--- title: Sönmeyen Ateş Anıtı (Vječna Vatra) slug: sonmeyen-ates-aniti-vjecna-vatra-914da url: /detay/sonmeyen-ates-aniti-vjecna-vatra-914da type: article language: Türkçe entity: primary: Sönmeyen Ateş Anıtı (Vječna Vatra) type: article categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Vječna Vatra - Sönmeyen Ateş Anıtı author: Nursena Şahin created_at: 2025-12-27T20:09:06.369000+03:00 updated_at: 2025-12-28T16:17:46.656211+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/12/27/dkFDu4sdmbRzHkggXnTodD48ZGWwZdK1.jpg --- # Sönmeyen Ateş Anıtı (Vječna Vatra) ## KURE Information Cards ![2897978773_07eb340122_o.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/12/27/8VrAxwjNULaQsGmdMdGYVkIZo16G8qfP.jpg) *Sönmeyen Ateş Anıtı* | Field | Value | |-------|-------| | İnşa Tarihi(Metin) | 27 Kasım 1947 | | Halk Arasındaki Adı | Yanan Lastik | | Sembolik Anlam | Faşizm karşıtı direniş, çok etnikli yapı, özgürlük ideali | | İthaf Edilen Grup | Saraybosna’nın II. Dünya Savaşı kurtarıcıları, II. Dünya Savaşı şehitleri | | Mimar (Bina) | Karl Paržik | | Mimar (Anıt) | Prof. Juraj Najthart | | Konum | Saraybosna,Maršala Tita | ## Article Content **Sönmeyen Ateş Anıtı (Vječna Vatra)**, Bosanski Šamac, Saraybosnada II. Dünya Savaşı’nın askeri ve ideolojik zaferini simgeleyen anıtsal bir yapıdır. ### **Tarihsel Arka Plan ve Konum** Sönmeyen Ateş Anıtı, [Bosna-Hersek](/tr/detay/bosna-hersek-2/llms.txt)’in başkenti [Saraybosna](/tr/detay/saraybosna-2/llms.txt)’nın merkezinde, günümüzde Maršala Tita Caddesi olarak bilinen ana arter üzerinde yer almaktadır. Bu cadde, Osmanlı döneminde kentin önemli yerleşim ve ticaret alanlarından biri olup 16. yüzyılda Ćemal-beg tarafından inşa ettirilen ve halk arasında Ćemaluša olarak anılan cami nedeniyle çevresiyle birlikte Çemaluşa adıyla tanınmıştır. Mahallenin tamamı kısa süre içerisinde bu adla anılmış ve Osmanlı döneminde sokağın resmî adı olarak kullanılmıştır.[^1]  6 Nisan 1946 tarihinden itibaren caddeye Maršala Tita adı verilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/12/27/bkpqf4xgp55BhCT2kGvCCAogIk6h9eU9.jpg) *Sönmeyen Ateş Anıtı (Flickr)* ### **Mimari Yapı ve Tasarım Süreci** Anıtın bulunduğu bina, aslen 19. yüzyılın sonlarında ünlü mimar Karl Paržik tarafından otel olarak tasarlanmış bir yapıdır.[^2]  Balkonundaki profilli sütunları ve kemerli yapısıyla sokağa hakim bir konumda bulunan bu bina, daha sonra Prof. Juraj Najthart tarafından tasarlanan anıt projesiyle bütünleştirilmiştir. Najthart, Bosanski Šamac - Saraybosna demiryolunun açılışına yetiştirilecek bu anıt için binanın ön girişini bir niş ile kapatarak terasın altında bir alan yaratmıştır. Bu tasarım sayesinde Karl Paržik'in tarihi binası korunmuş, üzerine eklenen üç renkli metin ve alevle birlikte yapı kültürel etkinliklerin ve toplumsal hafızanın odak noktası haline gelmiştir.[^3]  #### **Karl Paržik Binası ve Mimari Özellikleri** Yapı, 1985 yılında ünlü mimar Karl Paržik’in imzasını taşımaktadır. Binanın mimari düzenlemesinde, kemerlerle birbirine bağlanan profilli sütunlara sahip balkon öne çıkmakta ve bu balkon caddeye hâkim bir konumda bulunmaktadır. Yapının güney, batı ve kuzey cephelerinde üç ayrı girişi yer almaktadır.[^4]  #### **Anıtın Tasarımı ve Juraj Najthart** Bosanski Šamac – Saraybosna demiryolunun açılışı vesilesiyle Saraybosna’nın kurtarıcılarına adanacak bir anıt tasarlanması gündeme gelmiş ve bu görev, Zagreb doğumlu, Saraybosna’nın tanınmış mimarlarından Prof. Juraj Najthart’a verilmiştir. Najthart, anıt için mevcut kentsel dokuyla bütünleşen bir çözüm geliştirmiştir. Bu tasarım yaklaşımı hem anıtın sembolik anlamını güçlendirmiş hem de çevresindeki mimari yapının korunmasını sağlamıştır. Najthart’ın tasarımında, Karl Paržik binasının ön girişi terasın altına alınarak bir nişle kapatılmış ve bu nişin içerisine üç farklı renkte yazılmış bir metin yerleştirilmiştir.[^5]   Nişin merkezinde yer alan alev, şehit düşen savaşçılara saygı duruşu niteliği taşırken aynı zamanda Yugoslavya’nın armasını simgeleyen bir unsur olarak kurgulanmıştır.[^6]  Ayrıca anıtın yer aldığı teras, zaman içerisinde konuşmalara, kültürel etkinliklere ve çeşitli gösterilere ev sahipliği yapan bir kamusal mekân olarak işlev görmüştür. