--- title: Teke Yöresi Halk Oyunları slug: teke-yoresi-halk-oyunlari-704c5 url: /detay/teke-yoresi-halk-oyunlari-704c5 type: article language: Türkçe entity: primary: Teke Yöresi Halk Oyunları type: article categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Sanat slug: sanat url: /kategori/sanat tags: - Gabardıç - Teke Zortlatması - Teke Yöresi - Isparta - Halk oyunları - Burdur - Antalya author: Beyza Nur YILDIZ created_at: 2026-01-02T13:16:26.286783+03:00 updated_at: 2026-01-28T14:28:39.404341+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/02/hGAvTI1WeIEN9JxqsdVidqUhEqqc9gCO.jpg --- # Teke Yöresi Halk Oyunları ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Teke Yöresi Halk Oyunları ![ChatGPT Image 2 Oca 2026 13_53_32.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/02/Ma6HL21PcmkfT5XV7UJdXhw9GGWgXfdn.png) *Yapay zeka ile oluşturulmuştur* | Field | Value | |-------|-------| | Köken(ler) | Tekeoğulları Beyliği / Yörük-Türkmen Kültürü | | Özgün Çalgılar | Kaval,Cura,Kabak Kemane,Sipsi | | Karakteristik Oyun | Teke Zortlatması | | Diğer İsimleri | Teke Havası, Menevşeli, Teke Sekişi | | Coğrafi Bölge | Antalya, Burdur, Isparta, Denizli, Muğla, Afyon | ## Article Content Teke Yöresi [halk oyunları](/tr/detay/halk-oyunlari/llms.txt), [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Selçuklu Devleti’nin yıkılmasından sonra [Antalya](/tr/detay/antalya-2/llms.txt) ve çevresinde kurulan Tekeoğulları Beyliği sınırları içindeki coğrafyada şekillenen geleneksel danslardır. Cumhuriyet Dönemi'ne kadar Teke Sancağı olarak adlandırılan bu bölge, günümüzde Teke Yöresi olarak anılmakta olup; Antalya, Burdur, Isparta, Denizli'nin güneyi, Muğla'nın Fethiye ve Ortaca ilçeleri ile Afyon'un Dinar ve Dazkırı ilçelerini kapsamaktadır. [Yörük](/tr/detay/yorukler-2/llms.txt) ve [Türkmen](/tr/detay/tahtaci-turkmenleri-ea202/llms.txt) kültürünün baskın olduğu yöredeki oyunlar, göçebe yaşamın ve doğanın izlerini taşır; el, kol ve ayak hareketlerinin çok çabuk ve canlı olduğu figürlerle karakterizedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/02/Vo8zZke7GW1EltZ0yHoIdxQnoBQyXFBE.jpg) *Teke Oyunları - Kültürportalı* ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/02/sst3YfVlC1szwgUt87xr3bRApDBMUsb2.jpg) *Teke Oyunları - Kültürportalı* #### **Etimoloji ve Tarihçe** Yöreye adını veren "Teke" ismi, bölgede yoğun olarak yetiştirilen ve sürülerin lideri olan kara davarın erkeğinden gelmektedir. Oyunların en belirgin türü olan "Zortlatma" veya "Zortlama" tabiri ise, tekenin sonbahar aylarındaki çiftleşme döneminde (teke katımı) sürünün içinde yaptığı sıçrama, zıplama ve ani hareketlerden türemiştir. Çobanların bu doğal hareketleri kaval ile taklit etmesiyle "Teke Zortlatması" ortaya çıkmıştır. Oyunlar halk arasında "Teke Havası", "Menevşeli", "Tüngümeli", "Aykırı" veya "Teke Sekişi" gibi farklı isimlerle de anılmaktadır. #### **Müzikal Özellikler ve Enstrümanlar** Teke Yöresi oyunlarının müzikal yapısı "Teke Havaları" veya "Boğaz Havaları" olarak bilinen ezgiler üzerine kuruludur. Boğaz Havası, Teke Yörüklerinin parmaklarını gırtlaklarına bastırıp aşağı yukarı hareket ettirerek çıkardıkları özgün ezgilere verilen isimdir. Oyunlar genellikle "Guval" adı verilen uzun havalarla (gurbet havası) başlar. Oyunlara eşlik eden başlıca çalgılar; [bağlama](/tr/detay/baglama-e3632/llms.txt), üç telli, kabak kemane, kaval ve yöreye özgü bir enstrüman olan sipsidir. Açık hava icralarında davul ve zurna kullanılırken, kadın eğlencelerinde ritim sazı olarak leğen, tepsi, tef veya delbek kullanılır. #### **Başlıca Oyun Türleri** Yöredeki oyunlar ritim yapılarına ve figür özelliklerine göre çeşitli kategorilere ayrılır. ##### **Teke Zortlatması** 9/16’lık ritim ölçüsüne sahip, çok hareketli ve kıvrak bir oyundur. Oyun figürleri tekenin hareketlerini yansıtır. Oyunun çok hızlı oynanan bölümüne "Dattiri" adı verilir. Yörede en bilinen türküleri; "Cemilem", "Yayla Yolları", "Antalya’nın