--- title: Sokotra Adası slug: sokotra-adasi-66330 url: /detay/sokotra-adasi-66330 type: article language: Türkçe entity: primary: Sokotra Adası type: article categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - Yemen Jeopolitiği - Ejder Kanı Ağacı - Sokotra Adası - endemik türler - UNESCO Dünya Mirası author: Emirhan Polat created_at: 2026-03-25T22:18:30.786442+03:00 updated_at: 2026-04-02T03:57:51.386433+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/03/25/MhmLuq3oFzf7sxm9FQhaAUJGidFSnwCw.jpg --- # Sokotra Adası ## KURE Information Cards ![Görsel1.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/03/26/ffiECyX7HEpNG0grIUL7jyDp4fZ6wiGe.jpg) *Sokotra Adası* | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | Yaklaşık 3.650 - 3.796 km². | | Resmi Adı(ları) | Sokotra Takımadaları (Yemen Cumhuriyeti'ne bağlı). | | Unvan(lar) | Hint Okyanusu’nun Galapagos’u. | | Konum | Aden Körfezi ile Arap Denizi kesişimi,Yemen’in 380 km güneyi.,Somali’nin 240 km doğusu | | Mevcut Yönetim | BAE destekli Güney Geçiş Konseyi (Haziran 2020'den itibaren fiilî kontrol). | | Stratejik Önem | Bab'ül Mendeb, Hürmüz Boğazı ve Süveyş Kanalı rotaları üzerinde kontrol kapasitesi. | | Endemizm Oranı (Bitki) | %37 (825 bitki türünden 308'i endemik). | | Önemli Kuşlar | Sokotra sığırcığı, Sokotra kiraz kuşu ve Mısır akbabası (yerel adıyla 'baladiya'). | | Buhur Üretimi | Dünyadaki 25 buhur türünden 9'una ev sahipliği yapar. | | İkonik Bitki | Sokotra Çöl Gülü (Adenium obesum sokotranum) - Şişe şeklinde su depolayan gövde. | | Sembol Ağaç | Ejder Kanı Ağacı (Dracaena cinnabari) - Kırmızı tıbbi reçinesiyle ünlü. | | Deniz Biyoçeşitliliği | 253 tür mercan, 730 tür kıyı balığı, 300 tür kabuklu canlı. | | Endemizm Oranı (Kara Salyangozu) | %95. | | Endemizm Oranı (Sürüngen) | %90. | | İklim Tipi | Tropik ve yarı çöl; yıllık ortalama sıcaklık 25°C - 30°C. | | En Yüksek Nokta | Skand Tepesi (1.520 - 1.525 metre). | | Topografya | Kıyı ovaları, kireçtaşı yaylaları (300-700 m) ve granit Hagghier (Hacer) Dağları. | | Jeolojik Köken | Kıtasal (Gondwana süper kıtasından yaklaşık 6 milyon yıl önce ayrılmıştır). | | Yerel Dil | Sokotri (Kadim bir dil, sadece bu adaya özgü). | | Nüfus(Metin) | Yaklaşık 175.000 (Kabile yapısı: Mahra ve Himyara). | | UNESCO Statüsü | Dünya Miras Listesi (Kabul: 2008). | ## Article Content **Sokotra Adası**, Hint Okyanusu’nun kuzeybatısında, [Aden Körfezi](/tr/detay/aden-2/llms.txt) ile [Arap Denizi](/tr/detay/arabistan/llms.txt)’nin kesişme noktasında yer alan ve dört ada ile iki kaya adacığından oluşan [Sokotra](/tr/detay/sokotra-2/llms.txt) Takımadaları'nın en büyüğüdür. [Yemen](/tr/detay/yemen-2/llms.txt) ana karasının güneyinde, [Afrika Boynuzu](/tr/detay/afrika-2/llms.txt)’nun ise doğusunda stratejik bir konumda yer alan ada, milyonlarca yıllık izolasyonu sayesinde yeryüzünün en özgün ve bozulmamış ekosistemlerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. Sahip olduğu yüksek orandaki endemik tür çeşitliliği nedeniyle [UNESCO](/tr/detay/birlesmis-milletler-egitim-bilim-ve-kultur-orgut-2/llms.txt) tarafından 2008 yılında Dünya Miras Listesi’ne dahil edilen bölge, bilim dünyasında "Hint Okyanusu’nun Galapagos’u" olarak nitelendirilmektedir.