--- title: Tekman (İlçe) slug: tekman-ilce-2b7c5 url: /detay/tekman-ilce-2b7c5 type: article language: Türkçe entity: primary: Tekman (İlçe) type: article disambiguation: Tekman (Erzurum): Doğu Anadolu'nun tarihi ilçesi. Tarım, hayvancılık ve yükselen turizm potansiyeli. categories: - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - İlçe - Coğrafya - Türkiye - Tekman - Erzurum author: Büşranur Akpınar created_at: 2025-04-18T22:27:58.051794+03:00 updated_at: 2025-04-19T00:24:09.165624+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/NTNMADqpQCt6WZDuZ5i3qZaM6YWuQjHc.jpg --- # Tekman (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Tekman ![Ekran görüntüsü 2025-04-19 002043.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/18/w0Y11OlTVLK6wmcgkHaegglJYUKWyAe8.png) *Tekman (District)* | Field | Value | |-------|-------| | Belediye Başkanı(ları) | Abdurrahman Sever | | Kaymakam | Hasan Raşit Taşkın | | İlçenin Köy Sayısı | 71 | | İlçenin Yüzölçümü | 2197 Km² | | İlçenin Rakımı | 1800 | ## Article Content [Erzurum](/tr/detay/erzurum-2/llms.txt) iline bağlı bir ilçe olan Tekman, [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi'nin yüksek ve engebeli arazileri üzerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almaktadır. Tarihi İpek Yolu güzergahına yakınlığı ve belirgin coğrafi yapısıyla tanımlanan ilçe, çeşitli kültürel ögelere ve doğal kaynaklara sahiptir. Ekonomisi ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayanan Tekman, son yıllarda turizm potansiyelini de açığa çıkartmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/v2Ro5n0t1pfBKFtbwIXHmOQpoZ44EVC2.png) *Tekman (Kaynak: Erzurum ansiklopedisi)* ### **Tarih** Tekman ve çevresinin tarihi, [Neolitik](/tr/detay/neolitik/llms.txt) [Dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt)'e kadar uzanan yerleşim izleriyle oldukça eskidir. [Bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), tarih boyunca Hurriler, Urartular, Asurlar, Medler, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Sasaniler [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çeşitli medeniyetlerin hakimiyetine girmiştir. 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Selçuklu Türkleri'nin Anadolu'ya yayılmasıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) Tekman da [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) egemenliğine geçmiştir. Selçukluların ardından Eyyubiler, Anadolu Selçuklu Devleti ve İlhanlılar'ın kontrolünde kalan bölge, daha sonra Akkoyunlu ve Karakoyunlu devletleri arasında mücadelelere [sahne](/tr/detay/sahne-3/llms.txt) olmuştur. 15.yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselişiyle birlikte Tekman, Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde Erzurum Beylerbeyliği'ne bağlı bir [sancak](/tr/detay/sancak-2/llms.txt) olarak idare edilmiş ve bölgedeki ticari ve kültürel faaliyetlerde rol oynamıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun zayıflaması sürecinde Tekman ve çevresi, Rus işgalleri ve savaşlarının etkisi altında kalmıştır. Özellikle 19. yüzyılda yaşanan Osmanlı-Rus savaşları bölgede büyük tahribata [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurulması ve Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasıyla birlikte Tekman, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir parçası olmuş ve Cumhuriyetin ilanından sonra Erzurum iline bağlı bir ilçe statüsü kazanmıştır. ### **Coğrafya** Tekman, Erzurum il merkezinin yaklaşık 130 kilometre güneyinde yer almaktadır. İlçe, dağlık ve yüksek bir plato üzerinde konumlanmıştır. Kuzeyinde Çat ve Hınıs, doğusunda Karayazı, güneyinde Bingöl'ün Karlıova ilçesi ve batısında [Muş](/tr/detay/mus-3/llms.txt)'un Varto ilçesi ile komşudur. İlçenin ortalama yükseltisi 2000 metrenin üzerindedir. Tekman'ın coğrafi yapısı, derin vadiler, yüksek dağlar ve geniş yaylalarla karakterizedir. [Önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) dağları arasında [Allahuekber Dağları](/tr/detay/allahuekber-daglari-749642/llms.txt)'nın bir uzantısı olan Tekman Dağları yer almaktadır. İlçenin önemli akarsuları arasında Murat Nehri'nin kolları bulunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/18/MjCAnWd1Ue2BKizgI9KvRuoEe85epIDZ.jpg) *Tekman parkı (Kaynak: Tekman kaymakamlığı)* ### **İklim** Tekman'da Doğu Anadolu Bölgesi'nin tipik karasal iklimi [hüküm](/tr/detay/hukum-2/llms.txt) sürmektedir. Yazları [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt), serin ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt) geçerken, kışları [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt), soğuk ve [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) yağışlıdır. Yıllık ortalama sıcaklık düşüktür ve gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı belirgindir. Kar yağışı genellikle [Ekim](/tr/detay/ekim-748436/llms.txt) ayından başlayarak [Nisan](/tr/detay/nisan-748390/llms.txt) ayına kadar devam edebilir ve kar