--- title: Side Antik Kenti slug: side-antik-kenti url: /detay/side-antik-kenti type: article language: Türkçe entity: primary: Side Antik Kenti type: article disambiguation: Side Antik Kenti: Antalya'da Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinden kalma tarihi eserler. Açık hava müzesi. categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari tags: - Apollon Tapınağı - Side Antik Kenti - Arkeolojik kazılar - Roma dönemi - Manavgat - Antalya - Pamfilya author: Edanur Karakoç created_at: 2025-02-25T11:04:28.290484+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:44:49.339432+03:00 --- # Side Antik Kenti ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Side Antik Kenti ![20180906154414672_side logolu.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/25/osepSWi0UVEtYQJpxcI2OX6dW6GpEJuJ.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Kuruluş(Metin) | M.Ö. 7. yüzyıl | | Kapalı Günler | Her gün açık | | Ziyaret Saatleri | 08:00 - 17:00 | | Günümüzdeki Durumu | Örenyeri | | Kazı Çalışmaları | 1947-günümüz | | Konum | Manavgat,Türkiye,Antalya | ## Article Content [Side Antik Kenti](/tr/detay/side-antik-kenti-1b723/llms.txt), Türkiye’nin [Antalya](/tr/detay/antalya-2/llms.txt) iline bağlı [Manavgat](/tr/detay/manavgat-ilce-60319/llms.txt) ilçesi sınırları içinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan, Antik Pamfilya Bölgesi’nin [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) liman kentlerinden biridir. M.Ö. 7. yüzyılda kurulan [kent](/tr/detay/kent/llms.txt), Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde kesintisiz yerleşime [sahne](/tr/detay/sahne-3/llms.txt) olmuş, özellikle Roma İmparatorluğu döneminde [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt), [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) ve ekonomi açısından önemli bir [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) haline gelmiştir. Kent, surlarla çevrili bir yarımada üzerinde konumlanmış olup [tiyatro](/tr/detay/tiyatro-2/llms.txt), tapınaklar, agora, [hamamlar](/tr/detay/hamam-2/llms.txt) ve sütunlu caddeler [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çeşitli anıtsal yapılara sahiptir. Günümüzde arkeolojik kazıların devam ettiği Side Antik Kenti, açık hava müzesi niteliğinde bir ören yeri olarak ziyarete açıktır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/25/UGBWZKqunALsruKJcWdNfBNXUyZHhg0e.jpeg) *(Side Antik Kenti - Türkiye Kültür Portalı)* ### **Tarihçe** M.Ö. 7. yüzyılda bir yerleşim merkezi olarak kurulan Side, M.Ö. 6. yüzyılda Lidya Krallığı'nın egemenliğine girmiş, ardından Pers İmparatorluğu’nun kontrolüne geçmiştir. M.Ö. 334'te Büyük İskender’in [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) seferi sırasında direniş göstermeden teslim olmuştur. Helenistik [Dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt) boyunca Ptolemaioslar ve Seleukoslar arasında el değiştirmiş, M.Ö. 188’de Apameia Barışı sonucunda [Bergama](/tr/detay/bergama-2/llms.txt) Krallığı’na bağlanmıştır. [Bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) bir liman kenti olarak ekonomik ve kültürel gelişimini sürdüren Side, M.Ö. 1. yüzyılda Pamfilya kıyılarında artan [korsan](/tr/detay/korsan/llms.txt) faaliyetleri nedeniyle korsanların kontrolüne girmiştir. M.Ö. 78’de Roma Konsülü Publius Servilius’un Pamfilya kıyılarını korsanlardan temizlemesiyle Roma egemenliğine girmiştir. M.Ö. 25’te Augustus döneminde Pamfilya, Roma’nın doğrudan yönettiği bir [eyalet](/tr/detay/eyalet-2/llms.txt) haline gelmiştir. Roma Dönemi'nde, özellikle M.S. 2. ve 3. yüzyıllarda ekonomik ve kültürel açıdan gelişmiş, bu dönemde kentte tiyatro, tapınaklar, hamamlar ve anıtsal yapılar inşa edilmiştir. M.S. 4. yüzyıldan itibaren Hristiyanlık etkisi görülmeye başlanmış, kent fakirleşerek bir Hristiyan yerleşimi haline gelmiştir. Bizans Dönemi’nde [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Pamfilya Metropolitliği’nin merkezi olan Side, 9. ve 10. yüzyıllarda [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) akınları sonucunda zayıflamış ve terk edilmiştir. 