--- title: Shenyang J-16 slug: shenyang-j-16-c8709 url: /detay/shenyang-j-16-c8709 type: article language: Türkçe entity: primary: Shenyang J-16 type: article disambiguation: Shenyang J-16: Çin'in çift motorlu, çok rollü savaş uçağı. Gelişmiş aviyonik ve silah sistemleriyle donatılmıştır. categories: - name: Makine, Robotik Ve Mekatronik slug: makine-robotik-ve-mekatronik url: /kategori/makine-robotik-ve-mekatronik - name: Havacılık Ve Uzay slug: havacilik-ve-uzay url: /kategori/havacilik-ve-uzay - name: Savunma Sanayi Teknolojileri slug: savunma-sanayi-teknolojileri url: /kategori/savunma-sanayi-teknolojileri tags: - Yerli Motör WS-10B - Aktif Elektronik Taramalı Dizi Radar - Çin Hava Kuvvetleri - Shenyang J-16 - Çok Rollü Savaş Uçağı author: Arif Zahid Yüksel created_at: 2025-08-16T12:28:24.546742+03:00 updated_at: 2025-08-24T15:24:27.853992+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/22/bpktknnBWt0jCyuv7DNdfduHThp6gaLa.jpg --- # Shenyang J-16 ## KURE Information Cards ![resim_2025-08-16_123213312.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/ppSUQzmAsZLFquilBZByxuGyfMro8JVa.png) *Shenyang J-16* | Field | Value | |-------|-------| | Motor(lar) | 2 x Shenyang WS-10B turbofan motoru | | Menşei(ler) | Çin (Shenyang Uçak Şirketi) | | Kategori(ler) | Çift Rollü Savaş Uçağı | | İlk Uçuş(lar)(Metin) | 2011-2012 | | Azami Kalkış Ağırlığı | 35,000 kg | | Azami Hız | Mach 2.0 (yaklaşık 2,120 km/saat) | | Mürettebat | 2 kişi | | Menzil(ler) | 3,900 km | ## Article Content **Shenyang J-16**, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (PLAAF) için Shenyang Uçak Şirketi (SAC) tarafından üretilen, çift koltuklu, çift motorlu, çok rollü bir savaş uçağıdır. [J-16](/tr/detay/shenyang-j-16-16cc5/llms.txt), Rus yapımı Su-27 Flanker ailesinin bir türevi olup Çin'in yerli olarak geliştirdiği aviyonik ve silah sistemleri ile donatılmıştır. Hava üstünlüğü, kara saldırısı ve deniz hedeflerine karşı taarruz gibi geniş bir görev yelpazesini yerine getirebilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/08/22/IVWX9V0bEHnih0v7ZauEaBjRhVEax8gL.jpg) *Shenyang J-16 (Anna Zvereva)* ### **Tasarım ve Geliştirme** J-16'nın geliştirme süreci, Çin'in 1990'larda Rusya'dan satın aldığı ve daha sonra lisans altında ürettiği Su-27/[Su-30MKK](/tr/detay/sukhoi-su-30-4e17a/llms.txt) uçaklarından elde ettiği deneyime dayanmaktadır. J-16, Su-30MKK'ya benzer bir tasarıma sahip olmakla birlikte, gövdesinde daha fazla kompozit malzeme kullanılarak ağırlığı azaltılmış ve radar izi düşürülmüştür. Uçağın ilk uçuşu 2011-2012 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. PLAAF, 2014 yılında J-16'ları envanterine katmaya başlamış ve 2015 yılında operasyonel hizmete girmiştir. Uçak, 2017 yılında düzenlenen Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun 90. yıl dönümü geçit töreninde ilk kez kamuoyuna sergilenmiştir. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=797yJTj5Lo0) *Shenyang J-16 (LovePlan)* ### **Yerli Motor Entegrasyonu** Uçağın başarılarından biri, Rus yapımı motorlar yerine yerli üretim **WS-10B "Taihang" turbofan motorlarının** entegre edilmesidir. Bu durum, Çin'in havacılık endüstrisinde motor teknolojisindeki bağımlılığını azaltmıştır. ### **Teknik Özellikler ve Avionikler** J-16, güçlü motorları ve modern aviyonikleri sayesinde yüksek performans ve durumsal farkındalık sunmaktadır. - **Kategori:** Çift Rollü Savaş Uçağı - **Menşei:** Çin (Shenyang Uçak Şirketi) - **Motor:** 2 x Shenyang WS-10B turbofan motoru - **Azami Hız:** Mach 2.0 (yaklaşık 2,120 km/saat) - **Mürettebat:** 2 - **Azami Kalkış