kalınlığı yer yer önemli seviyelere ulaşabilir. İlkbahar ve [sonbahar](/tr/detay/sonbahar-4/llms.txt) ayları ise kısa ve ılıman geçiş dönemleridir. ### **Nüfus-Demografi** Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2024 yılı Adrese Dayalı [Nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre Tekman ilçesinin toplam nüfusu 7.248 kişidir. Bu nüfusun 3.156'sı ilçe merkezinde (%43.5), 4.092'si ise kırsal yerleşim birimlerinde (%56.5) yaşamaktadır. İlçenin nüfusu, coğrafi koşullar ve ekonomik faktörler nedeniyle [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) içinde dalgalanmalar göstermiştir. Kırsal bölgelerdeki nüfus yoğunluğu, ilçe merkezine göre daha düşüktür. [Yaş](/tr/detay/yas-3/llms.txt) yapısı incelendiğinde, genç bir nüfusun varlığı dikkat çekmektedir. Ancak, ekonomik imkanların kısıtlılığı nedeniyle büyük şehirlere yönelik [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) olgusu ilçede belirgindir. Cinsiyet dağılımı genel olarak dengelidir ancak göç hareketliliğine bağlı olarak dönemsel değişimler yaşanmaktadır. Etnik [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) bakımından ilçede ağırlıklı olarak Türk ve Kürt nüfusu bir arada yaşamaktadır. Sosyo-kültürel yaşam, geleneksel yaşam biçiminin sürdüğü bir yapıya sahiptir. Eğitim seviyesi, son yıllarda yapılan yatırımlarla artış göstermiştir; ancak coğrafi koşullar, bazı bölgelerde eğitime erişimi sınırlamaktadır. ### **Ekonomi** Tekman'ın ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Tarımsal faaliyetler genellikle geleneksel yöntemlerle yapılmakta olup, başlıca ürünler arasında [buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt), [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt), [çavdar](/tr/detay/cavdar/llms.txt) ve yem bitkileri yer almaktadır. Yüksek rakımlar ve iklim koşulları, tarımsal çeşitliliği sınırlamaktadır. Hayvancılık ise özellikle küçükbaş [hayvan](/tr/detay/hayvan-2/llms.txt) (koyun ve keçi) yetiştiriciliği şeklinde yaygındır. Mera ve yayla alanlarının genişliği, hayvancılık faaliyetleri için elverişli koşullar sağlamaktadır. İlçede [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) ve [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) sektörü gelişmemiştir. Yerel ihtiyaçlara yönelik [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) ölçekli işletmeler bulunmaktadır. Son yıllarda arıcılık ve yöresel ürünlerin üretimi gibi alternatif ekonomik faaliyetler sınırlı ölçekte uygulanmaktadır. Devletin ve yerel yönetimlerin teşvikleriyle turizm potansiyelinin değerlendirilmesi yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Ancak, ulaşım ve [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) sorunları ekonomik gelişimi olumsuz etkileyen faktörler arasındadır. ### **Turizm - Kültür - Mutfak** Tekman, doğal yapısı ve tarihî izleriyle turizm potansiyeli [henüz](/tr/detay/henuz/llms.txt) yeterince gelişmemiştir. İlçede bulunan eski yerleşim yerleri ve kaleler, tarih araştırmaları için [kaynak](/tr/detay/kaynak-2/llms.txt) niteliği taşımaktadır. Yüksek yaylalar ve dağlık alanlar, doğa yürüyüşleri ve dağcılık gibi aktiviteler için uygun ortamlar sunmaktadır. Ancak, turizm altyapısının yetersizliği bu potansiyelin [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) olarak değerlendirilmesini engellemektedir. Tekman'ın kültürel yapısı, Doğu Anadolu Bölgesi'nin genel özelliklerini yansıtmakla birlikte, yöreye özgü [gelenek](/tr/detay/gelenek-2/llms.txt) ve görenekler de bulunmaktadır. [Halk oyunları](/tr/detay/halk-oyunlari/llms.txt), el sanatları ve sözlü edebiyat, yerel kültürün öne çıkan bileşenleridir. [Mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt) kültürü de bölgenin coğrafi ve ekonomik yapısıyla şekillenmiştir. Temel gıda maddeleri arasında un, et ve süt ürünleri yer almaktadır. Yöresel yemekler arasında tandırda pişirilen et yemekleri, [hamur](/tr/detay/hamur-749764/llms.txt) işleri ve süt ürünlerinden yapılan çeşitli lezzetler bulunmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Erzurum Büyükşehir Belediyesi. Tekman. Erişim tarihi: 19.04.2025. https://www.erzurum.bel.tr/AltIcerikDetay/1044/I/1022.htmlErzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Tekman. Erişim tarihi: 19.04.2025. https://erzurum.ktb.gov.tr/TR-56051/tekman.htmlErzurum Valiliği. Tekman. Erişim tarihi: 19.04.2025. http://www.erzurum.gov.tr/tekmanTekman İlçesi. Erzurum Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 19.04.2025. http://erzurumansiklopedi.com/tekman-ilcesi/Tekman Belediyesi. Anasayfa. Erişim tarihi: 19.04.2025. https://www.tekman.bel.tr/Tekman Kaymakamlığı. Anasayfa. Erişim tarihi: 19.04.2025. http://www.tekman.gov.tr/Tekman Kaymakamlığı. Tekman Parkımız Hayırlı Olsun. Erişim tarihi: 19.04.2025. http://www.tekman.gov.tr/tekman-parkimiz-hayirli-olsunTürkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Resmî Web Sitesi. Erişim tarihi: 19.04.2025. https://www.tuik.gov.tr/