[^1] Tarihsel süreçte deniz yollarının kontrol noktası olması ve nadir bulunan doğal kaynaklarıyla bilinen ada, günümüzde bölgesel ve küresel güç odaklarının jeopolitik ilgi odağı haline gelmiştir.[^2] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/03/26/OXlntShFhZh1relHGsoy4hinUrVTyUY3.jpg) *Sokotra Adası (Anadolu Ajansı)* ### Coğrafi Yapı ve Jeolojik Köken [Sokotra Adası](/tr/detay/sokotra-adasi-19068/llms.txt), yaklaşık 132 kilometre uzunluğa ve 49 kilometre genişliğe sahip olup, toplam yüz ölçümü farklı akademik kaynaklarda 3.650 ile 3.796 kilometrekare arasında belirtilmektedir.[^3] Somali’deki Guardafui Burnu’nun 240 kilometre doğusunda, Yemen’in Mahra bölgesinin ise 380 kilometre güneyinde yer alan ada, coğrafi olarak oldukça izole bir konumdadır.[^4] Jeolojik açıdan volkanik bir geçmişe sahip olmayan Sokotra, yaklaşık 6 milyon yıl önce kadim güney süper kıtası Gondwana’dan tektonik hareketler sonucu koparak ayrılmış bir kıtasal kara parçasıdır. Adanın topografik yapısı belirgin üç bölgeden oluşur. Kıyı ovaları, adanın çevresini saran ve yer yer genişleyen dar düzlüklerden meydana gelir. Kireçtaşı yaylaları ise adanın büyük bölümünü kaplayan, 300 ile 700 metre yüksekliğe ulaşan, karstik yapısı nedeniyle çok sayıda mağara, grotto ve derin kanyonu barındıran platolardır.[^5] Adanın iç kesimlerinde yükselen ve en yüksek noktası Skand tepesinde 1.520 metreyi aşan granit yapılı Hagghier (Hacer) Dağları, adanın su kaynaklarını besleyen ve mikroklimal çeşitliliği sağlayan temel unsurdur.[^6] ### İklim ve Mevsimsel Dinamikler Adada genel olarak tropik ve yarı çöl iklimi hakimdir. Yıllık ortalama sıcaklık 25°C’nin üzerinde seyrederken, sahil kesimlerinde bu değer 38°C’ye kadar çıkmaktadır.[^7] Adadaki yaşam ritmini belirleyen en önemli etken mevsimsel muson rüzgarlarıdır: - **Güneybatı Musonları (Haziran-Eylül):** Bu dönemde ada, hızı saatte 100 kilometreyi aşan şiddetli rüzgarların ve yüksek dalgaların etkisi altına girer. Deniz ulaşımı tamamen durur ve balıkçılık imkansız hale gelir; kıyı sakinlerinin bir kısmı fırtınadan korunmak ve hurma hasadı yapmak için geçici olarak dağlık bölgelere göç eder. - **Kuzeydoğu Musonları:** Daha sakin hava koşullarının görüldüğü ve hafif yağışların tarımsal üretimi canlandırdığı dönemdir. Dağlık bölgeler, sis ve nemi hapsederek kıyı ovalarına oranla daha fazla su tutma kapasitesine sahiptir. ### Biyoçeşitlilik ve Ekolojik Miras Sokotra, küresel biyolojik çeşitliliğin korunması açısından yeryüzündeki en kritik beş ada ekosisteminden biri kabul edilmektedir.[^8] Adadaki izolasyon, türlerin dünyadan bağımsız bir şekilde evrimleşmesine yol açmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/03/25/FB40ID8qAdlhXZ8rrOad6CNwLWbyYSN8.jpg) *Ejder Kanı Ağacı (Pexels)* #### Flora (Bitki Örtüsü) Adada kaydedilen yaklaşık 825 bitki türünün %37’si (308 tür) [endemiktir](/tr/detay/endemizm-24bac/llms.txt).[^9] - **Ejder Kanı Ağacı (Dracaena cinnabari):** Yerel halk tarafından *Damm Al-Akhwayn* (İki Kardeşin Kanı) olarak adlandırılır. Şemsiye şeklindeki yapısıyla nemi hapsetmek üzere evrimleşmiştir. Antik çağlardan beri tıbbi tedavilerde, kozmetikte ve yaraları iyileştirmek için kullanılan kırmızı reçinesiyle ünlüdür.