--- title: Şırdan Dolması slug: sirdan-dolmasi-6bece url: /detay/sirdan-dolmasi-6bece type: article language: Türkçe entity: primary: Şırdan Dolması type: article disambiguation: Şırdan Dolması: Adana'nın meşhur sokak lezzeti. Özel iç harçla doldurulmuş, enfes bir sakatat yemeği. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Sokak lezzetleri - Şırdan - Adana author: Caner Sefa Koçyiğit created_at: 2025-04-19T11:53:34.392155+03:00 updated_at: 2025-07-22T11:39:50.793346+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/19/Od3Ld33sNFHOZaZ2lR1MlqoNDatWxPRd.png --- # Şırdan Dolması ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Şırdan ![Şırdan yemegi.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/19/OiIO2QAT8xwe8YVSmb3Jd0PANGAYZ4dU.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Tescil Numarası(Metin) | 1217 (Adana Şırdanı - TÜRKPATENT | | Servis Sıcaklığı | ~70°C+ | | Kalori (Tahmini) | ~400 - 600+ kcal / adet | | Haşlama Süresi | ~1.5 - 2.5 saat | | Mide No | 4 (Kullanılan bölüm: Abomasum) | ## Article Content Şırdan dolması, koyun veya keçinin dördüncü [mide](/tr/detay/mide-3/llms.txt) bölümü olan şırdanın (abomasum) temizlenip özel bir iç harçla doldurulması ve haşlanmasıyla hazırlanan geleneksel bir yemektir. Geviş getiren hayvanların sindirim sisteminde ince bağırsaktan hemen önce [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan şırdan, sindirim enzimlerinin salgılandığı bölgedir. [Adana](/tr/detay/adana-2/llms.txt) ve çevresindeki Çukurova bölgesiyle özdeşleşen şırdan dolması, kendine özgü görünümü ve lezzetiyle [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) sakatat mutfağının dikkat çeken örneklerinden biridir. Bu yemek, yalnızca bir [lezzet](/tr/detay/lezzet/llms.txt) unsuru olmanın ötesinde, bölgenin sokak kültürü, gece hayatı ve [mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt) mirasının da bir parçasıdır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/sirdan-dolmasi-6bece-thumbs_b_c_e2e1ba959e05940afec5772994e4d137.jpg) *Adana'da Gece Bir Şırdan Tezgahı (AA)* ### **Tarihsel ve Kültürel Bağlam** Türk mutfak kültürü, [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) olarak hayvanın her parçasını değerlendirmeye dayalı bir anlayışa sahiptir. Özellikle [göçebe](/tr/detay/gocebe/llms.txt) ve tarım toplumlarında kaynakların verimli kullanılması esası, sakatat yemeklerinin gelişimine zemin hazırlamıştır. İşkembe çorbası, kokoreç, kelle paça ve şırdan dolması [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) yemekler, bu zengin sakatat mutfağının [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) unsurlarını oluşturur. Bu yemekler, hem yüksek besleyici değerleri hem de [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) lezzetleriyle [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) mutfağında köklü bir yere sahiptir. Şırdan dolması da, özellikle Adana şehri ve çevresiyle güçlü bir kültürel [bağ](/tr/detay/bag-5/llms.txt) kurmuştur. Adana'nın kendine özgü sokak lezzetleri arasında yer alan şırdan, belki de en fazla "Adanalılık" kimliğiyle özdeşleşen yiyeceklerden biridir. Bölgenin köklü hayvancılık geçmişi ve zengin mutfak gelenekleri, şırdanın bu coğrafyada popülerleşmesinde belirleyici olmuştur. Şırdan, genellikle akşam yemeklerinden sonra, özellikle gece geç saatlerde tüketilen bir sokak yemeğidir. "Şırdancı" olarak bilinen seyyar satıcılar veya [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) dükkânlar, gecenin ilerleyen saatlerinde şırdan sunarak bu özgün lezzeti yaşatır. Şırdanın sıcak [servis](/tr/detay/servis/llms.txt) edilmesi, [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) bol miktarda kimyon ve isteğe bağlı olarak pul biber serpilerek tüketilmesi [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) bir tüketim biçimidir. Bu [gelenek](/tr/detay/gelenek-2/llms.txt), şırdanı yalnızca bir yemek olmaktan çıkarıp, belirli bir sosyal ritüelin ve gece kültürünün ayrılmaz bir parçası haline getirmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/19/1ScdUste7mCaIWxkldHdeY9VRHFWqTra.png) *Şırdan (Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur.)