---
title: Surp Kevork Ermeni Kilisesi
slug: surp-kevork-ermeni-kilisesi-79f5e
url: /detay/surp-kevork-ermeni-kilisesi-79f5e
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Surp Kevork Ermeni Kilisesi
  type: article
  disambiguation: Surp Kevork Ermeni Kilisesi: Mardin'deki tarihi kilise, ibadet ve kültürel miras.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Seyahat Ve Turizm
      slug: seyahat-ve-turizm
      url: /kategori/seyahat-ve-turizm
  tags:
    - Kırmızı Kilise
    - Derik İlçesi
    - Ermeni Cemaat
    - Surp Kevork Kilisesi
    - Restorasyon
author: Meltem Saraç
created_at: 2025-08-16T13:05:21.224437+03:00
updated_at: 2025-08-21T11:17:46.059242+03:00
---

# Surp Kevork Ermeni Kilisesi

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Surp Kevork Ermeni Kilisesi" -->

## KURE Information Cards

![surp kevelok kilisesi.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/R3ptTwdd28HzUEfkoiOfIewWvb5ulupA.jpg)
*Surp Kevork Ermeni Kilisesi*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Yapım Yılı(ları)(Metin) | 1650 |
| Güncel Durum | Özel mülkiyet; az sayıda Ermeni topluluğu tarafından koruma ve bakım yapılmakta |
| Mimari Özellik(ler) | Kırmızı toprak kullanılarak inşa edilmiş,ibadet ve eğitim amaçlı kullanılmış |
| Konum | Mardin,Türkiye |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Surp Kevork Ermeni Kilisesi" -->

## Article Content

[Surp Kevork Ermeni Kilisesi](/tr/detay/surp-kevork-armenian-church-b0068/llms.txt), Türkiye'nin güneydoğusunda, [Mardin](/tr/detay/mardin-2/llms.txt) iline bağlı [Derik](/tr/detay/derik-ilce-3ff18/llms.txt) ilçesinde yer alır. Bölgedeki Süryani, [Ermeni](/tr/detay/kurtler-2/llms.txt) ve Keldani cemaatlerine ait toplam altı kiliseden biridir. Günümüzde, ilçede ibadete açık tek Ermeni kilisesi olarak faaliyet göstermektedir. Bölge nüfusunun çoğunluğu Kürtlerden oluşsa da, Ermeni azınlık kiliseyi kutsal bir mekan olarak muhafaza etmektedir.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/08/16/16K0JZDDdXwVO26vmjBQXvexf8F4Qp9p.png)
*Surp Kevork Ermeni Kilisesi (Mardin İl Kültür Turizm Müdürlüğü)*

### **Tarihçe**

Kilise’nin tam inşa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, çeşitli kaynaklarda 1650 yılında yapıldığı ifade edilir. Bölge halkı, kilisenin inşasında kullanılan kırmızı toprak nedeniyle bu yapıya Kürtçe “Dêra Sor” yani “Kırmızı Kilise” adını vermiştir. 1915 yılında yaşanan Ermeni Tehciri sonrasında kilisenin mülkiyeti devlet hazinesine devredilmiş, bu süreçte kilise çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. 1957 yılında Derik’te yaşayan az sayıda Ermeni cemaati, kilisenin mülkiyetini devletten satın almış ve tapu, Garabed Keçeci adlı bir Derikli Ermeni’nin adına kaydedilmiştir. Garabed Keçeci’nin vefatı sonrasında mülkiyet varislerine intikal etmiştir.

### **Mimari Özellikler**

Surp Kevork Kilisesi, yerel malzemeler kullanılarak inşa edilmiştir. Kırmızı toprak ve taş, yapının karakteristik unsurlarıdır. Mimari tasarımı hem ibadet hem de eğitim amaçlı kullanıma uygundur. Kilisenin dış cephesi ve iç düzenlemesi, bölgesel Ermeni mimari geleneklerinin izlerini taşır. Yapının özgünlüğü ve malzeme kullanımı, kültürel kimliği yansıtan önemli unsurlardır.

### **Restorasyon Süreci**

Yıllar içinde yapısal yıpranmalar yaşayan kilise, 2004 yılında kapsamlı bir restorasyon çalışmasından geçirilmiştir. Bu onarım süreci, kilisenin hem fiziksel bütünlüğünü korumasına hem de yeniden aktif ibadet mekanı haline gelmesine olanak sağlamıştır. Restorasyonun ardından Başepiskopos Aram Ateşyan tarafından kutsanmış ve ibadete açılmıştır.

### **Kültürel ve Dini Önemi**

Surp Kevork Kilisesi, bölgedeki az sayıdaki Ermeni için önemli bir dini merkezdir. Aynı zamanda, farklı etnik ve dini toplulukların bir arada yaşadığı Derik’te kültürel ve dini hoşgörünün sembollerinden biridir. Kilise, yöre halkı tarafından sahiplenilmiş ve korunmuş, özellikle “Dêra Sor” olarak anılması yerel kültürle bütünleştiğinin göstergesidir.

### **Günümüzdeki Durum ve Ziyaretler**

Bugün sadece birkaç Ermeni ailesinin yaşadığı Derik’te kilise, bu küçük cemaat tarafından düzenli olarak kullanılmaktadır. 2022 yılında Türkiye Ermenileri Patriği Sahak Maşalyan tarafından ziyaret edilmiş ve burada özel bir ayin düzenlenmiştir. Bu ziyaret, kilisenin bölgedeki dini ve kültürel önemini pekiştirmiştir.

### **Yerel Halk ve Sosyal Etki**

Derik’in nüfus yapısı ağırlıklı olarak Kürtlerden oluşmaktadır. Ermeni nüfusu ise son derece azalmış durumdadır. Buna rağmen kilise, sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda bölgede yaşayan farklı topluluklar arasında diyalog ve barışın simgesi olmuştur. “Dêra Sor” adıyla anılması, halkın kiliseye duyduğu saygı ve aidiyetin bir ifadesidir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Surp Kevork Ermeni Kilisesi" -->

## Academic Sources and References

1. T.C. Derik Kaymakamlığı. “Surp Kevork Ermeni Kilisesi.” T.C. Derik Kaymakamlığı. Erişim Tarihi 16 Ağustos 2025. http://www.derik.gov.tr/surp-kevork-ermeni-kilisesiT.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Surp Kevork Ermeni Kilisesi.” Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim Tarihi 16 Ağustos 2025. https://mardin.ktb.gov.tr/TR-311941/surp-kevork-ermeni-kilisesi.htmlTürkiye Turizm Ansiklopedisi. “Surp Kevork Ermeni Kilisesi.” Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim Tarihi 16 Ağustos 2025. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/mardin-derik-surp-kevork-ermeni-kilisesi