---
title: Thomas Malthus’un Ekonomik Büyüme Modeli
slug: thomas-malthusun-ekonomik-buyume-modeli-81d12
url: /detay/thomas-malthusun-ekonomik-buyume-modeli-81d12
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Thomas Malthus’un Ekonomik Büyüme Modeli
  type: article
  disambiguation: Malthus'un ekonomik büyüme modeli: Nüfus artışı, gıda üretimi ve kaynak kıtlığı üzerine klasik bir analiz.
  categories:
    - name: Ekonomi Ve Finans
      slug: ekonomi
      url: /kategori/ekonomi
  tags:
    - Ekonomi
author: Melike Saraç
created_at: 2025-04-08T22:18:35.502468+03:00
updated_at: 2025-04-17T09:53:51.490594+03:00
---

# Thomas Malthus’un Ekonomik Büyüme Modeli

<!-- CONTEXT: Article Content for "Thomas Malthus’un Ekonomik Büyüme Modeli" -->

## Article Content

Malthus, 1798 yılında yazdığı **“An Essay on the Principle of Population” (Nüfus Üzerine Bir Deneme)** adlı eserinde [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi analiz etti. Bu [eser](/tr/detay/eser-3/llms.txt), ekonomi ve [demografi](/tr/detay/demografi-2/llms.txt) alanında [çığır](/tr/detay/cigir-750238/llms.txt) açıcı kabul edilir.homas Robert Malthus’un ekonomik büyüme modeli, **nüfus dinamiklerini** merkeze alan ve büyüme üzerinde özellikle **gıda arzı ile nüfus artışı arasındaki ilişkiye** odaklanan [klasik](/tr/detay/klasik/llms.txt) bir modeldir. Malthus’un modeli, **kıt kaynaklar, sınırlı üretim ve artan nüfusun baskısı** [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) konular nedeniyle tarih boyunca en çok tartışılan teorilerden biridir.

### **Malthus’un Büyüme Modelinin Temel Varsayımları**

- **Nüfus, gıda üretiminden daha hızlı artar.**
    - Nüfus artışı: **Geometrik (2, 4, 8, 16...)**
    - Gıda üretimi: **Aritmetik (2, 4, 6, 8...)**
- **Kıt kaynaklar büyümeyi sınırlar.**
    - Özellikle tarım arazileri sınırlıdır.
    - Verimlilik artışı sınırlı ve yavaş olur.
- **Marjinal verim azalan bir yapıdadır.**
    - Tarımda eklenen her ek işçi ya da girdi, daha az ek üretim getirir (azalan verim kanunu).
- **Nüfus artışı yoksulluk yaratır.**
    - Gelirler artsa da nüfus daha hızlı arttığı için kişi başına düşen gelir azalır.
    - Bu durum yoksulluk ve sefalet döngüsünü doğurur.

### **Malthus’un Büyüme Süreci**

Aşağıdaki döngü, Malthus’un modelinde büyümenin neden sınırlı olduğunu açıklar:

**Gelir artar** →**Nüfus artar** →**Gıda talebi artar** →**Gıda üretimi yeterli artmaz** →**Gıda fiyatları yükselir** →

**Kişi başı gelir azalır** →**Yoksulluk artar** →**Nüfus artışı yavaşlar veya durur (doğal afet, hastalık, açlık vb. yollarla)** 🔁 Bu döngü tekrar başlar.

### **Modelin Güçlü Yönleri**

- Nüfus dinamiklerini iktisadi büyüme ile ilişkilendiren ilk modeldir.
- Yoksulluk, kaynak kıtlığı ve çevre konularını önceden tartışmıştır.
- Uzun dönem tarihsel tarım toplumlarını açıklamada etkilidir.

### **Modelin Eleştirileri**

- Teknolojik gelişmelerin üretkenliği artırma gücünü küçümser.
- Sanayi devrimi sonrası kişi başına gelir artışını açıklamakta yetersiz kalmıştır.
- İnsan davranışlarının (aile planlaması, eğitim vs.) etkilerini sınırlı görür.
- Günümüz ekonomileri için geçerliliği azalmıştır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Thomas Malthus’un Ekonomik Büyüme Modeli" -->

## Academic Sources and References

1. Duman, Erhan. Teknolojik-Ekonomik Büyüme Modelleri ve Türkiye. Iksad Publications, 2018
2. Öztopçu, Aslı. “İktisadi Düşüncede Yenilikçilik ve Ekonomik Kalkınmadaki Yeri.” Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, no. 58 (2015): 367–37