* ### **Gastronomik Tanımlama ve Hazırlanışı** Şırdan dolması, koyun veya keçinin dikkatlice temizlenen dördüncü mide bölümü (abomasum) içerisine pirinç, kıyma, [soğan](/tr/detay/sogan-3/llms.txt), salça, baharatlar ve taze otlardan oluşan bir iç harcın doldurulup haşlanmasıyla hazırlanan geleneksel bir yemektir. İç harcın bileşimi ve [baharat](/tr/detay/baharat-746932/llms.txt) oranları yöresel ve kişisel tercihlere göre değişiklik gösterebilir. **Ana Malzeme: Şırdan (Abomasum):**  Kullanılmadan önce çok dikkatli ve özenli bir şekilde defalarca yıkanarak temizlenmesi, yemeğin kalitesi ve hijyeni açısından kritik öneme sahiptir. Karakteristik torba benzeri bir şekli vardır. **İç Harcı** Geleneksel şırdan dolmasının iç harcı genellikle şunları içerir: #### **Hazırlama ve Pişirme Süreci** Temizlenmiş şırdanlar, hazırlanan çiğ iç harçla çok sıkı olmayacak şekilde doldurulur (pirinç piştikçe şişeceği için boşluk bırakılır). Açık kısmı genellikle iğne-iplik yardımıyla dikilir. Doldurulmuş şırdanlar, büyük bir tencereye dizilir, üzerini geçecek kadar sıcak [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) (bazen et suyu veya salçalı su) eklenir ve kısık ateşte, pirinçler ve şırdan tamamen yumuşayana kadar (genellikle 1.5-2 [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) veya daha fazla) pişirilir. Pişirme suyuna da lezzet vermesi için [tuz](/tr/detay/tuz-749993/llms.txt) ve bazen tane karabiber gibi baharatlar eklenebilir. ##### **Sunum ve Lezzet Profili** Pişen şırdanlar sıcak olarak servis edilir. Üzerine bolca kimyon serpmek adettendir. Tadı, iç harcın baharatlı ve pirinçli yapısıyla, piştiği suyun hafif aroması ve şırdanın kendine özgü dokusunun birleşimidir. [Doku](/tr/detay/doku-4/llms.txt) olarak, dış kısmı (mide duvarı) yumuşak, iç dolgusu ise tane tane kalmış ama iyi pişmiş pirinçten oluşur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/sirdan-dolmasi-6bece-05_2022%2F05_Temmuz%2F16%2F20220727_2_54501687_79375108.jpg) *Şırdan Yiyen Adanalılar (AA)* ### **Besin Değeri ve Sağlık Yönleri** Şırdan dolması, besin değeri açısından [karbonhidrat](/tr/detay/karbonhidrat-748194/llms.txt), [protein](/tr/detay/protein-748195/llms.txt) ve yağ içeriğiyle dikkat çeken bir yemektir. İç harcında kullanılan pirinç, önemli bir karbonhidrat kaynağı sağlar. Şırdanın kendisi ve doldurulurken eklenen et ve yağ miktarı, yemeğin protein ve yağ oranını belirler. Genel olarak sakatatlar, iyi bir protein kaynağı olmanın yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) demir ve B vitaminleri gibi çeşitli vitamin ve mineraller bakımından da zengindir; ancak kolesterol ve doymuş yağ oranları yüksek olabileceğinden dengeli tüketilmeleri önerilir. Şırdan dolması, içerdiği pirinç, yağ ve et nedeniyle oldukça doyurucu ve kalorisi yüksek bir yapıya sahiptir. Bununla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), özellikle sakatat yemeklerinde ve sokak satıcılığı kapsamında hijyen koşulları büyük [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşır; şırdanın çok iyi temizlenmesi ve yeterli sıcaklık ve sürede pişirilmesi, gıda güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. ## Academic Sources and References 1. Bozkurt, Eren. "Adana'da Akşam ve Gece Tüketilen Tescilli Lezzet: Şırdan." Anadolu Ajansı, July 27, 2022. Accessed April 16, 2025. https://www.aa.com.tr/tr/ayakustu-lezzetler/adanada-aksam-ve-gece-tuketilen-tescilli-lezzet-sirdan/2646676. 2. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Adana Şırdanı." Türk Patent ve Marka Kurumu. 15 Haziran 2022. Erişim tarihi 19 Nisan 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/1217. 3. Çetin, Zeynep. "Adana Mutfağının Göz Bebeği Şırdan Nedir, Nasıl Yapılır?" Yemek.com. 8 Ocak 2024. Erişim tarihi 19 Nisan 2025. https://yemek.com/sirdan-nedir/. ## Related Articles - [LEZZET](//detay/lezzet/llms.txt)