--- title: Sırbistan Öğrenci Protestoları slug: sirbistan-ogrenci-protestolari url: /detay/sirbistan-ogrenci-protestolari type: article language: Türkçe entity: primary: Sırbistan Öğrenci Protestoları type: article disambiguation: Sırbistan'da öğrenci protestoları: Novi Sad faciası sonrası hükümet karşıtı büyük gösteriler. categories: - name: Diğer Sosyal Bilimler slug: diger-sosyal-bilimler url: /kategori/diger-sosyal-bilimler tags: - Aleksandar Vučić - hükümet karşıtı - gündem - eylem - tren kazası - Protesto - gösteri - Hükûmet - Sırbistan - Novi Sad - Öğrenci protestoları - Belgrad - Yolsuzluk author: Edanur Karakoç created_at: 2025-03-15T10:12:06.009323+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:06:27.934894+03:00 --- # Sırbistan Öğrenci Protestoları ## Article Content Sırbistan Öğrenci Protestoları, Sırbistan'ın Novi Sad kentindeki tren istasyonunda meydana gelen çökme sonucu 15 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan ve [ülke](/tr/detay/ulke-2/llms.txt) genelinde kitlesel gösterilere dönüşen olaylardır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/15/Umt02klRKsogNUvSgSxmk7hOZUwKwqVG.jpg) *Sırbistan Öğrenci Protestoları, 15 Mart 2025 - Anadolu Ajansı* Protestolar, yolsuzluk, [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) ihmalleri ve hükümetin şeffaflık politikalarına yönelik eleştirilerin odağında gerçekleşmiştir. Özellikle öğrencilerin öncülük ettiği bu eylemler, geniş bir toplumsal desteğe ulaşarak büyük çaplı [hükümet](/tr/detay/hukumet-2/llms.txt) karşıtı gösterilere dönüşmüştür. ### **Arka Plan** 1 [Kasım](/tr/detay/kasim-748438/llms.txt) 2024'te Sırbistan’ın ikinci büyük kenti Novi Sad'daki tren istasyonunun beton sundurması çökmüş, olayda 15 kişi hayatını kaybetmiş ve çok sayıda kişi yaralanmıştır. Bu çökme, 2022 yılında tamamlanan yenileme projesinin ardından meydana geldiği için kamuoyunda geniş çaplı tartışmalara [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açmıştır. İnşaat sürecindeki ihmal ve yolsuzluk iddiaları gündeme gelmiş, hükümet yetkililerinin projeyle bağlantılı olduğu iddiaları kamuoyunda geniş [yankı](/tr/detay/yanki-2/llms.txt) uyandırmıştır​. Kazanın ardından öğrenci grupları ve [muhalefet](/tr/detay/muhalefet-2/llms.txt) partileri, olayın sorumlularının [hesap](/tr/detay/hesap-2/llms.txt) vermesi gerektiğini savunarak protesto çağrıları yapmıştır. Bu süreçte, hükümetin olayla ilgili yeterli açıklama yapmadığını iddia eden öğrenci ve akademisyenler, ülkenin çeşitli şehirlerinde gösterilere başlamıştır. ### **Protestoların Başlangıcı ve Yayılması** Kazanın hemen ardından Novi Sad'da başlayan protestolar, [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) sürede [Belgrad](/tr/detay/belgrad-2/llms.txt) ve diğer büyük şehirlere yayılmıştır. Öğrenciler ve sivil [toplum](/tr/detay/toplum-3/llms.txt) örgütleri, hükümetten şu taleplerde bulunmuştur: - Novi Sad’daki tren istasyonu faciasına ilişkin tüm belgelerin kamuoyuna açıklanması, - Kazada sorumluluğu bulunan yetkililerin yargılanması, - Önceki protestolarda gözaltına alınan öğrenci ve akademisyenlerin serbest bırakılması​ Öğrenci hareketi, ülkenin farklı kesimlerinden destek görmüş, özellikle akademisyenler, öğretmenler, çiftçiler ve işçiler de eylemlere katılmıştır. 11 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 2025'te, Sırbistan [Radyo](/tr/detay/radyo-3/llms.txt) ve Televizyonu (RTS) önünde gerçekleştirilen protestolarda öğrenciler, [devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) yayıncısının olayları tarafsız bir şekilde aktarması gerektiğini savunarak [bina](/tr/detay/bina-2/llms.txt) girişini kapatmış, bazı bölgelerde polisle [arbede](/tr/detay/arbede/llms.txt) yaşanmıştır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/15/G4fpgRjTabsWS6iS2CoyNnCUf8sIjxej.jpg) *Sırbistan Radyo ve Televizyonu (RTS) önünde gerçekleştirilen protestolar, 11 Mart 2025 - Anadolu Ajansı* ### **15 Mart 2025 Belgrad Gösterisi** 15 Mart 2025 tarihinde Belgrad’da gerçekleştirilen öğrenci protestosu, Sırbistan tarihindeki en büyük hükümet karşıtı gösterilerden biri olarak kaydedilmiştir. #### **Gösteri Öncesindeki Gelişmeler** Protestodan haftalar önce, ülkenin dört bir yanından öğrenciler Belgrad’a yürüyerek, bisikletle ve toplu taşıma araçlarıyla [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) etmeye başlamıştır. 