Ağırlığı:** 35,000 kg - **Menzil:** 3,000 km - **Avionikler:** J-16'nın en önemli yükseltmelerinden biri, gelişmiş bir **Aktif Elektronik Taramalı Dizi Radar (AESA)** ile donatılmasıdır. Bu radar, uçağın aynı anda birden fazla hedefi izlemesine ve angaje etmesine olanak tanır. Ayrıca, pilotların durumsal farkındalığını artıran kask monteli ekran (HMD) sistemi de bulunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/08/16/Hg81YRgmVyOxgewJSwKGewrmumGZWmnE.png) *Shenyang J-16 (LovePlan)* ### **Silah Sistemleri** J-16, 12 adede kadar harici silah istasyonu sayesinde geniş ve çeşitli bir mühimmat yelpazesi taşıyabilmektedir. Bu durum, uçağı hem hava-hava hem de hava-yer görevlerinde esnek kılmaktadır. - **Hava-Hava Füzeleri:** Kısa menzilli kızılötesi güdümlü **PL-9**, orta menzilli radar güdümlü **PL-12** ve uzun menzilli **PL-15** füzeleri ile donatılabilir. PL-15 füzesi, özellikle BVR (görüş ötesi) angajman yeteneğiyle öne çıkmaktadır. - **Hava-Yer Mühimmatı:** Hassas güdümlü bombalar, roketler ve **KD-88** gibi havadan karaya füzeleri taşıyabilir. - **Gemi Savar ve Anti-radyasyon Füzeleri:** Deniz hedeflerine karşı **YJ-12** ve **YJ-83K** gemi savar füzelerini ve düşman radar sistemlerini baskılamak için anti-radyasyon füzelerini kullanabilir. ### **Operasyonel Rolü ve Varyantları** J-16, PLAAF'ın hava üstünlüğü ve derin taarruz operasyonları için kritik bir platformdur. Genellikle J-20 gibi daha gelişmiş gizli (stealth) savaş uçaklarıyla birlikte, **"hava üstünlüğü-taarruz"** ikilisi olarak görev yapar. J-20'nin düşman hava sahasını temizlemesinin ardından, J-16 ağır mühimmat yükünü kullanarak kara ve deniz hedeflerine hassas saldırılar düzenler. J-16'nın en önemli varyantı, elektronik savaş görevleri için özel olarak tasarlanmış **J-16D** modelidir. 2015 yılında ilk uçuşunu yapan J-16D, kanat uçlarında elektronik harp podları taşımaktadır ve düşman hava savunma sistemlerini bastırmak ([SEAD](/tr/detay/dusman-hava-savunmalarinin-bastirilmasi-sead-c9f6c/llms.txt)) amacıyla kullanılmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Anna Zvereva. “Chinese Air Force, 61248, Shenyang J-16.” Flickr. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. https://www.flickr.com/photos/130961247@N06/51524684603/in/photolist-2mv4tD6Defense News. “Images reveal China’s J-16 jets stepping up introduction into service.” Defense News. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. https://www.defensenews.com/air/2018/01/10/images-reveal-chinas-j-16-jets-stepping-up-introduction-into-serviceFandom. “Shenyang J-16.” Fandom. Erişim tarihi: 16Ağustos 2025. https://aircraft.fandom.com/wiki/Shenyang\_J-16GlobalSecurity.org. “J-16 Red Eagle.” GlobalSecurity.org. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. https://www.globalsecurity.org/military/world/china/j-16.htmJiayao, Li. “PLA Air Force holds flight drills.” Eng.Chinamil. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. http://eng.chinamil.com.cn/CHINA\_209163/TopStories\_209189/9416890.htmlLovePlane. “China Air Force J-16 Fighter: Beauty and Power Combined 歼16多用途战斗机 颜值与实力并存.” YouTube. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. https://www.youtube.com/watch?v=797yJTj5Lo0Military Factory. “Shenyang J-16.” Military Factory. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. https://www.militaryfactory.com/aircraft/detail.php?aircraft\_id=1157Rusnavy.com. “Chinese J-16 fighter gets new engines, can take over Su-30MKK.” Rusnavy.com. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025. http://rusnavy.com/news/othernavies/index.php?ELEMENT\_ID=13692