--- title: Sümela Manastırı slug: sumela-manastiri-4 url: /detay/sumela-manastiri-4 type: article language: Türkçe entity: primary: Sümela Manastırı type: article disambiguation: Sümela Manastırı: Tarihi Bizans manastırı, Karadeniz'in incisi. Freskler, mimari ve doğal güzelliğiyle büyüleyici. categories: - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Sümela Manastırı - Bizans - karadeniz - Freskler - Trabzon author: Elif Gödek created_at: 2025-02-09T17:29:32.365504+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:14:39.850431+03:00 --- # Sümela Manastırı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Sümela Manastırı ![20190729115929622_20190726142008066_20180919141456690__MG_1570 logolu.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/09/v3qbeXpHIF3I9vHeUbyoRfgHFt4Lr6ZS.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | İnşa Tarihi(Metin) | M.S. 386 | | Yerden Yüksekliği | 1200 m. | | Bulunduğu Yer | Trabzon/Maçka | ## Article Content Sümela Manastırı, Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi'nde, [Trabzon](/tr/detay/trabzon-2/llms.txt) ilinin Maçka ilçesi sınırları içinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan, Bizans dönemine ait tarihi bir [Rum](/tr/detay/rum-2/llms.txt) Ortodoks manastır ve [kilise](/tr/detay/kilise-4/llms.txt) kompleksidir. [Deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) seviyesinden yaklaşık 1.200 metre yükseklikte, [Karadağ](/tr/detay/karadag-6/llms.txt)’ın sarp kayalıklarına oyulmuş şekilde inşa edilmiştir. Manastır; mimari yapısı, freskleri ve doğal çevresi ile [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir kültürel ve dini [mekân](/tr/detay/mekan/llms.txt) olma özelliği taşımaktadır. ##### **Tarihçe** Sümela Manastırı’nın kesin kuruluş yılı bilinmemekle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), MS 386 yılında, Bizans İmparatoru I. Theodosius (375-395) döneminde Atinalı keşişler Barnabas ve Sophronios tarafından inşa edildiği rivayet edilmektedir. Orta [Çağ](/tr/detay/cag-4/llms.txt) boyunca manastır, Bizans İmparatorluğu tarafından genişletilmiş ve önemli bir dini [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) haline gelmiştir. 1461 yılında Trabzon’un Osmanlı topraklarına katılmasından sonra Osmanlı padişahları, manastırın korunmasını sağlamış ve Sümela’ya bazı imtiyazlar tanımıştır. Özellikle III. [Selim](/tr/detay/selim-38f6c/llms.txt) ve II. Mahmud dönemlerinde manastır büyük bir onarım görmüştür. Manastır, 19. yüzyılda en parlak dönemini yaşamış, yeni yapılar eklenmiş ve [fresk](/tr/detay/fresk-2/llms.txt) süslemeleriyle zenginleştirilmiştir. 1923 Türkiye-Yunanistan [Nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) Mübadelesi sonrasında terk edilmiş ve [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) içinde bakımsızlığa uğramıştır. 2000’li yıllarda başlatılan restorasyon çalışmaları sonucu, 2020 yılında kısmen ziyarete açılmıştır. ##### **Mimari Yapı ve Özellikleri** Sümela Manastırı, kayaya oyulmuş bir kompleks olup altı [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) bölümden oluşur. **1. Ana Kilise (Kaya Kilisesi):** Manastırın en önemli ibadet alanıdır ve Bizans dönemine ait fresklerle süslenmiştir. **2. Şapeller: **[Küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) ibadet alanlarıdır. **3. Öğrenci ve keşiş odaları: **Rahiplerin ve öğrencilerin konaklama alanlarıdır. **4. Kütüphane:** Dini metinlerin saklandığı bölümdür. **5. Ayazma:** [Kutsal](/tr/detay/kutsal-2/llms.txt) kabul edilen [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) kaynağıdır. **6. Misafirhane ve mutfak:** Günlük yaşam için kullanılan bölümlerdir. Bunlar dışında, yapının dış yüzeylerinde fresk kalıntıları da bulunmaktadır. Fresklerde, Hz. İsa, [Meryem](/tr/detay/meryem-2/llms.txt) Ana ve İncil’den sahneler tasvir edilmiştir. ##### **Dini ve Kültürel Önemi** Sümela Manastırı, Ortodoks Hristiyanlar için kutsal bir mekândır. Her yıl 15 [Ağustos](/tr/detay/agustos-748432/llms.txt)’ta (Meryem Ana’nın göğe yükseliş günü) burada özel ayinler düzenlenmektedir. 2010 yılında [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) bir aradan sonra ilk kez resmî bir ayin gerçekleştirilmiştir. ##### **Ulaşım ve Ziyaret** Manastır, Trabzon [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) merkezine yaklaşık 47 km uzaklıktadır. Maçka ilçesine ulaştıktan sonra, belirli bir noktaya kadar araçla gidilebilir ve kalan mesafe yürüyerek veya [servis](/tr/detay/servis/llms.txt) araçlarıyla tamamlanır. ##### **Koruma ve Restorasyon Çalışmaları** 2015-2020 yılları arasında kaya düşmesi riskine karşı güçlendirme çalışmaları yapılmış ve fresklerin restorasyonu gerçekleştirilmiştir. Günümüzde manastır, [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) ve Turizm Bakanlığı denetiminde olup ziyaretçilere açıktır. Sümela Manastırı, UNESCO [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Mirası Geçici Listesi’ne alınmıştır ve hem mimari hem de dini önemiyle Karadeniz’in en önemli tarihi yapılarından biri olup, her yıl [yerli](/tr/detay/yerli-2/llms.txt) ve yabancı binlerce turist tarafından ziyaret edilmektedir. ## Academic Sources and References 1. UNESCO. “World Heritage List.” Son erişim 8 Şubat 2025. https://whc.unesco.org/.Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Sümela (Meryem Ana) Manastırı.” Son erişim 8 Şubat 2025. https://trabzon.ktb.gov.tr/TR-57779/sumela-meryem-ana-manastiri.html.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Meryem Ana (Sümela) Manastırı.” Kültür Portalı. Son erişim 8 Şubat 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/trabzon/gezilecekyer/meryem-ana-sumela-manastiri.