---
title: Tuğrul Bey Camii
slug: tugrul-bey-camii-d70b4
url: /detay/tugrul-bey-camii-d70b4
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Tuğrul Bey Camii
  type: article
  categories:
    - name: Mimari
      slug: mimari
      url: /kategori/mimari
    - name: Seyahat Ve Turizm
      slug: seyahat-ve-turizm
      url: /kategori/seyahat-ve-turizm
    - name: Tarih
      slug: tarih
      url: /kategori/tarih
  tags:
    - TuğrulBeyCamii
    - Coğrafya
    - Adilcevaz
    - Bitlis
    - Mimari
author: Aleyna Bozarslan
created_at: 2026-03-01T14:36:45.123947+03:00
updated_at: 2026-03-02T17:34:54.543259+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/03/01/lwXQYXc7rovNOk4MgYO7GVpmoYLiC82i.jpg
---

# Tuğrul Bey Camii 

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Tuğrul Bey Camii " -->

## KURE Information Cards

![3.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/03/01/N6sGlbOGhW6Q6kbi5hg5iVeH4NFydb4w.jpg)
*Tuğrul Bey Camii*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Malzeme(ler) | Kırmızı ve krem Ahlat kesme taşı |
| İnşa Tarihi(Metin) | 12.yy |
| Mimari Plan | 12 kubbeli "Ulu Cami" tipindedir |
| Banisi | Zal Paşa |
| Konum | Bitlis(Adilcevaz) |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Tuğrul Bey Camii " -->

## Article Content

**Tuğrul Bey Camii**, [Bitlis](/tr/detay/bitlis-il-4/llms.txt) ilinin Adilcevaz ilçesinde, Adilcevaz Kalesi'nin hemen alt kısmında yer alan ve Anadolu'nun ilk kubbeli camisi olma özelliğini taşıyan 16. yüzyıl Osmanlı dönemi eseridir. Tarihsel süreç içerisinde çeşitli onarımlar gören yapı, 1965 yılında kapsamlı bir restorasyon geçirmiş ve günümüzde ibadet işlevini sürdürmektedir.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/03/01/BI0bncEAKdo9bnO9FdZLrvBQnGPUuatc.jpg)
*Tuğrul Bey Camii (Tuğrul Bey Camii)*

### **Mimari Plan ve Dış Yapı Özellikleri**

Yapı, mimari plan şeması bakımından Osmanlı Erken Dönemi’ndeki **"Ulu Cami"&#32;**tipolojisine uygun olarak inşa edilmiştir. Caminin üst örtüsü, toplam on iki adet küçük kubbe ile teşkil edilmiştir. [Kuzey](/tr/detay/kuzey-52c52/llms.txt) cephede konumlanan son cemaat yeri; iki sütun ve ana beden duvarlarının uzantılarından meydana gelen kemerlerle desteklenen üç kubbeli bir form sergilemektedir. Bu bölümün orta aksında, sivri kemerli bir niş içerisinde düzenlenen yay kemerli giriş kapısı bulunmaktadır. Kapı üzerinde bir kitabe alanı ayrılmış olmasına karşın, bu alana bir kitabe yerleştirilmediği gözlemlenmektedir. Son cemaat yerinin yan taraflarında ise aydınlatmayı sağlayan birer pencere yer almaktadır.

### **İç Mekân Tasarımı ve Strüktürel Ögeler**

Dikdörtgen planlı ibadet mekanının merkezinde, yapının taşıyıcı sistemini oluşturan dört adet sütun bulunmaktadır. Bu sütunlar, birbirlerine ve duvarlara kemerlerle bağlanarak yapının iç bölümlenmesini sağlamaktadır. Caminin iç örtü sistemi, taş pandantif geçişli dokuz adet küçük kubbeden meydana gelmektedir. Mekanın yan cephelerindeki pencere düzenlemesi iki sıra halinde kurgulanmıştır; doğu ve batı cephelerinde alttakiler sivri kemerli, üsttekiler ise alttakilerden bir fazla olacak şekilde yine sivri kemerli formda tasarlanmıştır. [Mihrap](/tr/detay/mihrap-2/llms.txt) duvarında ise iki sıra halinde düzenlenen üç adet sivri kemerli pencere mevcuttur.

### **Mihrap ve Minare Özellikleri**

Caminin mihrabı, beş kenarlı küçük bir çıkıntı oluşturacak şekilde dışa taşkın bir yapıdadır ve bu çıkıntının üzeri piramidal bir külahla örtülmüştür. Yapının kuzeybatı köşesinde, son cemaat yerine bitişik nizamda yükselen kare kaideli bir minare bulunmaktadır. Minare kaidesinin üst kısımlarında meandr motifleri ve dekoratif kuşaklar yer almaktadır. Kare kaideden yuvarlak gövdeye geçişin ardından, gövde kısmı bir taş sırası altında beyaz taşlı örgü motifli bir kuşakla hareketlendirilerek görsel açıdan zenginleştirilmiştir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Tuğrul Bey Camii " -->

## Academic Sources and References

1. Demir, Hatice. "Anadolu Selçuklu Dönemi Külliye Düzenlemesinde Cami ve Medrese’de Ortak Avlu Kullanımı." Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 30 (Bahar 2019): 143-166.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/755412
2. T.C. Adilcevaz Kaymakamlığı. "Tuğrul Bey (Zal Paşa) Cami." Erişim tarihi: 26 Şubat 2026.https://www.adilcevaz.gov.tr/tugrul-beyzal-pasa-cami
3. Çelebi, Mehtap. "Bitlis-Adilcevaz'da Anadolu'nun İlk Kubbeli Camisi: Zal Paşa Camii." Bitlis Haber 13, 10 Haziran 2023.https://www.bitlishaber13.net/bitlis-adilcevazda-anadolunun-ilk-kubbeli-camisi-zal-pasa-camii

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Tuğrul Bey Camii " -->

## Related Articles

- [Bitlis İhlasiye Medresesi ](//detay/bitlis-ihlasiye-medresesi-36197/llms.txt)