14 Mart itibarıyla binlerce öğrenci başkente ulaşmış ve [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) merkezi, protestoya hazırlık amacıyla yoğun kalabalıklarla dolmuştur. Hükümet, protestoya katılımı sınırlamak amacıyla ülke genelindeki demiryolu ulaşımını durdurduğunu açıklamış, resmi gerekçe olarak [bomba](/tr/detay/bomba-5/llms.txt) ihbarı gösterilmiştir. Bu karar, protestocular tarafından gösterilere katılımı engelleme girişimi olarak değerlendirilmiştir. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, protestonun bir "[Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) destekli komplo" olduğunu iddia ederek, şiddet olaylarına karışanların cezalandırılacağını duyurmuştur. Vučić ayrıca, güvenlik güçlerinin kamu düzenini sağlamak için müdahaleye hazır olduğunu belirtmiştir.[ABD](/tr/detay/abd/llms.txt)’nin Belgrad Büyükelçiliği, gösterilerin [olası](/tr/detay/olasi/llms.txt) şiddet olaylarına dönüşebileceğine dair bir güvenlik uyarısı yayımlamış ve ABD vatandaşlarının protesto alanlarından uzak durmalarını tavsiye etmiştir. #### **Gösterinin Gerçekleşmesi** 15 Mart günü, öğleden sonra [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) 16.00’da (yerel saatle) parlamento binası önünde başlayan gösterilere, [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) kaynaklara göre 275.000 ila 325.000 kişi katılmıştır. Hükümet ise katılım sayısını 107.000 olarak açıklamıştır. Göstericiler, şehir merkezinde büyük yürüyüşler düzenleyerek taleplerini dile getirmiştir. Belgrad’ın farklı bölgelerinde toplanan kalabalıklar, Slavija Meydanı, Terazije Bulvarı ve Cumhuriyet Meydanı [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) merkezi noktalara doğru ilerlemiştir. Öğrenci grupları, protestoların barışçıl kalmasını sağlamak amacıyla yürüyüşlerin belirli güzergahlarda yapılmasını organize etmiş, polisle doğrudan çatışmadan kaçınılmasını istemiştir. Göstericiler, devlet televizyonu RTS’nin önünde toplanarak, kamu yayıncılığının tarafsız olması gerektiğini savunmuş ve binaya girişleri geçici olarak engellemiştir. Bazı çiftçiler ve işçiler de protestoculara destek vererek traktörleriyle [gösteri](/tr/detay/gosteri/llms.txt) alanına gelmiştir. Ayrıca, motosikletli gruplar protestoculara lojistik destek sağlamıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/17/xWRJouoZyGMTAlchhDr98JVH3M6N5a9h.jpeg) *Belgrad Gösterisi, 15 Mart 2025 - AP News* #### **Polis Müdahalesi ve Olaylar** Gösteri genel olarak barışçıl [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt) olsa da, bazı noktalarda polisle göstericiler arasında çatışmalar yaşanmıştır. Resmi açıklamalara göre, olaylarda 56 kişi yaralanmış, 22 kişi ise gözaltına alınmıştır. Bazı noktalarda göstericilerin [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) ve havai fişek atması [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) [polis](/tr/detay/polis-751323/llms.txt) göz yaşartıcı gaz kullanmış, güvenlik güçleri belirli bölgelerde barikatlar kurarak protestocuların ilerlemesini engellemiştir. Protestolar sırasında bazı insan hakları örgütleri, güvenlik güçlerinin göstericilere karşı yasaklanmış bir [akustik](/tr/detay/akustik-3/llms.txt) silah kullandığını öne sürmüştür. Bu iddialar üzerine Sırbistan hükümeti, askeri düzeyde bir ses silahı kullanılmadığını açıklamıştır.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/15/nVGjR7sNq9oEku8JsUXpVl7mYZmU2aFc.jpg) *Sırbistan'da 15 Mart tarihinde gerçekleştirilecek gösteri için başkent Belgrad'a gelen binlerce öğrenci, 15 Mart 2025 - Anadolu Ajansı* ### **Hükümet ve Uluslararası Tepkiler** ##### **Sırbistan Hükümetinin Açıklamaları** Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, protestolarla ilgili yaptığı açıklamalarda, hükümetinin istifa etmeyeceğini ve göstericilerin kendisini iktidardan uzaklaştıramayacağını belirtmiştir. Hükümet yetkilileri, kamu düzeninin korunması için gerekli güvenlik önlemlerinin alınacağını açıklamış ve gösterilerde şiddet olaylarına karışanların cezalandırılacağını ifade etmiştir​. Başbakan Miloš Vučević, 28 [Ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) 2025 tarihinde, gösterilerin ardından istifasını sunmuş ve hükümette değişiklikler yaşanmıştır. ##### **Uluslararası Tepkiler** [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) Parlamentosu üyeleri, Sırbistan hükümetine barışçıl gösterilere müdahale etmemesi yönünde çağrıda bulunmuş, gösterilere yönelik sert müdahalelerin ülkenin Avrupa Birliği sürecine olumsuz etki edebileceğini belirtmiştir​. Uluslararası [medya](/tr/detay/medya/llms.txt) ve insan hakları örgütleri, gösterilerde yaşanan gelişmeleri yakından takip etmiş, bazı kuruluşlar Sırbistan’daki [basın](/tr/detay/basin-e35a2/llms.txt) özgürlüğü ve demokratik süreçlere ilişkin endişelerini dile getirmiştir​. ## Academic Sources and References 1. Al Jazeera. "Thousands Protest in Serbia to Honour Railway Station Disaster Victims." Al Jazeera English. