---
title: Temel (Sözlük)
slug: temel-sozluk
url: /detay/temel-sozluk
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Temel (Sözlük)
  type: dictionary
  disambiguation: Temel sözlük anlamı, kökeni ve kullanım alanları.  Mimari, felsefe ve eğitimde temel kavramı.
  categories:
    - name: Mimarlık Ve İnşaat
      slug: mimarlik-ve-insaat
      url: /kategori/mimarlik-ve-insaat
  tags:
    - rumca
    - mimariterim
    - Sözcük
    - temel
    - Türkçe
    - sözlük
author: Nazlı Kemerkaya
created_at: 2025-01-11T17:54:20.886882+03:00
updated_at: 2025-04-17T12:58:58.524530+03:00
---

# Temel (Sözlük)

<!-- CONTEXT: Article Content for "Temel (Sözlük)" -->

## Article Content

### **Tanım&#160;**

Temel, isim (Rumca)

1. Bir yapıyı desteklemek ve ayakta tutmak için kullanılan, zemine oturan ana kısım.
2. Bir düşüncenin, olayın, sistemin veya olgunun dayandığı ana unsur (Sıfat, mecaz).
3. Başlangıç seviyesi veya ilk adım olarak görülen bilgi veya beceri düzeyi (Mecaz).

### **Köken**

[Kelime](/tr/detay/kelime-750412/llms.txt), Yunanca *themélio* (θεμέλιο) "temel taşı, kaide" sözcüğünden alınmıştır. Bu sözcük, Eski Yunanca *themélios líthos* (θεμέλιος λίθος) "temel taşı" deyiminden türetilmiştir. Osmanlıca *temel* biçimiyle Türkçeye geçmiştir ve [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) süreçte hem [somut](/tr/detay/somut/llms.txt) yapılar hem de [soyut](/tr/detay/soyut/llms.txt) kavramlar için kullanılmaya başlanmıştır.

### **Kullanım Alanları**

- **Mimarlık:&#32;**Bir yapının ayakta durmasını sağlayan, zemine kazılmış veya yerleştirilmiş dayanıklı bölümü için kullanılır.
- **Felsefe:** Bir düşünce sisteminin başlangıç noktası veya temel ilkesi anlamında kullanılır.
- **Eğitim:** Bir konunun giriş seviyesinde öğrenilmesi gereken bilgileri ifade etmek için kullanılır.

### **Örnek Cümleler**

- "Binanın temeli, inşaatın ilk aşamasında atılır."
- *"Devletin temel kanununun adı Anayasa'dır."* - Burhan Felek[^1] 
- *"Temelde sıradan bir Fransız vodviline dayanırdı oynadıkları oyun."* - Necati Cumalı[^2] 

### **Atasözleri ve Deyimler**

- **Temel kakmak (Deyim):** Kişinin bulunduğu alandan kolay kolay ayrılacak gibi görünmemesi.
- **Temel atmak (Deyim):** Bir işe başlamak veya bir yapı inşa etmeye başlamak.
- **Haramın temeli olmaz (Atasözü):&#32;**Helal olmayan bir yolla elde edilen kazanç ya da başarıların kalıcı olmayacağını ve uzun vadede zarar getireceğini ifade eder.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Temel (Sözlük)" -->

## Academic Sources and References

1. Britannica. ”foundation construction.” Britannica. Son erişim: 11 Ocak 2025. https://www.britannica.com/technology/foundation-constructionNişanyan Sözlük. 2019. “temel.” Çağdaş Türkçenin Etimolojisi. Erişim 11 Ocak 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/temel Türk Dil Kurumu. 2024. "temel." Güncel Türkçe Sözlük. Erişim 11 Ocak 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=denizlik

<!-- CONTEXT: Citations for "Temel (Sözlük)" -->

## Citations

[^1]: Türk Dil Kurumu, 2024, “temel," Güncel Türkçe Sözlük, erişim 11 Ocak 2025, https://sozluk.gov.tr
[^2]: Türk Dil Kurumu, 2024, “temel," Güncel Türkçe Sözlük, erişim 11 Ocak 2025, https://sozluk.gov.tr