[^10] - **Sokotra Çöl Gülü (Adenium obesum sokotranum):** "Şişe ağacı" olarak da bilinen bu bitki, gövdesinde su depolayarak kurak bölgelerde hayatta kalır; gövde çapı 2,5 metreye kadar ulaşabilir.[^11] - **Buhur Ağaçları:** Dünyadaki 25 buhur türünden 9'u yalnızca bu adada yetişmektedir.[^12] #### Fauna (Hayvan Varlığı) Sürüngen türlerinin %90’ı, kara salyangozlarının ise %95’i sadece Sokotra’ya özgüdür. 192 kuş türüne ev sahipliği yapan adada Sokotra sığırcığı (*Onychognathus frater*), Sokotra kiraz kuşu (*Emberiza socotrana*) ve nesli tehlike altında olan Mısır akbabası (*Neophron percnopterus*) gibi kritik türler bulunur. Deniz yaşamı ise 253 tür resif oluşturan mercan ve 730 tür kıyı balığı ile zengindir.[^13] [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=nbb8iWZwYRM) *Sokotra Adası (NTV)* ### Tarihçe ve Etimoloji Sokotra isminin kökenine dair çeşitli teoriler mevcuttur. Bir görüşe göre isim, Sanskritçe "mutluluk adası" anlamına gelen *dvipa sukhadhara* ifadesinden türetilmiştir[^14]. Diğer bir görüş ise Arapça "pazar" (*souk*) ve damlayan buhur reçinesini simgeleyen "damla" (*qotra*) kelimelerinin birleşimine dayanmaktadır[^15]. Antik Yunan kaynaklarında Dioskuri’ye atıfla *Dioscorida* olarak anılmıştır. Ada, tarih boyunca stratejik konumu nedeniyle pek çok gücün hakimiyetine girmiştir. 1507'de Portekizliler tarafından işgal edilen ada, 1511'de terk edilmiş; 1839'da ise İngiliz himayesine girerek Aden'in fethi için bir üs olarak kullanılmıştır[^16]. Modern dönemde 1967'de Güney Yemen'in bağımsızlığıyla Yemen topraklarına katılan ada, Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği tarafından askeri amaçlarla kullanılmıştır.[^17] ### Sosyo-Kültürel Yapı ve Dil Adanın yaklaşık 50.000 ile 175.000 arasında tahmin edilen nüfusu, köklü kabile geleneklerine dayanır.[^18] Halkın bir kısmı yaşlarını veya tam doğum tarihlerini bilmemekte, geleneksel taş kulübelerde yaşamını sürdürmektedir. En önemli kültürel unsur, sadece bu adada konuşulan ve tehlike altında olan **Sokotri** dilidir. Modern Arapçadan farklı bir yapıya sahip olan bu dil, genç nesiller arasında Arapçanın yaygınlaşmasıyla unutulma riski altındadır.[^19] ### Jeopolitik Önem ve Mevcut Çatışmalar Sokotra, Babu'l Mendeb Boğazı ve [Hürmüz Boğazı](/tr/detay/hurmuz-bogazi-8ea25/llms.txt) gibi küresel deniz ticaretinin ana güzergahlarına hakim konumu nedeniyle "Hint Okyanusu’nun Kıbrıs’ı" olarak nitelendirilmektedir.[^20] Bu durum, adayı bölgesel ve küresel güçlerin nüfuz mücadelesinin odağına yerleştirmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/03/26/n3wywpcxquIN9k9ffj5cCENcI8lnGNlZ.jpg) *BAE, Sokotra Adası'na Müdahalesi (Anadolu Ajansı)* #### Bölgesel Aktörler ve Müdahaleler 2015 yılında başlayan Yemen İç Savaşı ile birlikte Birleşik [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) Emirlikleri (BAE), adada askeri varlık oluşturmaya başlamıştır. 2018 yılında BAE'nin adaya tanklar ve ağır mühimmat çıkarması Yemen meşru hükümeti tarafından "işgal" olarak nitelendirilmiştir.