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://www.aljazeera.com/news/2025/3/1/thousands-protest-in-serbia-to-honour-railway-station-disaster-victims. 2. Anadolu Ajansı. "Sırbistan'da Bugünkü Gösteri Öncesinde Binlerce Öğrenci Başkent Belgrad'a Geldi." AA Türkçe. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/sirbistanda-bugunku-gosteri-oncesinde-binlerce-ogrenci-baskent-belgrada-geldi/3510113. 3. Anadolu Ajansı. "Sırbistan'da Tren İstasyonundaki Kazaya Tepki Gösteren Öğrenciler Devlet Televizyonu Önünde Gösteri Yapıyor." AA Türkçe. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/sirbistanda-tren-istasyonundaki-kazaya-tepki-gosteren-ogrenciler-devlet-televizyonu-onunde-gosteri-yapiyor/3506032. 4. Anadolu Ajansı. "Sırp Uzmanlar Sırbistan'daki Öğrenci Gösterilerini Değerlendirdi." AA Türkçe. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/sirp-uzmanlar-sirbistandaki-ogrenci-gosterilerini-degerlendirdi/3468488. 5. Associated Press (AP). "Serbia Protest: Authorities Deploy Sonic Weapons Against Demonstrators." AP News. Erişim tarihi: 17 Mart 2025. https://apnews.com/article/serbia-protest-sonic-weapon-8502587e5849997175a5ea02f98d2e19. 6. Associated Press (AP). "Serbia Protest: Authorities Deploy Sonic Weapons Against Demonstrators." AP News. Erişim tarihi: 17 Mart 2025. https://apnews.com/article/serbia-protest-sonic-weapon-8502587e5849997175a5ea02f98d2e19. 7. Associated Press. "Serbia Students Protest in Belgrade Amid Rising Tensions." AP News. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://apnews.com/article/serbia-students-belgrade-rally-tensions-vucic-protest-20175cfa8d8864eac360cb801ae5e266. 8. BBC News. "Mass Demonstrations in Serbia: Thousands Protest Against Government Policies." BBC News. Erişim tarihi: 17 Mart 2025. https://www.bbc.com/news/articles/cx2g8v32q30o. 9. BBC News. "Mass Demonstrations in Serbia: Thousands Protest Against Government Policies." BBC News. Erişim tarihi: 17 Mart 2025. https://www.bbc.com/news/articles/cx2g8v32q30o. 10. Balkan Insight. "Serbian Students Block Highway in Capital as Protests Roll On." Balkan Insight. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://balkaninsight.com/2025/01/27/serbian-students-block-highway-in-capital-as-protests-roll-on/. 11. European Western Balkans. "Serbia Prepares for a Historic Protest on Saturday, Fears Rise About Government-Provoked Violence." European Western Balkans. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://europeanwesternbalkans.com/2025/03/14/serbia-prepares-for-a-historic-protest-on-saturday-fears-rise-about-government-provoked-violence/. 12. Reuters. "Warning of Unrest as Serbian Protesters Descend on Belgrade." Reuters. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://www.reuters.com/world/europe/warning-unrest-serbian-protesters-descend-belgrade-2025-03-14/. 13. The Guardian. "Serbians Stage Huge Protest in Belgrade Against Their President." The Guardian. Erişim tarihi: 17 Mart 2025. https://www.theguardian.com/global/2025/mar/15/serbians-stage-huge-protest-in-belgrade-against-their-president. 14. The Guardian. "Serbians Stage Huge Protest in Belgrade Against Their President." The Guardian. Erişim tarihi: 17 Mart 2025. https://www.theguardian.com/global/2025/mar/15/serbians-stage-huge-protest-in-belgrade-against-their-president. 15. The Guardian. "Tensions Mount in Serbia as Protesters Converge on Belgrade." The Guardian. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://www.theguardian.com/world/2025/mar/15/tensions-mount-in-serbia-as-protesters-converge-on-belgrade. 16. U.S. Embassy in Serbia. "Security Alert – U.S. Embassy Belgrade, Serbia." U.S. Embassy in Serbia. Erişim tarihi: 15 Mart 2025. https://rs.usembassy.gov/security-alert-u-s-embassy-belgrade-serbia-march-13-2025-2/.