--- title: Tula Pryanik slug: tula-pryanik url: /detay/tula-pryanik type: article language: Türkçe entity: primary: Tula Pryanik type: article disambiguation: Geleneksel Rus tatlısı Tula Pryanik: Bal, reçel ve özel kalıplarla yapılan enfes bir lezzet. Rusya'nın kültürel mirası! categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - ruskeki - pryanik - tulapryanik - rustatlısı - rusmutfağı author: Nazlı Kemerkaya created_at: 2025-03-21T00:15:34.695768+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:49:04.559014+03:00 --- # Tula Pryanik ## Article Content Tula Pryanik **(Rusça: Тульский пряник)**, Rus mutfağına ait geleneksel bir [tatlı](/tr/detay/tatli-2/llms.txt) çeşididir. Adını, [Rusya](/tr/detay/rusya-2/llms.txt)'nın Tula kentinden alan ve yaklaşık 300 yılı aşkın bir geçmişe sahip olan Tula Pryanik, günümüzde Rusya'nın simge gastronomik değerleri arasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almaktadır. Tula Pryanik'in ayırt edici özelliklerinden biri, içine reçel, [marmelat](/tr/detay/marmelat-749839/llms.txt) veya [süt reçeli](/tr/detay/sut-receli-2/llms.txt) (Rusya'nın **dulce de leche** versiyonu) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çeşitli dolgu malzemeleri konularak, iki katman halinde hazırlanmasıdır. Geleneksel yöntemlerde, bu tatlının üzerinde yer alan desenler, semboller veya yazılar, ustalar tarafından [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) kalıplarla oluşturulur. Bu kalıpların yapımı da oldukça zahmetlidir ve genellikle [elma](/tr/detay/elma-748890/llms.txt), [armut](/tr/detay/armut-748892/llms.txt) veya huş ağacı gibi sert ağaçlardan oyulup kurutularak [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) yıllar kullanılır. 18. yüzyıldan itibaren popülaritesi artan Tula Pryanik, Rusya'daki fuarlarda ve [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) etkinliklerde, özellikle de imparatorların [taç](/tr/detay/tac-2/llms.txt) giyme törenleri gibi büyük [devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) törenlerinde sunulmuştur. [Bugün](/tr/detay/bugun-2/llms.txt), Tula Pryanik [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) bir tatlı olarak değil, Rusya'nın kültürel mirasının bir parçası olarak da kabul edilir ve Tula'daki özel müzelerde sergilenerek ziyaretçilere tarihi ve yapımıyla ilgili bilgiler sunulur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/20/pqK5bWt6C2E9CjC9Bo3aAypayNjJpfBK.jpeg) *Tula Pryanik (Fotoğraf: Nazlı Kemerkaya)* ### **Köken** Tula Pryanik'in tarihi Orta [Çağ](/tr/detay/cag-4/llms.txt) Rusya'sına dek uzanır. İlk olarak 12. ve 13. yüzyıllarda, Rusya’da "[bal](/tr/detay/bal/llms.txt) ekmeği" olarak bilinen ve [çavdar](/tr/detay/cavdar/llms.txt) unu, bal ile [meyve](/tr/detay/meyve-751557/llms.txt) suyundan oluşan basit bir tatlı formunda ortaya çıkmıştır. Bu dönemlerde baharatların Rus topraklarına ulaşmasıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), pryanikin tadı ve yapım tekniği gelişerek bugünkü hâlini almıştır. Tula şehrinde ise pryanik üretiminin ne [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) başladığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, yazılı kaynaklarda ilk kez 1685 yılında bahsedildiği görülür. Bu belgelerde, Tula'daki yerel halkın [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) dükkânlarda pryanik ve [fındık](/tr/detay/findik-748940/llms.txt) sattıkları bilgisi yer alır. Zamanla şehirdeki [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt), özellikle 18. ve 19. yüzyıllarda, [hızlı](/tr/detay/hizli/llms.txt) bir gelişim yaşamış, pryanik yapımı kentteki önemli zanaatlardan biri hâline gelmiştir. Bu dönemde Tula’da çok sayıda pryanik imalathanesi açılmış; ustalar, hazırladıkları tarifleri büyük gizlilik içinde korumuş ve kendi aralarında yalnızca aile üyelerine aktarmışlardır. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında Tula Pryanik, Rusya'nın farklı bölgelerindeki fuarlarda ve hatta uluslararası sergilerde tanıtılarak ün kazanmıştır. Örneğin, 1889 ve 1900 yıllarında [Paris](/tr/detay/paris-4/llms.txt)'te düzenlenen [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) sergilerinde Tula'dan giden ustaların hazırladığı büyük boyutlu pryanikler ödüller kazanmıştır. Pryanik ustaları, ürettikleri özel pryaniklere tarihi olayları, devlet törenlerini ve [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) simgelerini işleyerek, Tula Pryanik'i Rus kültürünün gastronomik bir simgesi hâline getirmiştir. Günümüzde de Tula Pryanik, geleneksel yapım teknikleri korunarak Rus kültürel mirasının önemli bir parçası olarak kabul edilmeye devam etmektedir. ### **Tula Pryanik Tarifi** #### **Malzemeler:** - 2 adet yumurta - 100 gram tereyağı - 5 yemek kaşığı bal (özellikle karabuğday balı tavsiye edilir) - Yarım su bardağı toz şeker - Yaklaşık 300 gram un - 1 çay kaşığı karbonat - Yarım çay kaşığı tarçın - Bir tutam tuz - Bir tutam karabiber - Bir tutam öğütülmüş karanfil - Dolgu için reçel veya süt reçeli (dulce de leche) #### **Glazür İçin:** - 5 yemek kaşığı pudra şekeri - Yaklaşık 2 yemek kaşığı sıcak su #### **Yapılışı** İlk olarak bir benmari düzeneği hazırlanır. Bir kapta yumurtalar çırpılır. Ardından tereyağı, [şeker](/tr/detay/seker-751562/llms.txt), karbonat, [tarçın](/tr/detay/tarcin-2/llms.txt), [karanfil](/tr/detay/karanfil-748592/llms.txt), [tuz](/tr/detay/tuz-749993/llms.txt), karabiber ve bal bu karışıma eklenir. [Karışım](/tr/detay/karisim-748183/llms.txt), benmari üzerinde sürekli karıştırılarak [pürüzsüz](/tr/detay/puruzsuz-74281/llms.txt) ve homojen bir [hâle](/tr/detay/hale-3/llms.txt) gelene dek ısıtılır. Karışım bal rengini alıp hafifçe köpürdüğünde, benmariden alınarak [oda](/tr/detay/oda-2/llms.txt) sıcaklığında ılımaya bırakılır. [Hamur](/tr/detay/hamur-749764/llms.txt) yeterince soğuyunca, küçük porsiyonlar hâlinde azar azar un eklenerek karıştırılır. Hamur, yumuşak ancak ele yapışmayan bir kıvam alana kadar dikkatlice yoğurulur. Hazır hâle gelen hamur eşit büyüklükte parçalara bölünür. Hamur parçaları yaklaşık yarım santimetre kalınlığında açılır. Bir parçanın [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) reçel veya süt reçeli (dulce de leche) sürülür. Başka bir hamur parçası açılıp dolgunun üzerine kapatılarak, kenarları dikkatlice mühürlenir. Daha sonra hamur üzerine geleneksel ahşap kalıplar bastırılarak şekil verilir (kalıp yoksa farklı desenler çizilebilir). Hazırlanan pryanikler önceden 170°C'ye ısıtılmış fırında 20-25 [dakika](/tr/detay/dakika-3/llms.txt), üzerleri hafif kızarana kadar pişirilir. Fırından çıkar çıkmaz üzerine sıcak suyla karıştırılmış pudra şekeri glazürü sürülür ve soğumaya bırakılır. Glazür soğuduğunda beyazlaşarak, Tula Pryanik'in karakteristik görünümünü alacaktır. ## Academic Sources and References 1. Drey, Victoria. “Tula pryanik: How simple honey bread became a Russian gastronomic brand.” Russia Beyond. Son erişim: 20 Mart 2025. https://www.rbth.com/russian-kitchen/326182-tula-pryanik-honey-breadГалина. “Тульские пряники.” Texturra. Son erişim: 20 Mart 2025. Erişim adresi.Tula Pryanik. “Из истории тульских пряников.” Tula Pryanik Web Sitesi. Son erişim: 20 Mart 2025. https://www.tulapryanik.ru/art\_hist.html