Kerli-ferli:** Gösterişli, iyi giyinmiş
- **Tefek*:*** Küçük, önemsiz, zayıf

Çalışma, fosil kelimelerin çoğunun ya tamamen fosilleştiğini ya da fosilleşme sürecinde olduğunu ortaya koyar. Ayrıca, bu kelimelerin bulunduğu kalıplaşmış söz birliklerinin anlamlarının günümüzde iletişimde zorluk oluşturmadığı, katılımcılar tarafından anlaşılabildiği belirtilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Türkçede Fosil Kelimeler (Kitap)" -->

## Academic Sources and References

1. Çolak, Gülcan. "Türkçede Fosil Kelimeler". Bilge Kültür Sanat, 2017, Eylül.Yılmaz, İbrahim. “Türkçede Fosil Kelimeler.” Dil Araştırmaları 9, no. 17 (2015): 296–298. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dilarastirmalari/issue/59738/867908.

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Türkçede Fosil Kelimeler (Kitap)" -->

## Related Articles

- [Türkçenin Sırları (Kitap)](//detay/turkcenin-sirlari-kitap-5ffdf/llms.txt)
- [Beşir Fuat (Kitap)](//detay/besir-fuat-kitap-3a94e/llms.txt)
- [Heidegger'in Kulübesi (Kitap)](//detay/heideggerin-kulubesi-kitap-7dcf3/llms.txt)
- [Biz (Kitap)](//detay/biz-kitap-8af27/llms.txt)
- [Babaya Mektup (Kitap)](//detay/babaya-mektup-kitap-010b8/llms.txt)
- [Türk Dünyası Anonim Halk Şiiri (Kitap)](//detay/turk-dunyasi-anonim-halk-siiri-kitap-295f3/llms.txt)