---
title: Triac
slug: triac
url: /detay/triac
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Triac
  type: article
  disambiguation: Triac: İki yönlü AC akım kontrolü için ideal yarı iletken anahtar.  Lamba, fan kontrolü gibi uygulamalarda kullanılır.
  categories:
    - name: Elektrik Ve Elektronik
      slug: elektrik-ve-elektronik
      url: /kategori/elektrik-ve-elektronik
  tags:
    - triac
author: Ömer Said Aydın
created_at: 2025-02-11T18:01:25.718797+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:09:31.184780+03:00
---

# Triac

<!-- CONTEXT: Article Content for "Triac" -->

## Article Content

TRIAC (Triode for Alternating Current), üç elektrot aracılığıyla her iki yönde de akım geçişine izin veren, dört katmanlı silikon yapıdan oluşan bir yarı iletken cihazdır. TRIAC, pozitif yönde PNPN fonksiyonu ve negatif yönde NPNP fonksiyonu gösterir. Bu [özellik](/tr/detay/ozellik/llms.txt), onu, yalnızca bir cihazla her iki yöndeki alternatif akım (AC) sinyallerini kontrol etme yeteneğine sahip bir [anahtar](/tr/detay/anahtar-bea58/llms.txt) olarak ideal kılar.

TRIAC, genellikle silikon kontrollü doğrultucular (SCR) ve toryistörler (thyristors) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) cihazlar sınıfına dâhildir. TRIAC'ların temel özellikleri arasında:

**1. Güç Amplifikasyonu**: Düşük ila orta gerilimde güç amplifikasyonu yapabilir.

**2. Bidireksiyonel Akım Geçişi**: Her iki yönde de akım geçişine izin verir, bu da onu geleneksel SCR'lere kıyasla üstün kılar.

**3. İki Durum**: TRIAC, her toryistör gibi yalnızca iki belirgin durumda çalışır; açık ve kapalı.

**4. Kapı (Gate) Sinyali ile Tetikleme**: SCR'ler gibi, TRIAC'ler de bir [kapı](/tr/detay/kapi-cdb6b/llms.txt) sinyali ile tetiklenir ve bu özellik, çeşitli kontrol uygulamaları için onu uygun hale getirir.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/triac-TRIAC-Symbol-Construction-Working-with-Application-Circuits.png)
*TRIAC Gerilim-Akım Karakteristiği*

### **Çalışma Prensibi ve Yapısı**

TRIAC'ın [çalışma](/tr/detay/calisma/llms.txt) prensibi, iki antiparalel bağlanmış toryistörün (SCR'ler) birleşiminden türemektedir. Bu [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), her iki akım yönünü de işleyebilmesini sağlar. Akımın yönü ne olursa olsun, cihaz akıma geçiş yapabilir ve bu sayede tek bir TRIAC cihazı, her iki yönlü AC akımlarını kontrol edebilir. Bununla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), cihazın tetiklenme hassasiyeti, her iki uçtaki polaritenin aynı yönde olması durumunda en yüksek seviyeye ulaşır.

![Image](https://www.electronics-tutorials.ws/wp-content/uploads/2018/05/power-power19.gif)
*TRIAC Sembolü*

### **Kullanım Alanları**

TRIAC'lar, özellikle alternatif akım devrelerinde anahtar olarak kullanılır. Düşük ila orta güç seviyelerinde, lamba, fan, motor [hız](/tr/detay/hiz-3/llms.txt) kontrol sistemleri gibi uygulamalarda [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak tercih edilir. Ayrıca, sıcaklık ve sıvı seviyesi kontrol sistemlerinde de TRIAC'lar kullanılmaktadır. TRIAC'ın bir anahtar olarak kullanıldığı devrelerde, cihazın tetiklenmesiyle akım geçişi başlar ve akım sıfıra yaklaşıncaya kadar iletim durmaz.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Triac" -->

## Academic Sources and References

1. "TRIAC." Electrical4U. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://www.electrical4u.com/triac."TRIAC." GeeksforGeeks. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://www.geeksforgeeks.org/triac/."An Introduction to TRIAC Basics." EE Power. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://eepower.com/technical-articles/an-introduction-to-triac-basics/#."TRIAC – Triode for Alternating Current." Electronics Tutorials. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://www.electronics-tutorials.ws/power/triac.html."TRIAC – Working, Construction, and Applications." Electrical Technology. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://www.electricaltechnology.org/2021/08/triac.html."TRIAC - What is a TRIAC?" Electronics Notes. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://www.electronics-notes.com/articles/electronic\_components/scr/what-is-a-triac.php."TRIAC Working with Applications." Elprocus. Erişim tarihi: 11 Şubat 2025. https://www.elprocus.com/triac-working-with-applications/.