12. yüzyılda Arap coğrafyacısı İdrisi tarafından "[Yanık](/tr/detay/yanik-749292/llms.txt) [Antalya](/tr/detay/antalya-il-2/llms.txt)" olarak anılmıştır. 21. yüzyılın başlarında, antik kent kalıntıları üzerinde Giritli göçmenler tarafından Selimiye Köyü kurulmuştur. ### **Mimari ve Kent Yapısı** Side Antik Kenti, diğer Pamfilya kentleri gibi anıtsal caddeler etrafında şekillenmiştir. Kentin kuzeydoğusunda yer alan [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) kapıdan başlayan ana cadde, tiyatro önünden geçerek limana doğru uzanmaktadır. Caddenin her iki yanında Korint başlıklı sütunlu portikler ve arkalarında dükkanlar yer almaktadır. Kentin en önemli yapıları şunlardır: **Side Antik Tiyatrosu:** Helenistik planlama anlayışını devam ettiren ancak inşaat tekniği açısından Roma mimarisine özgü bir [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt) olan tiyatro, yarımadanın daralan kesiminde yer almaktadır. Oturma sıralarının alt kısmı yamaca yaslanmış, üst kısımlar ise tonozlu bir sistemle desteklenmiştir. Sahne binası üç kattan oluşmaktadır. **Apollon ve Athena Tapınakları:** Roma Dönemi’nde inşa edilen bu tapınaklar, kentin [baş](/tr/detay/bas-2/llms.txt) tanrısı ve tanrıçasına adanmıştır. Antik limanın girişinde bulunmaktadır. **Agora ve Agora Hamamı:** Kentsel ticaret ve sosyal yaşamın merkezi olan agora, büyük bir açık meydan ve çevresindeki yapılarla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) önemli bir [kamusal alan](/tr/detay/kamusal-alan-2/llms.txt) işlevi görmüştür. Agora Hamamı, günümüzde [Side Müzesi](/tr/detay/side-archaeological-museum-4ba7f/llms.txt) olarak kullanılmaktadır. **Su Yolları ve Çeşmeler:** Kentin [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) ihtiyacını [karşılamak](/tr/detay/karsilamak/llms.txt) amacıyla inşa edilen su kemerleri, Roma mühendislik teknikleriyle oluşturulmuştur. Büyük çeşmelerden biri olan Nymphaeum, ana giriş kapısı yakınında bulunmaktadır. **Sütunlu Caddeler:** Kentin ana caddeleri, sütunlu galerilerle çevrili olup ticari ve sosyal işlevleri olan mekanlar barındırmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/25/ISxAoQrKjFk8XHn541RBmVYmpbZrzLjY.jpeg) *(Side Antik Tiyatrosu - Türkiye Kültür Portalı)* ### **Kazı Çalışmaları** Side’deki [arkeolojik kazılar](/tr/detay/side-ancient-city/llms.txt), 1947 yılında Ord. Prof. Dr. Arif Müfid Mansel tarafından başlatılmış, daha sonra Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr. Jale İnan tarafından devam ettirilmiştir. Günümüzde kazılar, Side Kazı Başkanı Prof. Dr. [Feriştah](/tr/detay/feristah/llms.txt) Alanyalı’nın yönetiminde sürmektedir. Kazılarda, tapınaklar, hamamlar, çeşmeler ve lahitler ortaya çıkarılmış, ayrıca büyük [kutsal](/tr/detay/kutsal-2/llms.txt) yaşlılar meclisinin bulunduğu alan açığa çıkarılmıştır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda 8 adet insan boyutunda [heykel](/tr/detay/heykel-2/llms.txt) bulunmuş, yazıtlarda ziyafet salonu inşa ettirildiği bilgisi tespit edilmiştir. Kentin kuzey bölgesi halen kumlar altındadır. ### **Günümüzdeki Durum** Side Antik Kenti, günümüzde bir ören yeri olarak ziyarete açıktır. Antik kentte kazı ve restorasyon çalışmaları devam etmektedir. Side Müzesi’nde kazılarda bulunan eserler sergilenmektedir. ### **Ziyaret Bilgileri** - **Açılış Saati:** 08:00 - **Kapanış Saati:** 17:00 - **Gişe Kapanış Saati:** 16:30 - **Kapalı Günler:** Her gün açık ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Side Antik Kentinde Yeni Eserler Gün Yüzüne Çıkarılıyor." Anadolu Ajansı, 14 Ağustos 2022. Erişim 25 Şubat 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/side-antik-kentinde-yeni-eserler-gun-yuzune-cikariliyor/2588046. 2. Kültür Portalı. "Side." Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı, Erişim 25 Şubat 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/antalya/gezilecekyer/side-1. 3. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Side Müzesi." Müze.gov.tr, Erişim 25 Şubat 2025. https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=SDO01&DistId=SDO. 4. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Side." Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Erişim 25 Şubat 2025. https://antalya.ktb.gov.tr/TR-310923/side.html.