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=nGhrQyNu_jo) *Sönmeyen Ateş Anıtı (iCityClips)* ### **Savaş Dönemi ve Alevin Sönmesi** Anıtın açılışından itibaren süreklilik arz eden alevi, 1990’lı yılların başında kenti çevreleyen askeri kuşatma ile birlikte tarihinin en uzun süreli kesintisine uğramıştır.[^7] Savaş sonrası dönemde anıtın alevi yeniden yakılmış olsa da kuşatma sırasında sönük kaldığı yıllar anıtın tarihsel anlatısına yeni bir katman eklemiştir. Günümüzde Bosna-Hersek’in bir **savaş turizmi (war tourism)** destinasyonu olarak yeniden tanımlanmasında "Sönmeyen Ateş" önemli bir rol oynar.[^8]  Turistler ve araştırmacılar için bu nokta; bir yandan kentin Osmanlı ve Avusturya-Macaristan döneminden gelen zengin mimari bütünlüğünü (Paržik ve Najthart etkisi), diğer yandan ise kuşatma döneminin yoksunluklarını ve halkın bu yoksunluğa karşı gösterdiği manevi direnci temsil eder. ### **Sembolizm ve Toplumsal Anlam** Sönmeyen Ateş, II. Dünya Savaşı'nda Saraybosna'yı savunan ve bu uğurda şehit düşen savaşçılara bir saygı duruşu niteliği taşır. Anıttaki alev, aynı zamanda Yugoslavya'nın birliğini ve armasını simgelemektedir. Yerel halk tarafından kısa sürede benimsenen anıt, gençler için popüler bir buluşma mekanı haline gelmiştir. Metal dairenin yanma sebebiyle zamanla kararması, Saraybosna halkının espri anlayışıyla birleşerek anıta halk arasında "Yanan Lastik" (Guma koja gori) adının verilmesine yol açmıştır.[^9] ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Saraybosna kuşatmasının kurbanları anıldı." Anadolu Ajansı. Erişim 27 Aralık 2025. https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/saraybosna-kusatmasinin-kurbanlari-anildi 2. Bilginoğlu, Elif. "Bir Karanlık Turizm Türü Olarak Savaş Turizmi ve Bosna-Hersek’in Bir Savaş Turizmi Destinasyonu Olarak Yeniden Tanımlanması." SEFAD, 2024; (52): 203-234. Erişim 27 Aralık 2025. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3797310 3. Grad Sarajevo. “Vječna vatra.” Sarajevo.ba. Erişim 27 Aralık 2025. https://www.sarajevo.ba/bs/article/5789/vjecna-vatra 4. Muhedinović, Ajdin. "Amra Čusto, Uloga spomenika u Sarajevu u izgradnji kolektivnog sjećanja na period 1941. – 1945. i 1992. – 1995.: komparativna analiza Institut za historiju." Kantonalni zavod za zaštitu kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa, Sarajevo, sayfa: 212- 218. Erişim 27 Aralık 2025. https://hrcak.srce.hr/file/321364#page=1.00 5. Vine, Peter. "Vječna Vatra." Flickr. Erişim 27 Aralık 2025. https://www.flickr.com/photos/prestwick/2897978773/ 6. dosRemedios, Steven. "Vjecna vatra War Memorial." Flickr. Erişim 27 Aralık 2025. https://www.flickr.com/photos/sdosremedios/51547513333/ 7. iCityClips. "Sarajevo Clips - 4K (Vječna vatra), Sarajevo, Bosnia and Herzegovina." Youtube Video. Yayınlanma Tarihi: 8 Kasım 2022. Erişim 27 Aralık 2025. https://www.youtube.com/watch?v=nGhrQyNu\_jo 8. ÇAĞ, Galip. "“Balkanlar’a Nasıl Bakmalıyız?” Sorusuna Dair Bir Analiz - II Tarihsel Bütünlüğün İhmali Sorunu." TASAM. Erişim 27 Aralık 2025. https://tasam.org/tr-TR/Icerik/56680/balkanlara\_nasil\_bakmaliyiz\_sorusuna\_dair\_bir\_analiz\_-\_ii\_tarihsel\_butunlugun\_ihmali\_sorunu ## Citations [^1]: “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, https://www.sarajevo.ba/bs/article/5789/vjecna-vatra [^2]: “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, [^3]: “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, [^4]: “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, [^5]: Bu metin günümüze kadar ulaşmıştır. “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, [^6]: “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, [^7]: “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, [^8]: Bilginoğlu, Elif, "Bir Karanlık Turizm Türü Olarak Savaş Turizmi ve Bosna-Hersek’in Bir Savaş Turizmi Destinasyonu Olarak Yeniden Tanımlanması," SEFAD, 2024; (52): 203-234, sayfa 223, erişim 27 Aralık 2025, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3797310 [^9]: “Vječna vatra.” Sarajevo.ba, erişim 27 Aralık 2025, ## Related Articles - [Jantar Mantar Gözlemevi](//detay/jantar-mantar-gozlemevi-cb4c5/llms.txt) - [Kutub Minar ](//detay/kutub-minar-8b099/llms.txt) - [İnat Evi (İnat Kuça)](//detay/inat-evi-inat-kuca-4b76d/llms.txt)