--- title: Tümce slug: tumce-9c683 url: /detay/tumce-9c683 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Tümce type: dictionary disambiguation: Tümce: Türkçe'nin özlü cümle tanımı. Dilbilgisi, eğitim ve yazında kullanılır. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Diller Ve Dil Bilim slug: diller-ve-dilbilim url: /kategori/diller-ve-dilbilim - name: Edebiyat slug: edebiyat url: /kategori/edebiyat tags: - Tümce author: Tuğba Aygün created_at: 2025-07-10T15:20:25.846538+03:00 updated_at: 2025-07-12T18:09:49.062785+03:00 --- # Tümce ## Article Content ### **Köken** *Tümce* kelimesi, Türkiye Türkçesinde *tüm* sözcüğüne Yeni [Türkçe](/tr/detay/turk-dili-ailesi-ffc09/llms.txt) +çA eki getirilerek türetilmiştir. Yapı bakımından, “bütünlük” fikrini taşıyan *tüm* köküne dayanan bu sözcük, Osmanlıca *cümle* (جمله) kelimesinin Türkçe karşılığı olarak önerilmiştir. *Cümle* ise Arapçadan geçmiş olup “bütün, toplu ifade” anlamındadır. Böylece *tümce*, hem biçimsel olarak Türkçeye uygun biçimde türetilmiş hem de yabancı kökenli bir terimin karşılığı olarak işlev görmüştür. ### **Kullanım Alanları** - **Dilbilgisi:** Cümle yapısının Türkçe karşılığı olarak dilbilimsel terminolojide kullanılır; özne, yüklem ve diğer ögelerle kurulu anlamlı birimlere işaret eder. - **Eğitim:** İlköğretim düzeyinden itibaren cümle bilgisinin Türkçe kaynaklarda öğretilmesinde temel terimdir. - **Yazın ve dil çalışmaları:** Sözdizimsel ve anlamsal yapıların çözümlenmesinde, “cümle” karşılığı olarak tercih edilir. - **Resmi Türkçe:** Dil Devrimi sonrası, Osmanlıca terimlerin yerine geçen sözcüklerden biri olarak yaygınlaştırılmıştır. ## Academic Sources and References 1. "Tümce". Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/T%C3%9CMCE."Tümce". Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/t%C3%BCmce."Tümce". Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=t%C3%BCmce.