Surp Giragos Ermeni Kilisesi
Diyarbakır’ın dar sokaklarında yürürken karşınıza devasa ve görkemli bir yapı çıkabilir. Burası Ortadoğu’nun en büyük Ermeni kilisesi olan Surp Giragos! Hem tarihiyle hem de hikâyesiyle çocukların keşfetmesi gereken harika bir yer.
Nerede Bulunur?
Surp Giragos, Diyarbakır'ın tarihi merkezi olan Sur içinde yer alır. Özdemir Mahallesi’nde, meşhur Şeyh Matar Camii’nin hemen yakınlarındadır. Eskiden bu bölgede çok sayıda Ermeni aile yaşarmış ve bu kilise onların en önemli buluşma noktasıymış.
Nasıl Bir Yapıdır?
Bu kilise gerçekten çok büyük! İçerisinde yedi farklı dua köşesi (mihrab) bulunur ve tavanı ahşaptan yapılmıştır. Heybetli mimarisiyle görenleri hayran bırakır. Bir zamanlar kilisenin içi altın ve gümüş eşyalarla doluymuş, ancak zor zamanlarda ihtiyaç sahiplerine yardım etmek için bu eşyalar satılmış.
Çan Kulesinin Hikâyesi
Kilisenin çok yüksek bir çan kulesi vardır. Birinci Dünya Savaşı sırasında bu kule zarar görmüş olsa da, yıllar sonra aslına uygun şekilde yeniden inşa edilmiştir. Bugün hala gökyüzüne doğru uzanan bu kule, şehrin siluetinin bir parçasıdır.
Surp Giragos Ermeni Kilisesi(Diyarbakır Valiliği)
Neden Önemlidir?
Surp Giragos sadece bir bina değil, yaşayan bir tarihtir. 1881 yılında büyük bir yangında tamamen harap olmuş ama pes etmemişler ve 1883’te kiliseyi yeniden inşa etmişler. En son 2022 yılında tamamlanan büyük bir restorasyonla (eski yapıların onarılması) kapılarını tekrar ziyaretçilere açtı.
Zaman Yolculuğu
Bundan yaklaşık 400 yıl önce, Simeon adında Polonyalı bir gezgin Diyarbakır’ı ziyaret etti. Seyahatnamesinde (gezdiği yerleri anlattığı kitap) Surp Giragos’tan "muhteşem ve büyük bir kilise" olarak bahsetti.
Bugün Neler Oluyor?
Günümüzde dünyanın dört bir yanından gelen Ermeniler yılda bir kez burada düzenlenen özel ayinlere katılıyor. Ayrıca tarih meraklıları ve turistler, bu devasa taş yapıyı ve içindeki huzurlu atmosferi görmek için Diyarbakır’a geliyorlar.
Surp Giragos Ermeni Kilisesi, Diyarbakır'ın kalbinde yüzyıllardır ayakta duran, yangınlara ve zamanın yorgunluğuna direnmiş dev bir eserdir. Farklı kültürlerin ve inançların bir arada yaşadığı bu kadim (çok eski) kentin en önemli simgelerinden biridir.
