---
title: Sıçan
slug: sican-c7894
url: /detay/sican-c7894
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Sıçan
  type: dictionary
  disambiguation: Sıçan: Kökeni, anlamı ve kullanımı. Fare, kemirgen.  Zooloji ve günlük dilde kullanımı.
  categories:
    - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji
      slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji
      url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
  tags:
    - sıçan
author: İbrahim Filiz
created_at: 2025-07-09T23:32:11.833827+03:00
updated_at: 2025-07-10T15:13:22.110224+03:00
---

# Sıçan

<!-- CONTEXT: Article Content for "Sıçan" -->

## Article Content

### **Köken**

*Sıçan* kelimesi, Eski Türkçedeki *sıçġan* biçiminden günümüze ulaşmıştır. Bu sözcük, “fare, [kemirgen](/tr/detay/fare-0d5b6/llms.txt)” anlamında kullanılmış ve zamanla aynı anlama gelen *fare* kelimesiyle birlikte yaşamıştır. *Sıçġan*, [köken](/tr/detay/koken-d697f/llms.txt) olarak Eski Türkçede “[zıplamak](/tr/detay/atlamak-764de/llms.txt), sıçramak” anlamına gelen *sıç-* fiilinden türetilmiştir. Bu fiile, Eski Türkçede hem eylemden isim türeten hem de varlık bildiren *+(g)An* eki getirilmiştir. Böylece *sıçġan*, "sıçrayan, zıplayan varlık" anlamı kazanmış ve fare benzeri küçük, çevik hayvanları tanımlamak üzere kalıplaşmıştır. Bu yapı, Eski Türkçede oldukça üretken bir biçimdir; örneğin *uçan*, *kaçan*, *koşan* gibi fiil köklerine benzer şekilde türetilmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Zooloji:** “Sıçan”, *Rattus* cinsi kemirgen hayvanların genel adıdır ve bilimsel metinlerde ya da hayvan sınıflandırmalarında kullanılır.
- **Gündelik dil:** Halk arasında fare ile eş anlamlı veya onu kapsayan biçimde kullanılır; özellikle büyük boyutlu fareler için tercih edilir.
- **Mecazi kullanım:** “Sıçan gibi kaçmak”, “sıçan deliğine girmek” gibi deyimlerle, korku, kaçış veya gizlenme durumlarını ifade eder.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Sıçan" -->

## Academic Sources and References

1. ''Sıçan''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/S%C4%B1%C3%A7an.''Sıçan''. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/s%C4%B1%C3%A7an.''Sıçan''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=S%C4%B1%C3%A7an.