Mor Üzümü", "Kezban Yenge" ve "Hadi Gari Sen de Gel"dir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/02/KeyCpQK9q6Cw2GcnfXmdKbDiZZuxR0ip.jpg) *Teke Oyunları - Kültürportalı* ##### **Zeybekler** Bölge zeybekleri Ege zeybeklerine göre daha hareketli olup dört ana grupta incelenir: - **Teke Zeybeği:** 9/8’lik ölçüyle oynanan en hızlı zeybek türüdür. "Sarı Zeybek", "Haymanalı" ve "Şu Dirmilin Çalgısı" bu türe örnektir. - **Ağır Zeybekler (Kesinti Zeybekleri):** 9/2 ve 9/4’lük ölçülerde oynanan, cesaret ve sağlamlığı ifade eden ağır tempolu oyunlardır. "Alyazma", "Gölhisar", "Tefenni" ve "Avşar Zeybeği" bu gruptadır. Avşar Zeybeği, gurbet havası ile başlayıp "gezenneme" adımlarıyla devam eder. - **Kıvrak Zeybekler:** Çeviklik ve ataklığın ön planda olduğu, parmak şıklatma ve diz vurma figürlerini içeren oyunlardır. "Serenler Zeybeği" ve "Bucak Serenleri" bu türdendir. - **Kırık Zeybekler:** Eğilip bükülme ve diz kırma figürlerinin yoğun olduğu "Karaağaç", "Osman Efe" gibi oyunlardır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/01/02/yGNaHozlLdegEqGVQGCgzYNC9wjOE9nd.jpg) *Zeybek - Kültürportalı* ##### **Diğer Oyun Formları** - **Gabardıç (Kaba Ardıç):** 2/4’lük usulde, bir müzik cümlesinin sürekli tekrarı ile oynanan ve kökeni Şamanizm’e dayandırılan eski bir oyundur. Sol ayak üzerinde sekme yapılırken sağ ayağın yere dokundurulması temel figürüdür. - **Dımıdan:** Genellikle kadınların tef, leğen veya sini eşliğinde oynadıkları oyunların genel adıdır. Sadece bir oyun ismi değil, kadınlar arasındaki müzikli eğlencenin de adıdır. - **Mengi:** Antalya’nın Alevi köylerinde, Cem törenlerindeki semah hareketlerine benzeyen ancak daha kıvrak olan, düğünlerde oynanan bir türdür. - **Sektirme:** 9/8’lik ritimle oynanan, sekme ve gezinleme hareketlerinden oluşan bir oyundur. #### **Giyim ve Kuşam** Yöresel kıyafetler oyunun görsel zenginliğini oluşturur. Kadın kıyafeti; fes, oyalı yazma, alınlık, çenelik, kutnu kumaştan üçetek, cepken, göynek, şalvar, yün çorap, çarık ve yemeniden oluşur. Aksesuar olarak madeni kemer, gerdanlık ve bilezik kullanılır. Erkek kıyafeti ise; başta fes ve poşu, sırtta mintan, göynek ve cepken (kepe), belde şal kuşak ve kolon kuşak, altta ise çağşır, yün çorap ve çarıktan meydana gelir. ## Academic Sources and References 1. Mıhlandız, Nurgül ve Mehmet Şahin. "Burdur Yöresi Halk Oyunlarının İncelenmesi". Zeybekoloji. Erişim Tarihi: 02 Ocak 2026. http://www.zeybekoloji.com/wp-content/uploads/2023/09/Burdur-Yoresi-Halk-Oyunlarinin-Incelenmesi-Nurgul-Mihlandiz-Mehmet-Sahin.pdf.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. "Antalya İli Halk Oyunları". Erişim Tarihi: 02 Ocak 2026. https://antalya.ktb.gov.tr/TR-176961/antalya-ili-halk-oyunlari.html.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Teke Oyunları - Antalya". Kültür Portalı. Erişim Tarihi: 02 Ocak 2026. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/antalya/kulturatlasi/teke-oyunlari290753.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Teke Yöresi Halk Oyunları Görseli 1". Kültür Portalı. Erişim Tarihi: 02 Ocak 2026. https://kulturportali.gov.tr/repoKulturPortali/small/14032013/567a57f5-912e-415c-be04-22d0e1c23ec5.jpg?format=jpg&quality=50.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Halk Oyunları 2". Kültür Portalı. Erişim Tarihi: 02 Ocak 2026. https://kulturportali.gov.tr/repoKulturPortali/small/KulturAtlasi/20220506110346631\_Halk%20oyunlari%202.jpg?format=jpg&quality=50.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Teke Yöresi Halk Oyunları Görseli 2". Kültür Portalı. Erişim Tarihi: 02 Ocak 2026. https://kulturportali.gov.tr/repoKulturPortali/small/14032013/6d3fe29d-15b6-4d43-b691-251afdb93517.jpg?format=jpg&quality=50.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Zeybek 2". Kültür Portalı. Erişim Tarihi: 02 Ocak 2026. https://kulturportali.gov.tr/repoKulturPortali/small/KulturAtlasi/20220506110353865\_zeybek%202.jpg?format=jpg&quality=50.