--- title: Tariz slug: tariz-1fab8 url: /detay/tariz-1fab8 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Tariz type: dictionary disambiguation: Tariz: Üstü kapalı eleştiri ve iğneleyici ifadenin Arapça kökenli incelikli tanımı. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Diller Ve Dil Bilim slug: diller-ve-dilbilim url: /kategori/diller-ve-dilbilim - name: Edebiyat slug: edebiyat url: /kategori/edebiyat tags: - Kinaye - Tariz - Taşlama author: Ayşenur Bayraktar created_at: 2025-06-21T11:24:13.843277+03:00 updated_at: 2025-06-22T12:29:09.990570+03:00 --- # Tariz ## Article Content ### **Köken** *Tariz* kelimesi, Arapça *taʿrīḍ* (تعريض) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir ve “üstü kapalı şekilde eleştirme ya da dokundurma” anlamında kullanılır. Bu sözcük, *ʿaraḍa* (عَرَضَ) fiilinin II. babdaki *tafaʿʿala* kalıbındaki masdarıdır; “önüne sürmek, bir şeyin önüne çıkmak” gibi anlamlar taşır. Dolaylılık anlamı buradan türemiştir; zira doğrudan değil, bir şeyin ‘önünden dolayarak’ konuşma kastedilir. [Tariz](/tr/detay/tatriz/llms.txt), böylece edebi ve sözlü dilde, özellikle [hiciv](/tr/detay/hiciv-2/llms.txt) ve [tenkit](/tr/detay/tenkit-2/llms.txt) bağlamlarında dolaylı ve iğneleyici ifade biçimini karşılamak üzere yerleşmiştir. ### **Kullanım Alanları** - **Edebiyat:** İroni ve hiciv türlerinde üstü kapalı eleştiri veya alaylı anlatım biçimini tanımlamada. - **Hitabet:** Konuşmalarda doğrudan söylemekten kaçınılarak ima yoluyla yöneltilen eleştiriler için kullanılır. - **Eleştiri:** Bir kişiye ya da fikre yönelik açıkça belirtilmeyen ama imayla ifade edilen olumsuz yargılarda. ## Academic Sources and References 1. “Tariz”. Kubbealtı Lugatı. Erişim: 21 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/tariz.“Tariz”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim: 21 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/tariz.“Tariz”. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim: 21 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=tariz.