---
title: Tork ve Dönme Hareketi
slug: tork-ve-donme-hareketi-2
url: /detay/tork-ve-donme-hareketi-2
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Tork ve Dönme Hareketi
  type: article
  disambiguation: Tork ve dönme hareketi: Fiziksel büyüklük torkun tanımı, formülü, hesaplanması ve günlük hayattaki uygulamaları.
  categories:
    - name: Fizik
      slug: fizik
      url: /kategori/fizik
  tags:
    - Sağ El Kuralı
    - Denge
    - Kuvvet
    - Dönme
    - Tork
author: Gökçe Aslan
created_at: 2025-02-17T14:18:53.131136+03:00
updated_at: 2025-04-17T11:58:26.994138+03:00
---

# Tork ve Dönme Hareketi

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Tork ve Dönme Hareketi" -->

## KURE Information Cards

### KURE Information Card: Tork ve Dönme Hareketi

![dsgsdgsd.webp](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/17/fnuCtxMwwByn1wk99TTrPDiSFDTKLEbm.webp)

| Field | Value |
|-------|-------|
| Torkun Etkileyen Faktörleri | Kuvvetin yönü,Kuvvetin uygulanma noktası,Kuvvetin büyüklüğü |
| Günlük Kullanım Alanları | Kapı açma, Bisiklet pedalı çevirme, Anahtarla vida sıkma, Motorlu araç hareketi |
| Açıklama | Tork bir kuvvetin bir nesneyi döndürme yeteneğini tanımlayan fiziksel bir büyüklüktür. Günlük hayatta kapı açarken bisiklet pedalı çevirirken veya bir anahtarla somun sıkarak tork uygulanır. |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Tork ve Dönme Hareketi" -->

## Article Content

Tork, bir kuvvetin bir nesneyi döndürme yeteneğini tanımlayan fiziksel bir büyüklüktür. Günlük hayatta birçok durumda tork kavramı ile karşılaşırız; örneğin, bir kapıyı açarken, somunu bir [anahtar](/tr/detay/anahtar-bea58/llms.txt) ile sıkarken veya bisiklet pedalı çevirirken tork uygulanır. Bu makalede, torkun tanımı, hesaplanması, etkileyen faktörler ve günlük yaşamda kullanımı ele alınacaktır.

### **Torkun Tanımı ve Formülü**

Tork, bir kuvvetin bir cisim üzerindeki [dönme](/tr/detay/donme-2/llms.txt) etkisini ölçen vektörel bir büyüklüktür. Tork şu formülle hesaplanır:

$ τ= r×F×sina$

Burada:

-  $ τ$ : Newton-metre (N·m) cinsinden ölçülür.
-  $r$  : kuvvetin uygulandığı noktanın dönme eksenine olan uzaklığıdır.
-  $F$ :  Newton (N) cinsinden ölçülür.
-  $sina$ : kuvvetin doğrultusu ile kol uzunluğu arasındaki açıdır.

Bu formülde görüldüğü [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt), torkun büyüklüğü uygulanan kuvvetin büyüklüğüne, kuvvetin uygulanma noktasının eksene olan uzaklığına ve kuvvetin yönüne bağlıdır.

### **Torkun Yönü ve Sağ El Kuralı**

Tork vektörel bir büyüklük olduğu için bir yönü vardır. Torkun yönü, [sağ](/tr/detay/sag/llms.txt) el kuralı ile belirlenir. Sağ elin dört parmağı kuvvetin doğrultusunda dönecek şekilde kıvrıldığında, başparmak dönme ekseninin yönünü gösterir. Eğer tork [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) yönünde [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) oluşturuyorsa negatif, saat yönünün tersine hareket oluşturuyorsa pozitiftir.

### **Denge ve Dönme Hareketi**

Bir nesnenin dengede kalabilmesi için hem doğrusal kuvvetlerin hem de torkların dengede olması gerekir. Dönme dengesinde:

$∑τ=0$

olmalıdır. Yani, bir nesne [sabit](/tr/detay/sabit-751366/llms.txt) hızla dönüyor veya tamamen hareketsiz duruyorsa, üzerindeki tüm torkların toplamı sıfırdır.

### **Günlük Hayatta Tork Örnekleri**

Tork kavramı günlük hayatta birçok yerde karşımıza çıkar:

- [Kapı](/tr/detay/kapi-cdb6b/llms.txt) açarken kapının [menteşe](/tr/detay/mentese-2/llms.txt) noktasına uzak bir yerden itmek daha az [kuvvet](/tr/detay/kuvvet-4/llms.txt) gerektirir.

- Bisiklet pedalını çevirirken daha [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) bir krank kolu daha fazla tork sağlar.

- [Araba](/tr/detay/araba-2/llms.txt) tekerleklerine etki eden motor gücü tork üreterek aracın hareket etmesini sağlar.

- Anahtar kullanarak bir cıvatayı sıkarken, anahtarın daha uzun olması torku artırır ve işi kolaylaştırır.

Tork, günlük hayatta ve mühendislik uygulamalarında [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir fiziksel kavramdır. Kuvvetin uygulanma noktası ve yönü torkun büyüklüğünü etkileyerek nesnelerin dönmesini sağlar. Bu kavramın anlaşılması, mekanik sistemlerin tasarımı ve analizinde kritik bir rol oynar. Tork sayesinde birçok teknolojik [araç](/tr/detay/arac-3/llms.txt) ve [sistem](/tr/detay/sistem-2/llms.txt) verimli şekilde çalışabilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Tork ve Dönme Hareketi" -->

## Academic Sources and References

1. University of Guelph. "Torque and Rotational Motion Tutorial." University of Guelph. Erişim tarihi: 17.02.2025. https://www.physics.uoguelph.ca/torque-and-rotational-motion-tutorial.BYJU'S. "Torque." BYJU'S Physics. Erişim tarihi: 17.02.2025. https://byjus.com/physics/torque/.Khan Academy. "Torque." Khan Academy. Erişim tarihi: 17.02.2025. https://www.khanacademy.org/science/physics/torque-angular-momentum/torque-tutorial/a/torque#:\~:text=What%20is%20torque%3F,object%20to%20acquire%20angular%20acceleration.New World Encyclopedia. "Torque." New World Encyclopedia. Erişim tarihi: 17.02.2025. https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Torque.