[^21] Haziran 2020'de BAE destekli Güney Geçiş Konseyi (GGK) güçleri, adanın merkezi Hadibu'yu ele geçirerek yönetimi devralmış ve "öz yönetim" ilan etmiştir. [Suudi Arabistan](/tr/detay/suudi-arabistan/llms.txt) ise adada gıda güvenliğini sağlamak amacıyla bir "insani hava köprüsü" kurmuştur. #### Uluslararası İlgi [ABD](/tr/detay/abdnin-yemene-yonelik-saldirilari-mart-2025-842ff/llms.txt)’nin bölgedeki stratejileri ve Rusya’nın deniz korsanlığına karşı varlık gösterme isteği, adanın stratejik önemini artırmaktadır. Adada kurulu sinyal istihbarat (SIGINT) sistemleri, bölgenin askeri olduğu kadar istihbari bir merkeze dönüştüğünü göstermektedir.[^22] [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=IKlIrM3nbrs) *Sokotra Adası (Bilim Peşinde)* ### Ekonomi ve Turizm Pazarlaması Temel geçim kaynakları geleneksel balıkçılık, hayvancılık (özellikle keçiler) ve doğal reçine ticaretidir. 1999 yılında inşa edilen ticari havaalanı ile ada dış dünyaya açılmıştır.[^23] Sokotra, eko-turizm potansiyeline rağmen, 2022 yılı verilerine göre etkin bir pazarlama stratejisinin bulunmaması nedeniyle küresel pazarda yeterince temsil edilememektedir.[^24] Adada 52.000 yatak kapasitesi bulunsa da bunların sadece 12.000'i uluslararası standartlara uygundur.[^25] ### Çevresel Tehditler ve Koruma Adanın hassas ekosistemi; plansız gelişim, nadir bitki fidelerini yiyen keçi popülasyonu ve yasa dışı tür ticareti nedeniyle tehdit altındadır. 2015 yılındaki kasırgalar ve 2023 başlarında "Gulf Dove" tankerinden sızan petrol, kıyı şeridini kirletmiştir.[^26] UNESCO, petrol kirliliğine karşı yerel müdahale kapasitesini artırmak amacıyla eğitim programları yürütmektedir.[^27] ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “BAE Gözünü Yemen'in Doğa Harikası Stratejik Adasına Çevirdi.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bae-gozunu-yemenin-doga-harikasi-stratejik-adasina-cevirdi/1512611 2. Anadolu Ajansı. “BAE'nin Sokotra İşgalinin Arka Planı.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/analiz-haber/baenin-sokotra-isgalinin-arka-plani/1146414 3. Anadolu Ajansı. “BAE'nin Sokotra'da askeri kamp inşa etmeye başladığı iddiası tepkilere yol açtı.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/baenin-sokotrada-askeri-kamp-insa-etmeye-basladigi-iddiasi-tepkilere-yol-acti/1966107 4. Anadolu Ajansı. “Suudi Arabistan, Yemen'in Sokotra Adası'na İnsani Yardım Ulaştırmak İçin ‘Hava Köprüsü’ Kurdu.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suudi-arabistan-yemenin-sokotra-adasina-insani-yardim-ulastirmak-icin-hava-koprusu-kurdu/3806273 5. Anadolu Ajansı. “Yemen'in Stratejik Sokotra Adası'nda BAE'nin Askeri Emelleri Tartışılıyor.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/yemenin-stratejik-sokotra-adasinda-baenin-askeri-emelleri-tartisiliyor-/1963825 6. BBC. “In pictures: Flora and fauna of Socotra.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.bbc.com/news/in-pictures-44846904https://www.bbc.com/news/in-pictures-44846904 7. BBC. “Stepping back in time in Socotra.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.bbc.com/travel/article/20130430-stepping-back-in-time-in-socotra 8. Bilim Peşinde. "Sokotra Adası: Ejderha Ağaçları ve Eşsiz Canlı Türleri | Belgesel." YouTube video, 19:03. 18 Temmuz 2025. Erişim 25 Mart 2026. https://youtu.be/IKlIrM3nbrs?si=RMPprNZd4Wrq0cU9 9. Koç, Engin ve Taha Yahya Hussein Al Aqari. “BAE ve İran'ın Yemen'deki Jeopolitik Çıkarları: Vekalet Savaşları Üzerinden Güç Dengesi Arayışları ve Sokotra Adası Sorunu.” Fiscaoeconomia 9, no. 3 (2025): 1619-1634. Erişim 25 Mart 2026 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4406028 10. NTV. ""Tuhaf Şeyler Adası" (Bu adanın dünyada eşi benzeri yok)." YouTube video, 3:54. 29 Haziran 2020.Erişim 25 Mart 2026.https://youtu.be/nbb8iWZwYRM?si=nAXedEmXIu0G1ERf 11. Rageh, Ameen Thabet Abdullah Sallem. “Sokotra Adası'nın Turizm Pazarlaması Açısından Değerlendirilmesi.” Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, 2022. Erişim 25 Mart 2026. https://acikerisim.anadolu.edu.tr/server/api/core/bitstreams/bbdf5862-1d10-49fa-8c2e-1ed2d66b2d73/content 12. TRT Haber. “Yemen'de Krizin Yeni Adresi: Sokotra Adası.” Erişim 25 Mart 2026. https://www.trthaber.com/haber/dunya/yemende-krizin-yeni-adresi-sokotra-adasi-494794.html 13. UNESCO World Heritage Convention News. “Strengthening Local Capacities to Respond to Oil Spills in Socotra Archipelago, Yemen.” Erişim 25 Mart 2026. https://whc.unesco.org/en/news/2649/https://whc.unesco.org/en/news/2649/ 14. UNESCO World Heritage Convention. “Socotra Archipelago.” Erişim 25 Mart 2026. https://whc.unesco.org/en/list/1263/ ## Citations [^1]: UNESCO World Heritage Convention. "Socotra Archipelago." Erişim 25 Mart 2026. https://whc.unesco.org/en/list/1263/ [^2]: Anadolu Ajansı. "Yemen'in Stratejik Sokotra Adası'nda BAE'nin Askeri Emelleri Tartışılıyor." 05 Eylül 2020. Erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/yemenin-stratejik-sokotra-adasinda-baenin-askeri-emelleri-tartisiliyor-/1963825 [^3]: TRT Haber. “Yemen'de Krizin Yeni Adresi: Sokotra Adası.” 22 Haziran 2020. Erişim 25 Mart 2026. https://www.trthaber.com/haber/dunya/yemende-krizin-yeni-adresi-sokotra-adasi-494794.html [^4]: Anadolu Ajansı, "BAE Gözünü Yemen'in Doğa Harikası Stratejik Adasına Çevirdi," 22 Haziran 2019, Erişim 25 Mart 2026, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bae-gozunu-yemenin-doga-harikasi-stratejik-adasina-cevirdi/1512611 [^5]: Ameen Thabet Abdullah Sallem Rageh, “Sokotra Adası'nın Turizm Pazarlaması Açısından Değerlendirilmesi,” Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, 2022, s. 111-112, erişim 25 Mart 2026. Erişim 25 Mart 2026. https://acikerisim.anadolu.edu.tr/server/api/core/bitstreams/bbdf5862-1d10-49fa-8c2e-1ed2d66b2d73/content [^6]: BBC, “Stepping back in time in Socotra,” 10 Mayıs 2013, erişim 25 Mart 2026, https://www.bbc.com/travel/article/20130430-stepping-back-in-time-in-socotra [^7]: TRT Haber, “Yemen'de Krizin Yeni Adresi: Sokotra Adası,” 22 Haziran 2020. Erişim 25 Mart 2026, https://www.trthaber.com/haber/dunya/yemende-krizin-yeni-adresi-sokotra-adasi-494794.html [^8]: Anadolu Ajansı, “Yemen'in Stratejik Sokotra Adası'nda BAE'nin Askeri Emelleri Tartışılıyor,” 05 Eylül 2020, erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/yemenin-stratejik-sokotra-adasinda-baenin-askeri-emelleri-tartisiliyor-/1963825 [^9]: UNESCO World Heritage Convention, “Socotra Archipelago.” Erişim 25 Mart 2026, https://whc.unesco.org/en/list/1263/ [^10]: BBC, “In pictures: Flora and fauna of Socotra,” 19 Temmuz 2018, erişim 25 Mart 2026, https://www.bbc.com/news/in-pictures-44846904 [^11]: BBC, “In pictures: Flora and fauna of Socotra,” 19 Temmuz 2018, erişim 25 Mart 2026, https://www.bbc.com/news/in-pictures-44846904 [^12]: TRT Haber, “Yemen'de Krizin Yeni Adresi: Sokotra Adası,” 22 Haziran 2020. Erişim 25 Mart 2026. https://www.trthaber.com/haber/dunya/yemende-krizin-yeni-adresi-sokotra-adasi-494794.html [^13]: UNESCO World Heritage Convention, “Socotra Archipelago.” Erişim 25 Mart 2026, https://whc.unesco.org/en/list/1263/ [^14]: TRT Haber, “Yemen'de Krizin Yeni Adresi: Sokotra Adası,” 22 Haziran 2020. erişim 25 Mart 2026, https://www.trthaber.com/haber/dunya/yemende-krizin-yeni-adresi-sokotra-adasi-494794.html [^15]: Anadolu Ajansı, “BAE'nin Sokotra İşgalinin Arka Planı,” 15 Mayıs 2018. Erişim 25 Mart 2026, https://www.aa.com.tr/tr/analiz-haber/baenin-sokotra-isgalinin-arka-plani/1146414 [^16]: TRT Haber, “Yemen'de Krizin Yeni Adresi: Sokotra Adası,” 22 Haziran 2020. Erişim 25 Mart 2026, https://www.trthaber.com/haber/dunya/yemende-krizin-yeni-adresi-sokotra-adasi-494794.html [^17]: Anadolu Ajansı, “BAE'nin Sokotra İşgalinin Arka Planı,” 15 Mayıs 2018. Erişim 25 Mart 2026. https://www.aa.com.tr/tr/analiz-haber/baenin-sokotra-isgalinin-arka-plani/1146414 [^18]: TRT Haber, “Yemen'de Krizin Yeni Adresi: Sokotra Adası,” 22 Haziran 2020. Erişim 25 Mart 2026, https://www.trthaber.com/haber/dunya/yemende-krizin-yeni-adresi-sokotra-adasi-494794.html [^19]: BBC, “Stepping back in time in Socotra,” 10 Mayıs 2013. Erişim 25 Mart 2026, https://www.bbc.com/travel/article/20130430-stepping-back-in-time-in-socotra [^20]: Anadolu Ajansı, “BAE'nin Sokotra İşgalinin Arka Planı,” 15 Mayıs 2018. Erişim 25 Mart 2026, https://www.aa.com.tr/tr/analiz-haber/baenin-sokotra-isgalinin-arka-plani/1146414 [^21]: Anadolu Ajansı, “BAE Gözünü Yemen'in Doğa Harikası Stratejik Adasına Çevirdi,” 22 Haziran 2019. Erişim 25 Mart 2026, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bae-gozunu-yemenin-doga-harikasi-stratejik-adasina-cevirdi/1512611 [^22]: Engin Koç ve Taha Yahya Hussein Al Aqari, “BAE ve İran'ın Yemen'deki Jeopolitik Çıkarları,” s. 1628. Erişim 25 Mart 2026, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4406028 [^23]: BBC, “Stepping back in time in Socotra,” 10 Mayıs 2013. Erişim 25 Mart 2026, https://www.bbc.com/travel/article/20130430-stepping-back-in-time-in-socotra [^24]: Ameen Thabet Abdullah Sallem Rageh, “Sokotra Adası'nın Turizm Pazarlaması Açısından Değerlendirilmesi,” s. 129. Erişim 25 Mart 2026, https://acikerisim.anadolu.edu.tr/server/api/core/bitstreams/bbdf5862-1d10-49fa-8c2e-1ed2d66b2d73/content [^25]: Ameen Thabet Abdullah Sallem Rageh, “Sokotra Adası'nın Turizm Pazarlaması Açısından Değerlendirilmesi,” s. 87. Erişim 25 Mart 2026, https://acikerisim.anadolu.edu.tr/server/api/core/bitstreams/bbdf5862-1d10-49fa-8c2e-1ed2d66b2d73/content [^26]: Engin Koç ve Taha Yahya Hussein Al Aqari, “BAE ve İran'ın Yemen'deki Jeopolitik Çıkarları,” s. 1627. Erişim 25 Mart 2026,https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4406028 [^27]: UNESCO World Heritage Convention News, “Strengthening Local Capacities to Respond to Oil Spills in Socotra Archipelago, Yemen,” 18 Ocak 2024, erişim 25 Mart 2026, https://whc.unesco.org/en/news/2649/